خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى
(١)
مقدّمه
٩ ص
(٢)
غنيمت در لغت
١٥ ص
(٣)
غنيمت در عرف
١٥ ص
(٤)
چند سؤال مهم درباره خمس
١٣ ص
(٥)
1 آيا خمس در قرآن مجيد اختصاص به غنايم جنگى دارد؟
١٣ ص
(٦)
غنيمت در لسان مفسّران
١٦ ص
(٧)
2 آيا خمس در روايات منحصر به غنايم جنگى است؟
١٨ ص
(٨)
3 آيا خمس در زمان غيبت امام زمان عليه السلام بخشيده شده است؟
٢٠ ص
(٩)
4 آيا خمس در صدر اسلام از مردم گرفته مىشد؟
٢٤ ص
(١٠)
5 آيا قرار دادن خمس براى سادات، تبعيض است؟
٢٧ ص
(١١)
رساله احكام خمس
٣١ ص
(١٢)
احكام خمس
٣٥ ص
(١٣)
خمس بر چه كسانى واجب است؟
٣٥ ص
(١٤)
نحوه پرداخت خمس
٤٠ ص
(١٥)
مؤونه و هزينههاى سال
٣٧ ص
(١٦)
مصرف خمس
٤٧ ص
(١٧)
سهم امام عليه السلام
٤٨ ص
(١٨)
تصرّف در مال غيرمخمّس
٤٣ ص
(١٩)
سهم سادات
٥١ ص
(٢٠)
سال خمسى
٥٧ ص
(٢١)
روشهاى اثبات سيادت
٥٥ ص
(٢٢)
موارد مشمول خمس
٦١ ص
(٢٣)
1 منافع كسب و كار
٦١ ص
(٢٤)
سرمايه
٦٢ ص
(٢٥)
زراعت و باغدارى و اشجار
٦٧ ص
(٢٦)
وسيله نقليه و خودرو
٦٨ ص
(٢٧)
پس انداز و سپرده بانكها
٦٤ ص
(٢٨)
اجناس و كالاها و وسايل
٧٠ ص
(٢٩)
زمين و ملك و باغ (مستغلّات)
٧٦ ص
(٣٠)
احشام و حيوانات
٨٠ ص
(٣١)
قرض و وام
٨٢ ص
(٣٢)
جهيزيّه
٨٤ ص
(٣٣)
بخشش، هديه و جايزه
٨٦ ص
(٣٤)
حقوق و مزايا
٨٩ ص
(٣٥)
ارث
٩٠ ص
(٣٦)
وقف
٩١ ص
(٣٧)
حج و زيارت
٩٢ ص
(٣٨)
ديه
٩٢ ص
(٣٩)
مهريه
٩٢ ص
(٤٠)
سكه، طلا و اشياى زينتى
٩٣ ص
(٤١)
ساير موارد مشمول خمس
٩٥ ص
(٤٢)
2 معدن
٩٥ ص
(٤٣)
3 گنج
٩٧ ص
(٤٤)
4 مال حلال مخلوط به حرام
٩٩ ص
(٤٥)
5 جواهراتى كه با غوّاصى به دست مىآيد
١٠١ ص
(٤٦)
6 غنايم جنگى
١٠٣ ص
(٤٧)
7 زمينى كه كافر ذمّى از مسلمان مىخرد
١٠٤ ص
(٤٨)
مسائل متفرقه
١٠٧ ص
(٤٩)
تعامل با كسانى كه اهل خمس نيستند
١٠٧ ص
(٥٠)
خمس ميّت
١١١ ص

خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦ - غنيمت در لسان مفسّران

«وَاغْتنم مَنِ اسْتَقْرَضَكَ في حالِ غِنَاكَ‌

؛ هر كس در حال بى‌نيازيت از تو قرضى بخواهد غنيمت بشمار» [١] نظير اين تعبير بسيار فراوان است وهمگى نشان مى‌دهد «غنيمت» منحصر به غنايم جنگى نيست.

غنيمت در لسان مفسّران‌

بسياى از مفسّران كه در مورد اين آيه به بحث پرداخته‌اند با صراحت اعتراف كرده‌اند كه غنيمت در اصل معناى وسيعى دارد و شامل غنايم جنگى و غير آن و بطور كلى هر چيزى كه انسان بدون مشقّت فراوانى به آن دست يابد مى‌شود، حتى آنها كه آيه را به خاطر فتواى فقهاى اهل تسنّن مخصوص غنايم جنگى دانسته‌اند باز معترفند كه در معناى اصلى آن، اين قيد وجود ندارد.

«قرطبى» مفسّر معروف اهل سنّت در تفسير خود ذيل اين آيه چنين مى‌نويسد:

«الغنيمة في اللغة ما يناله الرجل أو جماعة بسعي‌

؛ غنيمت در لغت چيزى است كه فرد يا جماعتى با كوشش به دست مى‌آورند». [٢]

فخر رازى در تفسيرش تصريح مى‌كند كه:

«الغنم؛ الفوز بالشي‌ء

؛ غنيمت اين است كه انسان به چيزى دست يابد. [٣]


[١]. نهج‌البلاغه، نامه ٣١.

[٢]. تفسير قرطبى، ج ٨، ص ١.

[٣]. تفسير كبير، ج ١٥، ص ١٦٤.