باشند؛ در حالی که در تمامی این موارد کوچک‌ترین خطایی مرتکب نشده باشد. در این صورت، به وثاقت راوی حکم می‌شود، اما روایاتش باید با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرند و در صورت صحت طریق و متن آنان، قابل اعتماد خواهند بود؛ به عنوان نمونه، دعای خیر برای تأیید دیانت و اعتقادات علی بن میمون[١] با یعرف و ینکر[٢] بودن روایاتش[٣] همراه شده است، اما علامه در ترجمۀ وی می‌گوید:

قبول روایات او به صواب نزدیک‌تر است؛ به دلیل عدم صراحت طعن ابن غضایری، در حالی که دعای امام _ علیه السلام _ در حق او صریح است.[٤]

همچنین، توثیق محمد بن احمد بن خاقان با اضطراب روایات وی و نقل از ضعفا،[٥] تعارض واقعی نداشته و لذا راوی در قسم نخست روات قرار گرفته، اما علامه بر وی توقف نموده است.[٦]

موارد مشابه دیگر در ترجمۀ خلف بن حماد بن ناشر بن مسیب،[٧] محمد بن جعفر بن أحمد بن بطة،[٨] عبد الله بن حماد الأنصاری،[٩] محمد بن خالد بن عبد الرحمن بن محمد بن علی البرقی[١٠] و اسماعیل بن مهران[١١] دیده می‌شود.

بنا بر این، به باور علامه، نسبت دادن کتابی موضوع به راوی، برخی از عملکردهای ناپسند، ضعف برخی روایات، ضعف راویان و مروی‌عنه‌های روات از قراین عدم اعتماد به راوی محسوب نمی‌شود؛ گر چه ممکن است که اطمینان به معتمد بودن راوی را کمرنگ نموده و موجبات توقف علامه را فراهم آورد.

گاهی‌ جرح‌ و تعدیل‌ وارده بر راوی،‌ مربوط‌ به‌ دو دورۀ زندگانی‌ وی است‌. برخی این

[١]. اختیار معرفه الرجال، ص٣٦٦.

[٢]. مراد از عبارت «حدیثه یعرف و ینکر» و یا «یعرف حدیثه و ینکر» و عبارات مشابه آن این است که برخی از روایات راوی مورد پذیرش قرار گرفته و برخی دیگر از آنها مردود دانسته شده است یا آن که برخی از مردم روایات وی را قبول نموده و برخی دیگر رد کرده‌اند (نهایة الدرایة، ص٤٣٧).

[٣]. رجال ابن غضایری، ص٧٣.

[٤]. خلاصة الاقوال، ص١٨٠-١٨١.

[٥]. رجال النجاشی، ص٣٤١.

[٦]. همان، ص٢٥٥.

[٧]. همان، ص١٣٩.

[٨]. همان، ص٢٦٤.

[٩]. همان، ص٢٠٠.

[١٠]. همان، ص٢٣٧.

[١١]. همان، ص٥٤ - ٥٥.