پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٢
برگزیده تحولات سیاسی جهان
ارکان فائزه
کنفرانس سازمان ملل متحد در زمينه مقابله با تعبيرات آب و هوا
توافقنامه كپنهاگ: كنفرانس تغييرات اقليمى و دماى سازمان ملل متحد در كپنهاگ با صدور توافقنامه اى غير الزامآور به پايان رسيد. هدف از تشكيل اين كنفرانس ثابت نگهداشتن گازهاى گلخانهاى در زمين، به ميزانى كه براى بشر و محيط زيست خطرناك نباشد، بود.
اجلاسيه كپنهاگ به منظور مقابله با تغييرات جوى و تصويب پروتكلى جديد به جاى »پروتكل كيوتو« از روزهاى ٧ تا ١٨ دسامبر در دانمارك برگزار گرديد. اين كنفرانس به مدت دو هفته در سطح كارشناسان، وزراء خارجه، محيط زيست و رهبران كشورهاى جهان برگزار گرديد كه با توافقى نه چندان اميدوار كننده پايان يافت. »توافقنامه كپنهاگ« با انتقاداتى از سوى برخى كشورهاى غربى و كشورهاى گروه ٧٧ (در حال توسعه) روبرو گشت. چين تنها كشور راضى و خشنود از توافقنامه كپنهاگ بود.
افزايش گازهاى گلخانهاى كه به تبع آن منجر به تخريب محيط زيست، افزايش دماى زمين، وقوع طوفانها و بارانهاى سيل آسا شده مدتها است كه موجب نگرانى بشر گشته است. اين امر باعث شد تا كشورهاى جهان به فكر راه حل برآيند.
بدين جهت اولين كنفرانس در زمينه تغييرات آب و هوايى در سال ١٩٧٢ در استكهلم سوئد برگزار شد و خطرات ناشى از تغييرات آب و هوا را به جهانيان گوشزد كرد. اما افزايش گازهاى گلخانهاى و تخريب محيط زيست باعث شد كه اين موضوع بطور جدىتر توسط نهادهاى جهانى بررسى گردد، لذا در سال ١٩٩٢ ميلادى تشكيلاتى در سازمان مل متحد تحت عنوان (I.P.C.C) ايجاد شد و اولين اجلاسيه تغييرات آب و هوايى در قالب سازمان ملل در سال ١٩٩٢ در ريو دوژانيروى برگزار گرديد كه هدف اصلى آن تثبيت گازهاى گلخانهاى در اتمسفر بود. كنفرانس بعدى در سال ١٩٩٦ در كيوتو ژاپن برگزار گرديد و توافقنامه حاصل از كنفرانس به »توافقنامه كيوتو« معروف شد. توافقنامه دولتهاى توسعه يافته و صنعتى را ملزم كرد طى سالهاى ٢٠٠٨ و ٢٠١٢ ميزان انتشار گازهاى گلخانهاى را به حد سال ١٩٩٠ برسانند و به كشورهاى در حال توسعه به منظور مقابله با تغييرات جوى كمك مالى بنمايند.
توافقنامه كيوتو در سال ٢٠٠٥ اجرا گرديد و كشورهاى امضاءكننده اين پيمان موظف شدن براى جلوگيرى از افزايش دماى كره زمين تا سال ٢٠١٢ سطح توليد گازهاى گلخانهاى را به اندازه ٥/٢ درصد كمتر از سطح آن در سال ١٩٩٠ برسانند. ايران در سال ١٩٩٦ پروتكل كيوتو را امضاء كرد.
در كنفرانس كپنهاگ كه در دسامبر امسال برگزار گرديد، گفتوگو حول دو محور بود.
١. شركتكنندگان در اين كنفرانس از كشورهاى آلودهكننده محيط زيست تقاضا كرد تا تعهد نمايند از ميزان گازهاى گلخانهاى بوجود آمده در جو زمين بكاهند. امريكا از جمله كشورهاى آلوده كننده محيط زيست مىباشد. بدين منظور اعضاء شركتكننده در اين كنفرانس از واشنگتن خواستند گازهاى گلخانهاى خود را كه اكنون ٤ درصد و طبق معيارهاى سال ١٩٩٠ ميلادى است بكاهد، اما اين كشور حاضر به اين امر نشد. امريكا بعد از چين دومين كشورى كه بيشترين گازهاى گلخانهاى را توليد مىكند.
