آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١١
معرفيهاى گزارشى
كليات
كتابشناسى شيخ فريد الدين عطار نيشابورى
على مير انصارى. (تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى، ١٣٧٤). ٣٤٣ ص. فهرست راهنما.
كتابشناسى حاضر شامل مشخصات تحقيقاتى است كه تاكنون درباره آثار و افكار و احوال عطار نيشابورى صورت گرفته است. اين كتابشناسى در سه بخش «زندگى و انديشه» «آثار» و «آثار منسوب» تنظيم شده است. بخشى از كتاب به سالشمار تحقيقات خاورشناسان درباره عطار اختصاص دارد. در اين قسمت از قديمترين تحقيقى كه درباره عطار صورت گرفته (١٧٧٨) تا جديدترين آنها (١٩٩٣) فهرست شده است.
حديث
چهل حديث
امام خمينى. (چاپ دوم: تهران، مؤسسه تنظيم آثار امام خمينى، ١٣٧٤). ٧٤ ص.
اين كتاب شامل متن چهل حديث است با ترجمه آن و بدون شرح كه از چهل حديث امام (ره) استخراج شده است.
فقه و اصول
احكام خانواده
عبدالرحيم موگهى. (چاپ پنجم: قم، دفتر تبليغات اسلامى، ١٣٧٤). ٣٥٩ ص.
گردآورنده احكام مربوط به خانواده را بر پايه فتاوى امام خمينى تنظيم كرده است. و در آن مباحث مربوط به احكام، تقليد، امور زناشويى و بهداشت خانواده، تنظيم خانواده، حقوق خانواده، اخلاق خانواده، اقتصاد، تغذيه خانواده، مسايل عبادى، اجتماعى و مرگ و مير را آورده است.
نويسنده كوشيده در هر مورد روايتى را نيز ذكر كند.
احوال شخصيّه
دكتر اسعد شيخ الاسلامى. (چاپ اوّل: تهران، سمت، ١٣٧٤). ٢٠٠ ص.
نويسنده سه مبحث فقهى ارث، وصيّت و وصايت را بر پايه فقه چهارگانه اهل سنت در سه باب و مجموعاً سيزده فصل به بحث كشيده است مباحثى از قبيل شروط و اسباب ارث، موانع ارث، كيفيت توريث، حجب در مبحث ارث وعناوينى از قبيل تعريف وصيت، اركان، مبطلات و انواع وصيت در مبحث وصيت و دو بحث شروط و صيغه وصايت و احكام وصايت در مبحث وصايت مورد بررسى قرار گرفته است.
ديدگاه پنجم (بررسى مبانى موسيقى از ديدگاههاى: فقهى، عرفانى، فلسفى و علمى)
اكبر ايرانى. (چاپ اوّل: تهران، حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى (مديريت پژوهش دفتر مطالعات هنر دينى)، ١٣٧٣)، ٣٣٦ ص.
كتاب داراى پنج بخش به ترتيب زير است:
١- ديدگاه پنجم در باب غناء و موسيقى، ص ٢٣ - ٩١.
٢- ديدگاه فقهى موسيقى، ص ٩٥ - ١٢٩.
٣- ديدگاه عرفانى، ص ١٣٣ - ١٩٢.
٤- ديدگاه فلاسفه درباره موسيقى، ص ١٩٥ - ٢٦٥.
٥- ديدگاه علمى موسيقى، ص ٢٦٩ - ٢٨٣.
در بخش نخستين كتاب، پس از مباحث لفظى و لغوى در باب غناء و بحث «اركان تركيبى و تجريدى صوت»، اين عناوين بررسى شده است: «بحث فقهى غناء؛ اطراب و انواع آن»، «انواع ديگر الحان و تأثيرات هر يك»، «ماهيت رقص و انواع آن» و «لهو ذات غناء».
بخش دوم، ترجمه رساله «ايقاظ النائمين و ايعاظ الجاهلين» تأليف «سيد ماجد حسينى بحرانى كاشانى» است.
در بخش سوم، ديدگاه عرفانى در موسيقى پژوهش مىشود. در اين بخش پس از بحثى با عنوان «سماع در تصوف»، آراى شيخ بهايى، ملاحسين كاشفى و محى الدين بن عربى درباره سماع و غناء بررسى مىشود.
بخش چهارم داراى سه فصل است: دو فصل اول و دوم ديدگاه فيلسوفان يونانى و مسلمان آمده است و در بخش سوّم رسالهاى از اخواه الصفا.
