خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى
(١)
مقدّمه
٩ ص
(٢)
غنيمت در لغت
١٥ ص
(٣)
غنيمت در عرف
١٥ ص
(٤)
چند سؤال مهم درباره خمس
١٣ ص
(٥)
1 آيا خمس در قرآن مجيد اختصاص به غنايم جنگى دارد؟
١٣ ص
(٦)
غنيمت در لسان مفسّران
١٦ ص
(٧)
2 آيا خمس در روايات منحصر به غنايم جنگى است؟
١٨ ص
(٨)
3 آيا خمس در زمان غيبت امام زمان عليه السلام بخشيده شده است؟
٢٠ ص
(٩)
4 آيا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته مىشد؟
٢٤ ص
(١٠)
5 آيا قرار دادن خمس براى سادات، تبعيض است؟
٢٧ ص
(١١)
رساله احكام خمس
٣١ ص
(١٢)
احكام خمس
٣٥ ص
(١٣)
خمس بر چه كسانى واجب است؟
٣٥ ص
(١٤)
نحوه پرداخت خمس
٤٠ ص
(١٥)
مؤونه و هزينههاى سال
٣٧ ص
(١٦)
مصرف خمس
٤٧ ص
(١٧)
سهم امام عليه السلام
٤٨ ص
(١٨)
تصرّف در مال غيرمخمّس
٤٣ ص
(١٩)
سهم سادات
٥١ ص
(٢٠)
سال خمسى
٥٧ ص
(٢١)
روشهاى اثبات سيادت
٥٥ ص
(٢٢)
موارد مشمول خمس
٦١ ص
(٢٣)
1 منافع كسب و كار
٦١ ص
(٢٤)
سرمايه
٦٢ ص
(٢٥)
زراعت و باغدارى و اشجار
٦٧ ص
(٢٦)
وسيله نقليه و خودرو
٦٨ ص
(٢٧)
پس انداز و سپرده بانكها
٦٤ ص
(٢٨)
اجناس و كالاها و وسايل
٧٠ ص
(٢٩)
زمين و ملك و باغ (مستغلّات)
٧٦ ص
(٣٠)
احشام و حيوانات
٨٠ ص
(٣١)
قرض و وام
٨٢ ص
(٣٢)
جهيزيّه
٨٤ ص
(٣٣)
بخشش، هديه و جايزه
٨٦ ص
(٣٤)
حقوق و مزايا
٨٩ ص
(٣٥)
ارث
٩٠ ص
(٣٦)
وقف
٩١ ص
(٣٧)
حج و زيارت
٩٢ ص
(٣٨)
ديه
٩٢ ص
(٣٩)
مهريه
٩٢ ص
(٤٠)
سكه، طلا و اشياى زينتى
٩٣ ص
(٤١)
ساير موارد مشمول خمس
٩٥ ص
(٤٢)
2 معدن
٩٥ ص
(٤٣)
3 گنج
٩٧ ص
(٤٤)
4 مال حلال مخلوط به حرام
٩٩ ص
(٤٥)
5 جواهراتى كه با غوّاصى به دست مىآيد
١٠١ ص
(٤٦)
6 غنايم جنگى
١٠٣ ص
(٤٧)
7 زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان مىخرد
١٠٤ ص
(٤٨)
مسائل متفرقه
١٠٧ ص
(٤٩)
تعامل با كسانى كه اهل خمس نيستند
١٠٧ ص
(٥٠)
خمس ميّت
١١١ ص

خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦ - ٤ آيا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته مىشد؟

و همچنين درآمد اموال يا زمين‌هاى خراجى‌ [١] نيز گاهى به قدرى زياد بود كه بيت‌المال سرشار از اموال مى‌شد، و در اين شرايط نيازى به گرفتن خمس درآمد كسب و كار نبود و لذا آن را عملًا به مردم بخشيدند.

همچنين در آغاز اسلام كه نياز بيت المال به منابع درآمد شديد بود نيز وضع مسلمانان آنچنان آشفته و پريشان و ضعيف بود كه دادن خمس علاوه بر زكات، براى آنها طاقت‌فرسا بود، و به همين دليل خمس گرفته نشد.

امّا در عصر ائمّه ديگر عليهم السلام كه خمس غنايم جنگى و همچنين درآمد زمين‌هاى خراجى به دست خلفاى غاصب مى‌رسيد و دست امامان از آن كوتاه بود، و از سوى ديگر مردم توانايى بر پرداخت خمس همه درآمدهاى خود داشتند، امامان خمس را از آنان مطالبه مى‌كردند.

خلاصه اين كه، نگرفتن خمس از خصوص درآمد كسب‌ها در عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و على عليه السلام هيچ گونه دليلى بر نبودن اين حكم در برنامه‌هاى احكام اسلام نيست.


[١]. مال الاجاره‌هايى كه از زمين‌هاى فتح شده متعلق به مسلمين به خزانه دولت‌اسلام ريخته مى‌شد