و نيز دانستيم كه اين عقيده در تعليمات اسلامى جنبه «وارداتى» ندارد بلكه از قطعى ترين مباحثى است كه از شخص پايه گزار اسلام گرفته شده و عموم فرق اسلامى در اين زمينه متفقند و احاديث در اين زمينه «متواتر»- تنها قضاوت كنندگان ناآگاه يا مستشرقينى كه از دور مى نشينند و با حدس و گمان درباره همه چيز اظهار نظر مى كنند چنين مى پندارند.

اكنون به سراغ پى آمدهاى اين انتظار در وضع كنونى جوامع اسلامى برويم و ببينيم آيا ايمان به چنين ظهورى انسان را آن سان در افكار رويايى فرو مى برد كه از وضع موجود خود غافل مى گردد، و تسليم هرگونه شرايطى مى كند؟

و يا اين كه به راستى اين عقيده يك نوع دعوت به قيام و سازندگى فرد و اجتماع است؟

آيا ايجاد تحرك مى كند يا ركود؟

آيا مسئوليت آفرين است يا مايه فرار از زير بار مسئوليت ها؟