محور دوم گفتوگوها در كنفرانس كپنهاگ تعهد كشورهاى صنعتى (ثروتمند) به دادن كمك مالى به كشورهاى در حال توسعه (فقير) بود، تا اين كشورها بتوانند از منابعشان در مقابله با گازهاى گلخانهاى محافظت نمايند. كشورهاى در حال توسعه معتقد هستند كشورهاى صنعتى به جهت توليدات صنعتى بيشترين توليدكننده گازهاى گلخانهاى كه عامل مخرب محيط زيست بشر مىباشد، هستند. اما كشورهاى غيرصنعتى يا در حال توسعه بيشترين آسيبديدگى را از اين گازها مىبرند. در همين رابطه يك محقق زيست محيطى به نقل از خبرگزارى جمهورى اسلامى با انجام يك مطالعه، شاخصه آسيبپذيرى ١٥٦ كشور را در برابر تغييرات آب و هوا نشان داده است. آسيبپذيرترين كشورها در مقابل افزايش دماى كره زمين سرمالى، هائيتى و افغانستان مىباشند كه در شمار عقبماندهترين كشورهاى جهان هستند. در مقابل كشورهايى چون فنلاند، ژاپن و نروژ كمترين آسيبپذيريى را در برابر تغييرات اقليمى دارند. بر طبق اين تحقيق در حالى كه كشورهاى صنعتى بيشترين توليدكننده گازهاى آلاينده مىباشند اما كشورهاى غيرصنعتى بيشترين آسيبديدگى را متحمّل مىشوند.
اين موضوعات يعنى تلاش كشورها براى كاهش ميزان آلودگى هوا، منجر به اختلافاتى در كنفرانس كپنهاگ شد و اميدها را براى رسيدن به يك توافق اصولى كمرنگ كرد. رئيس اين اجلاسيه استعفا داد و نخست وزير دانمارك جانشين وى شد.
اختلاف بين كشورهاى بيشتر در رابطه با ميزان آلايندگى كشورهايى نظير چين و امريكا و كمك مالى كشورهاى پيشرفته به كشورهايى كه در مقابل تخريب محيط زيست مىباشند، بود. بالاخره بعد از سخنرانى باراك اوباما، رئيس جمهور امريكا وصدور توافقى اندك به پايان رسيد اوباما در طى يك سخنرانى در كنفرانس كپنهاگ گفت: به عنوان بزرگترين اقتصاد جهان، مسئوليت خود را در قبال تغييرات آب و هوا مىپذيرم و ما قصد داريم به اين مسئوليتها عمل كنيم. اما سخنان وى به گفته شبكه خبرى بى بى سى نه تنها كمك چندانى به فضاى عمومى اين كنفرانس نكرد بلكه نگرانى كشورها را بيشتر كرد.
بالاخره در ساعات پايانى كنفرانس امريكا، چين، هند، برزيل، آفريقاى جنوبى به توافقى دستيافتند كه از نظر حقوقى لازم اجرا نيست و ١٩٣ كشور شركتكننده در اجلاسيه كپنهاگ تنها موافقتنامه كپنهاگ را به رسميت شناختند و حاضر به تأييد آن نشدند. بنابراين كشورها همچنان بايد به توافقنامه توكيو پاىبند باشند. براساس اين توافقنامه صندوقى ٣٠ ميلياردى براى كمك به كشورهاى فقير طى سه سال آينده تأسيس مىشود كه بودجه آن تا سال ٢٠٢٠ به صد ميليارد دلار برسد.