نويسنده در بخش پايانى كتاب، پس از بحثى درباره سير تاريخى موسيقى به آراى: فارابى، ابن سينا، صفى الدين ارموى، مير سيد شريف جرجانى و قطب الدين شيرازى اشاره مىكند.
موسيقى در سير تلافى انديشهها و پنج رساله فقهى فارسى
اكبر ايرانى. (چاپ اول: تهران، انتشارات حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى (مديريت پژوهش دفتر مطالعات هنر دينى)، ١٣٧٤)، ٣٠١ ص.
كتاب دربردارنده هفت فصل است كه فصول دوم، سوم، چهارم، پنجم، و هفتم آن شامل پنج رساله فقهى فارسى است.
فصل اول: موسيقى در سير تلافى انديشهها، ص ١٣ - ٣٨. در اين فصل - چكيده كتاب «ديدگاه پنجم» از همين نويسنده آمده است - .
فصل دوم: رساله غنا و موسيقى، تأليف شيخ فاضل گروسى، ص ٣٩ - ٧٥. برخى عناوين انتخابى براى اين رساله عبارت است از: «تغنى در قرآن»، «بحث تاريخى» و «لهو حرام».
فصل سوم: غناء و موسيقى از نگاه علامه شعرانى، ص ٧٧ - ٩٢. اين فصل شامل حواشى و تعليقات علامه شعرانى بر كتاب «وافى» فيض كاشانى است.
«علامه شعرانى در اين مقاله به نقد برخى از نظرات فقهى در باب غناء، خصوصاً نقد نظر «ملاكيت عرف در تشخيص مصاديق غناء» پرداختهاند».
فصل چهارم: رسالهاى در غناء تأليف ملا نظر على طالقانى، ص ٩٣ - ١١٤. برخى عناوين اين رساله عبارت است از: «مقولة كلام و صوت»، «روايات ناهيد» و «روايات ترغيبى».
فصل پنجم: بررسى موضوع و حكم غناء، تأليف ميرزا ابوالقاسم قمى، ص ١١٥ - ١٢٧. نويسنده اين رساله در پايان سخن مىنويسد: «اگر روشن شود كه غناء از كيفيت صوت است و الفاظ ديگر از كيفيات لفظ (نه صوت)، در اين صورت تعريف غناء واضحتر مىگردد».
فصل ششم: بررسى موضوع سماع و غناء در عهد صفويه، ص ١٢٩ - ١٤٠. در اين فصل، پس از بيان مقدمهاى كوتاه در باب «تقابل افكار عرفا و فقها در عهد صفويه درباره صوفيه» به فتاوى چهار تن از علماى صفويه درباره سماع و غناء اشاره مىشود.
فهرستى از هفده رساله در باب غناء در عهد صفويه، بخش پايانى اين فصل است.
فصل هفتم: اين فصل (ص ١٤١ - ٢٧٥) دربرگيرنده رساله «مقامات السالكين» [گويا از محمد بن محمد دارابى ]است. اين رساله شامل يك مقدمه، سه باب و يك خاتمه است.
فلسفه و كلام
مهدى (ع) مقتداى مسيح (ع)
كريمى جهرمى. (چاپ اول: تبريز، احرار، ١٣٧٤). ١٩٠ ص.
مؤلف حضرت مهدى (ع) را از ديد قرآن، نهج البلاغه و روايات مورد بحث قرار مىدهد. آداب واعمال مخصوص نيمه شعبان را باز مىگويد، ايرادات كلامى بر وجود حضرت مهدى (ع)، غيبت را پاسخ مىگويد. حضرت مهدى (ع) را با حضرت مسيح مىسنجد و نكات مشترك را بيان مىكند. ويژگى منتظران حضرت را توضيح مىدهد. به نقش شهم قم در زمان غيبت اشاره مىكند و وظائف شيعيان درباره حضرت مهدى (ع) را مىنماياند.
معرفتشناسى دينى
محمد فنايى اشكورى. (چاپ اول: انتشارات برگ، ١٣٧٤)، ١٤٤ ص.
مؤلف در يادداشت خود بر كتاب مىنويسد: «رساله حاضر تحرير ملخص مباحثى است كه در چند جلسه در جمع گروهى از دانشجويان ايرانى در مونتال كانادا در سال ١٣٧٢ ايراد گرديد... طرح مباحث دينى و دين شناسانه در جامعهاى كه يك انقلاب دينى را تجربه كرده و در كشاكش پى ريزى يك نظام دينى است، نه صرف يك مشغله آكادميك، كه يك ضرورت حياتى است».
