پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٠ - شعله های رنگارنگ و خاکستر سرد - میراحسان احمد
شعله های رنگارنگ و خاکستر سرد
میراحسان احمد
نمايش مستندهاى سياسى در تلويزيون ما، يك فرصت و مجال مطلوب است كه نبايد به روش - تبليغى و قرينهپردازى سطحى بدل گردد.
١. نمايش مستند خاكسترهاى داووديه، فرصتى است تا بار ديگر مخاطبان بر روى مسأله خشونت و قانون در جامعه معاصر و به ويژه سيستم سرمايهدارى سلطهجويى امريكا و روشهاى سركوب عليه شهروندان به وسيله دولتها تأمل كنند فيلم با ساختار داناى كل ساخته شده است، براى همين جهت امتناع افرادى كه مايل به شنيدن صداى طرف ديگر - قاتلان - هستند داراى كاستى است.
٢. اتفاقاً عليرغم اين نقص، تصاوير اريژينال و افشاگران تأثيرگذار و قانعكننده است. و با آن كه مىشنويم كه بايدن و كلينتون از خودسوزى دسته جمعى آنان حرف مىزنند، اما شهادتگواهان آزاد و شاهدان دادگاه به طور تكاندهنده از وحشىگرى حكومتها برابر مردم بىدفاع پرده برمىدارد.
فيلم درباره ديويد كوروش، كسى است كه نام داود و كوروش را با هم درآميخته تا تلقى ويژهاش از بى عدالتى، ضرورت تأويلى ديگر از انجيل و اعلام حضور منجى گناهكار يكى از همگان، براى پايان دادن بر بىرحمىهاى معاصر را تحت اين نام ارائه دهد. پيروانى يافته، و خود با دست خويش سكونتگاهى جمعى و كليسايى براى خود برپا كرده بودند. در فيلم افراد گوناگون، »از جوزف بايدن« تا پليس محلى، از »ويليام ماركوس« مأمور اعلام تا »ماريس، ردك استول« عكاس اف بى آى و »دان بتى« فتوگرافر و »نظام پيردانى« مسئول آزمايشگاه اجساد در تگزاس، به اضافهى مردگان و سوختگان سخن مىگويند.
در فاصلهى دو حمله محاصرهكنندگان نظامى دوربينى در اختيار آنها گذاشته بودند كه هرچه مىخواهند بگويند. اين تصاوير، ديوانهكننده از آب در آمده است. آدمهايى منتظر سوختن در آتشبار گلولهها و تانكها. آدمهايى با شكم سوراخ شده، كودكان آويخته به گردن مادران كه بزودى خاكستر خواهند شد و نيز كسانى كه موفق به زنده ماندن شدهاند.
در فيلم سخن حكومت دروغ عيان است؛ اعلام مىشود آنها خود شروع كننده اغتشاش و خشونت بوده و خود، خود را سوزاندهاند! در فيلم شاهد هلى كوپترها و تانكهايى هستيم كه پناهگاه داوودىها را مىشكافد و به آتش مىكشد.
جسد دختركى هشت ساله را مىبينيم؛ با پشت خميده، و راوى مىگويد كه سيانور با عضلهها چنين كرده است.
»استول« عكاس اف بى آى مىگويد: به عنوان شاهد عكس گرفته و توانسته خود مشاهده كند، لمس كند، حس كند كه چه اتفاق افتاده: »اين باعث شده به برداشتى ناراحتكننده برسم كه بسيارى از ساكنان آنجا قربانى جنايتى وحشتناك شدهاند. مسئولان آزمايشگاه انشاء مىكنند كه رنجرها آمدند و نوارها را به سرقت بردند تا مدارك جرم محو شود. و ما مىبينيم كه نظاميان پس از جنايت و كشتار و آتشسوزى با بولدوزر صحنه جنايت را با خاك يكسان مىكنند و جوزف بايدن، سناتور امريكايى و معاون رييس جمهور عليرغم تصاوير افشاگر - وقيحانه - مىگويد: داوودىها خودسوزى كردند.
اما پليس محلى، عكاس اف بى آى و دكتر آزمايشگاه مىگويند چنين نيست.
× × ×
آيا رسانه آزاد نبايد با خشونت دولتها از هر قماش عليه شهروندان، مخالف كند و شرافت و ايمان و حقيقت حكم مىكند كه بيش از هر كجا خود، برابر خويش سختگير باشيم و به ارائه تصاوير خشونت جهت نفى آن و دفاع از مردم بپردازيم؟
فيلم خاكسترهاى داووديه ضمناً مبين ضرورت حداقل آزادى ثبت تصويرى رخدادهاى پيرامون ماست.
فيلم جدا از چالش دولتهاى متخاصم ايران و امريكا و سياستهاى رسمى تبليغى، واجد ارزشهايى است كه امرى فراتر از متن خود را گواهى مىدهد. اينكه مستند زندهى تصويرى در جهان امروز تا چه ميزان با انقلاب ديجيتالى جهانگير شده است و قدرتها بايد بدانند اگر به راه حقيقت نروند، امكان اندكى براى فريب و دروغ دارند.
دربارهى مستند شعلههاى رنگارنگ
مستند و انقلابهاى رنگى: حرف زدن درباره مستند شعلههاى رنگارنگ، به نمايش درآمده از شبكه ملى، بويژه در اين روزها، بيشتر به سخنى سياسى شبيه است تا سينمايى. اما اين مهمترين مستندى است كه در تلويزيون در روزهاى اخير به نمايش درآمده است.
روز جمعه، درست پيش از اخبار سراسرى ساعت ١٤ و ساعت ١٨ مستند شعلههاى رنگا رنگ، گزارشى از انقلابهاى مرسوم به مخملى در قلمرو شوروى سابق و متحدين روسيه امروز به نمايش درآمد تا به وابستگى اين »انقلابها« به اهداف و مقاصد و منافع رقيب ابرقدرت شوروى سابق، يعنى امريكا، تأكيد ورزد. مستندى كه مايل بود ثابت كند جنبش براى دموكراسى در كشورهاى سابقاً شوروى از اكراين تا گرجستان و قرقيزستان، چيزى جز توطئه امريكايى نبوده است. و البته شكى در مورد مقاصد امريكا وجود ندارد اما... اين مستند گزارشگر مىتواند از سه منظر مورد بررسى قرار گيرد: ١. ساختار مستند؛ ٢. محتواى درونىاش؛ ٣. رابطه بينامتنىاش با وضعيت كنونى و مسائل مبرم ما طى انتخابات اخير و سياست رسانهاى ما.
درباره ساختار فيلم بررسى مفصلى به نام نيات نهفته / نيات آشكار و مستند تلويزيونى نوشتهام كه فعلاً بماند براى بعد.
اما اينكه مستند بر مبناى داناى كل و ساختار Voice of God ساخته شده و راوى مشتى اطلاعات موافق با ايده مركزى مستند را ارائه مىدهد و اينكه ضرورتا وجه مشاهدهگرى اين ساختار بسيار ناچيز و هيچ نشانى از صداى مخالف و آراى او وجود ندارد و... اينها نكات منفى آن است هرچند ضمناً مستند از نظر ارائه تصاوير تاريخى كمياب، جذاب است، نظير لحظه اشغال مجلس ملى بوسيله ساكاشويلى و طرفدارانش و غيره.