ره توشه نوجوانان - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٢٥ - ٤ - خشم و غضب نابجا

مهربان و با عطوفتند»[١].

مسلمانها بايد با همديگر رئوف و مهربان بوده و خشم خويش را در مقابل دشمن بى‌رحم به كار برند. گذشت و چشم پوشى و خشم و غضب خصلت‌هايى هستند كه هر كدامشان در زندگى انسان مورد نياز مى‌باشند، ولى مسأله مهم اين است كه چگونه از اين دو نيروى به ظاهر ناسازگار در برخورد با ديگران استفاده نماييم. زياده روى در به كار بردن هر كدام از اين خصلت‌ها ضررهاى زيادى برفرد و اجتماع وارد مى‌سازد، پس هر كدام از اينها بايد در جايگاه خودش مورد استفاده قرار گيرد.

به دو سخن حكيمانه از پيشوايان دينى در اين رابطه توجه نماييد: الف- حضرت على عليه السلام: «پرخاشگرى نوعى از ديوانگى است؛ چرا كه صاحب آن پشيمان مى‌گردد و اگر پشيمان نشود ديوانگى او استوار است.»[٢] ب- امام صادق عليه السلام: «آن كه خشم خويش را كنترل نمايد و نگه دارد خداوند عيب‌هايش را مى‌پوشاند.»[٣] بديهى است انسان در هنگامى كه عصبانى مى‌شود ممكن است كارهاى ناپسندى انجام داده و زشتى‌هايى از او سر بزند، ولى به واسطه فروبردن خشم و غضب اين بديها از وى ظاهر نمى‌شود.

كنترل خشم به واسطه گذشت و چشم پوشى از لغزش‌هاى ديگران نقطه مقابل اين صفت ناپسند مى‌باشد. روزى يكى از خدمتكاران‌

[١]- سوره فتح( ٤٨): آيه ٢٩

[٢]- نهج البلاغه، بخش حكمت‌ها، حكمت ٢٥٥، ص ٤٠٣

[٣]- بحار الانوار، ج ٧٠، ص ٢٦٤، حديث ١١