خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى
(١)
مقدّمه
٩ ص
(٢)
غنيمت در لغت
١٥ ص
(٣)
غنيمت در عرف
١٥ ص
(٤)
چند سؤال مهم درباره خمس
١٣ ص
(٥)
1 آيا خمس در قرآن مجيد اختصاص به غنايم جنگى دارد؟
١٣ ص
(٦)
غنيمت در لسان مفسّران
١٦ ص
(٧)
2 آيا خمس در روايات منحصر به غنايم جنگى است؟
١٨ ص
(٨)
3 آيا خمس در زمان غيبت امام زمان عليه السلام بخشيده شده است؟
٢٠ ص
(٩)
4 آيا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته مىشد؟
٢٤ ص
(١٠)
5 آيا قرار دادن خمس براى سادات، تبعيض است؟
٢٧ ص
(١١)
رساله احكام خمس
٣١ ص
(١٢)
احكام خمس
٣٥ ص
(١٣)
خمس بر چه كسانى واجب است؟
٣٥ ص
(١٤)
نحوه پرداخت خمس
٤٠ ص
(١٥)
مؤونه و هزينههاى سال
٣٧ ص
(١٦)
مصرف خمس
٤٧ ص
(١٧)
سهم امام عليه السلام
٤٨ ص
(١٨)
تصرّف در مال غيرمخمّس
٤٣ ص
(١٩)
سهم سادات
٥١ ص
(٢٠)
سال خمسى
٥٧ ص
(٢١)
روشهاى اثبات سيادت
٥٥ ص
(٢٢)
موارد مشمول خمس
٦١ ص
(٢٣)
1 منافع كسب و كار
٦١ ص
(٢٤)
سرمايه
٦٢ ص
(٢٥)
زراعت و باغدارى و اشجار
٦٧ ص
(٢٦)
وسيله نقليه و خودرو
٦٨ ص
(٢٧)
پس انداز و سپرده بانكها
٦٤ ص
(٢٨)
اجناس و كالاها و وسايل
٧٠ ص
(٢٩)
زمين و ملك و باغ (مستغلّات)
٧٦ ص
(٣٠)
احشام و حيوانات
٨٠ ص
(٣١)
قرض و وام
٨٢ ص
(٣٢)
جهيزيّه
٨٤ ص
(٣٣)
بخشش، هديه و جايزه
٨٦ ص
(٣٤)
حقوق و مزايا
٨٩ ص
(٣٥)
ارث
٩٠ ص
(٣٦)
وقف
٩١ ص
(٣٧)
حج و زيارت
٩٢ ص
(٣٨)
ديه
٩٢ ص
(٣٩)
مهريه
٩٢ ص
(٤٠)
سكه، طلا و اشياى زينتى
٩٣ ص
(٤١)
ساير موارد مشمول خمس
٩٥ ص
(٤٢)
2 معدن
٩٥ ص
(٤٣)
3 گنج
٩٧ ص
(٤٤)
4 مال حلال مخلوط به حرام
٩٩ ص
(٤٥)
5 جواهراتى كه با غوّاصى به دست مىآيد
١٠١ ص
(٤٦)
6 غنايم جنگى
١٠٣ ص
(٤٧)
7 زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان مىخرد
١٠٤ ص
(٤٨)
مسائل متفرقه
١٠٧ ص
(٤٩)
تعامل با كسانى كه اهل خمس نيستند
١٠٧ ص
(٥٠)
خمس ميّت
١١١ ص

خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - ٤ آيا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته مىشد؟

بر همين اساس در روايات، خمس همچنان به عنوان يك قانون اسلامى باقى و برقرار است. و همه مردم موظّفند همچون ساير فرايض به آن عمل كنند.

٤. آيا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته مى‌شد؟

در پاسخ به اين سؤال بايد گفت: اگر منظور از صدر اسلام زمان ائمّه عليهم السلام باشد، جواب مثبت است، زيرا همان طور كه از بحثهاى گذشته استفاده شد كه بسيارى از ائمّه هدى عليهم السلام در عصر خود نه تنها خمس (درآمد انواع كسبها) را مى‌گرفتند، بلكه به مردم دستور مؤكّد مى‌دادند كه در پرداخت آن كوتاهى نكنند، و حتّى وكلا و نمايندگان مخصوص براى جمع‌آورى آن معيّن فرموده بودند و اشخاصى مانند «علىّ بن مهزيار» و «ابوعلى بن راشد» و امثال آنها اين وظيفه را به عهده داشتند. [١]

و اگر منظور از صدر اسلام زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و امير مؤمنان عليه السلام باشد، بايد گفت كه غير از غنايم جنگى، از معادن و گنجها و همچنين غوص (جواهراتى كه بوسيله غوّاصى از درياها بيرون آورده مى‌شد) در عصر آنها خمس گرفته شده است.

گواه اين موضوع در سنن بيهقى نقل شده كه در زمان امام على عليه السلام شخصى گنجينه‌اى پيدا كرد و خدمت امام آمد، فرمود:


[١]. به وسائل الشيعه، ج ٦، باب ٨ از ابواب «ما يجب فيه الخمس» مراجعه شود