ره توشه نوجوانان - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٣٠٤ - موارد خمس

آورد، چنانچه مقدارى از آن از مخارج سالانه خود و كسانى كه سرپرستى آنها را به عهده دارد زياد بيايد بايد يك پنجم آن زياده را بپردازد.

٢- معدن: معادن جزو انفال و اموال عمومى است، و بنابر احتياط واجب براى استخراج آنها در زمان غيبت امام زمان عليه السلام بايد از حاكم شرع جامع‌الشرايط اجازه گرفته شود، و در اين صورت اگر كسى از معادن طلا، نقره، سرب، مس، آهن، نفت و ساير معادن چيزى استخراج كند، در صورتى كه قيمت آن بعد از كم نمودن هزينه‌هاى استخراج پانزده مثقال معمولى طلا باشد، بايد خمس آن را بپردازد.

٣- گنج: «گنج» مالى است كه در زمين، درخت، كوه و يا ديوار پنهان بوده و كسى آن را پيدا نمايد و صاحبش شناخته نشود، كه در اين صورت اگر ارزش آن بعد از كم نمودن هزينه‌هاى كشف و استخراج به مقدارى باشد كه در معدن گفته شد، بايد خمس آن پرداخت گردد.

٤- جواهرى كه با غواصى از دريا به دست مى‌آيد: اين گونه اشياء نيز جزء انفال و اموال عمومى است و براى استخراج آن بنابر احتياط واجب بايد از حاكم شرع جامع‌الشرايط اجازه گرفته شود، و در اين صورت اگر با غواصى در دريا جواهرى چون لؤلؤ و مرجان و مانند آن بيرون آيد، چنانچه بهاى آن پس از كم نمودن هزينه‌هاى استخراج به هجده نخود طلا برسد، بايد خمس آن پرداخته شود.

٥- مال حلال مخلوط با حرام: در صورتى كه مال انسان با مال حرامى مخلوط شود و مقدار مال حرام و صاحب آن مشخص نباشد، براى حلال شدن آن مال بايد خمس همه مال پرداخت گردد.