خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩ - خمس بر چه كسانى واجب است؟
باشد نه كسى كه درآمد اضافى و پس اندازى ندارد.
سؤال ١٦- شخصى در وسط سال خمسى به مسجد كمك مىكند، آيا اين كمك جزء مؤونه حساب مىشود؟
جواب: آرى، جزء مؤونه است.
سؤال ١٧- آيا كسى كه ماليات مىپردازد، آن مقدار جزء خمس و زكات او حساب مىشود يا به عنوان مؤونه و هزينه سال او محاسبه مىشود؟
جواب: ماليات جزء خمس حساب نمىشود؛ بلكه مانند مالالاجاره منزل يا اجرت دكتر و كارگر است. اگر مثلًا شما كارگرى را استخدام كنيد كه كوچه شما را تميز كند، آيا هزينه آن از باب خمس حساب مىشود، يا مؤونه سال شماست؟ مصارف ماليات همه از اين قبيل است.
سؤال ١٨- در بعضى از محافل بحثى مطرح هست كه آيا ماليات در نظام اسلامى (آن هم گاهى با در صد زياد) جايگزين خمس و زكات مىشود؟ و در صورتى كه جايگزين نمىشود، براى كسانى كه خمس و زكات مىدهند، چارهاى انديشيده شده تا ماليات كمترى (لا اقل به ميزان خمس و زكاتِ پرداختى) بدهكار باشند؟
مخصوصاً با توجّه به اين كه در صدر اداره ماليات و اخذ وجوهات، فقيه جامع الشرايط نظارت و حضور دارد؟
جواب: مسأله مهمّ اين است كه ماليات نوعى هزينه كار