لذا به نظر برخى از كارشناسان كشورهاى توسعه يافته كمك تعهد مالى چندانى به كشورهاى در حال توسعه نكردند و اكثريت كشورها ناراضى از اين توافقنامه بودند تا جايى كه وزير محيط زيست سوئد اجلاس كپنهاگ را يك فاجعه خواند. و در واقع عدم تعهد مالى كشورهاى صنعتى به كشورهاى در حال توسعه شكستى براى كنفرانس كپنهاگ بود. اما به نظر مىرسد عليرغم اينكه به كشورهاى فقير و آسيب ديده تعهد مالى نشد اما فشارهاى مالى روى كشورهاى توسعه يافته همچنان وجود دارد به اين دليل كه كشورهايى نظير بنگلادش و سريلانكا كه در معرض خطرات زيست محيطى شديدى نسبت به بقيه كشورها هستند، زمانى كه حادثه زيست محيطى براى آنها اتفاق بيفتد اين كشورهاى ثروتمند هستند كه بايد به آنها كمك كنند بنابراين، اين گونه كشورها نمىتوانند از اين فشار مالى رهايى يابند.
سفر تاريخى نخست وزير لبنان به سوريه
عادىسازى روابط بيروت - دمشق: سفر سعد حريرى، نخست وزير لبنان به سوريه و ديدار با بشار اسد رئيس جمهور سوريه كه اولين سفر وى بعد از قتل رفيق حريرى (٢٠٠٥) صورت گرفت سفرى مهم و تاريخى محسوب مىشود. در اين سفر دو طرف لبنانى و سورى خواهان عادىسازى روابط با يكديگر بودند.
ديدار ميشل سليمان و سعد حريرى با بشار اسد و گفتوگو در رابطه با مهمترين موضوعات خاورميانه و مسائل داخلى دو كشور لبنان و سوريه نشان از بهبود روابط اين دو كشور را مىدهد. سفر رئيس جمهور لبنان، ميشل سليمان به سوريه كه به بهانه فوت برادر بشار اسد صورت گرفت، اما وى با مقامات بلندپايه سورى از جمله رئيس جمهور اين كشور ديدار و گفتوگو كرد.
سفر سعد حريرى به سوريه، كه چند روز بعد از سفر سليمان به سوريه صورت گرفت، سفرى تاريخى ارزيابى شده است. ملاقات حريرى با بشار اسد اولين ملاقات بعد از ترور رفيق حريرى بود. بعد از اين ترور انگشت اتهام گروهايى از لبنانىها به سوى سوريه نشانه رفت و سوريه را در اين ترور مقصر شناختند. البته امريكا و ديگر كشورهاى غربى هم سوريه را مقصر دانستند. لذا فشار جامعه جهانى بر سوريه منجر به انزواى اين كشور در جهان گشت و روابط سوريه با بسيارى از كشورها رو به تيرگى گرائيد. در همين حال دمشق نيروى نظامى خود را از لبنان خارج كرد و دو كشور سفراى خود را فراخواند.
بعد از به قدرت رسيدن باراك اوباما در امريكا و اعلام سياست همكارى با كشورهاى متخاصم به جاى تنش يعنى سياست تعامل به جاى سياست تقابل از جمله با سوريه كه نقش مهمى هم در معادلات خاورميانه دارد به علاوه تلاشهاى ساركوزى، رئيس جمهور فرانسه و دعوت بشار اسد به كنفرانس كشورهاى مديترانه سوريه كم كم وارد جامعه جهانى گشت و روابط ديپلماتيك خود را با غرب گسترش داد. اين عوامل به علاوه تلاش سوريه براى تشكيل كابينه سعدحريرى كه از نتايج مهم سفر پادشاه عربستان به سوريه بود و تبريك اسد براى آشتى ملى در لبنان پس از خشونتهاى فرقهاى ٢٠٠٨ به لبنانىها منجر شد كه دو كشور به عادىسازى روابط با يكديگر بپردازند و بدين ترتيب بود كه سفرحريرى به دمشق صورت گرفت.
سفر تاريخى سعد حريرى گرچه براى وى سفرى سخت بود اما به لحاظ اهميت سوريه در معادلات خاورميانه و همچنين پيشبرد صلح در اين منطقه نخست وزير لبنان اين سفر را انجام داد. البته اين در حالى است كه پرونده قتل رفيق حريرى در سازمان ملل هنوز مفتوح است و لبنانىها يعنى گروه ١٤ مارس هنوز به ديده شك به سوريه نگاه مىكنند.