عناوين اصلى مباحث كتاب عبارت است از: - روش مواجهه با انديشهها - معرفتشناسى دينى - معارف انسانى و تعاليم وحيانى.
ترجمه رساله قشيريه
با تصحيحات و استدراكات بديع الزمان فروزانفر. (چاپ چهارم: تهران، شركت انتشارات علمى فرهنگى، ١٣٧٤). ٧٤ + ٧٣٥ ص.
رساله قشيريه كه متن اصلى آن به زبان عربى است، به كوشش ابوالقاسم عبدالكريم بن هوازن قشيرى از بزرگان علما و نويسندگان و شاعران و متصوفه قرن پنجم هجرى (٣٧٦ - ٤٦٥ ق) صورت تأليف يافته است. از «رساله قشيريه» دو ترجمه موجود است، ترجمه اول در بغداد به سال ٦٠١ ق كتابت شده كه نسخه آن بسيار مغشوش است و ترجمه دوم كه اصلاح ترجمه نخستين است، تاريخ كتابت ندارد، ولى به احتمال در نيمه دوم قرن ششم يا نيمه اول قرن هفتم كتابت شده است. متن حاضر به تقريب تمام ترجمه دوم و حواشى آن موارد اختلاف با ترجمه اول است. اين كتاب به طور كلى مشتمل بر دو فصل و پنجاه و چهار باب است. فصل اول در بيان عقايد صوفيان است در مسايل اصول، و فصل دوم نتيجه و خلاصه مانندى است از فصل اول كه اين دو فصل در ترجمه فارسى به عنوان يك باب (باب اول) آمده است. ابواب ديگر كتاب در مجموع به مسايل مختلف مرتبط با صوفيه پرداخته است.
انوارى از نهج البلاغه
محمد جعفر امامى. (چاپ اول: قم، دفتر تبليغات حوزه علميه قم، ١٣٧٣). ٢٦٢ ص.
كتاب مجموعه دروس نويسنده در دانشگاه آزاد اسلامى واحد اراك است كه براى واحد خواهران دفتر تبليغات قم تنظيم و آماده نشر شده است و شامل هفده درس مىباشد. درس نخست در مورد خود نهج البلاغه و سيد رضى است چهار درس بعدى درباره خدا از ديدگاه نهج البلاغه، درس ششم قرآن در نهج البلاغه و دو درس بعدى متعلّق به بحث نبوت است سپس دو درس در مورد رهبرى و سه درس در ارتباط با معاد مىباشد. چهار درس باقى مانده به مباحث اخلاقى اختصاص دارد. نويسنده با ارائه سوالهايى در پايان هر فصل زمينه بحث و تحقيق را براى خوانندگان كتابش گشوده است.
ادبيّات
ديوان محسن تأثير تبريزى
تصحيح امين پاشا اجلالى. (تهران، مركز نشر دانشگاهى، ١٣٧٤). هفت + ٨٦٠ ص. فهرست راهنما.
محسن تأثيرى تبريزى (١٠٦٠ تا ١١٢٩ ه ق) از شاعران شيعى مذهب اواخر عهد صفوى است. كتاب حاضر شامل قصايد، تركيب بندها، قطعات، مثنويها، غزليات و رباعيات اين شاعر است. مصحح در تصحيح اين كتاب از چهار نسخه استفاده كرده است كه نسخه اصلى او در اواخر دوره صفوى نگارش يافته است.مصحح در بخش تعليقات كتاب به تفصيل درباره بعضى از ابيات مشكل ديوان توضيحاتى آورده است.
ديوان شيخ كمال خجندى
همراه با شرح حال زندگانى. به اهتمام ايرج گل سرخى. (تهران، سروش، ١٣٧٤). ٢ ج، ١٢٩٠ ص.
شيخ كمال الدين مسعود خجندى، معروف به شيخ كمال از مشاهير عرفا و از شعراى قرن هشتم و نهم هجرى است. كتاب حاضر شامل قصايد، غزليات، رباعيات، معماها و مستزادهاى كمال خجندى است. نسخه اساس مصحح، مكتوب ٨٢١ ه ق است و در حواشى صفحات، نسخه بدلها ذكر شده است.
مشاعره جديد
احمد صادقى اردستانى. (چاپ اول: قم، رئوف، ١٣٧٤)، ٥٦٠ ص.
در مقدمه كتب آمده است: «سابقه يادداشت، حفظ و جمع آورى اشعار مجموعه «مشاعره جديد» به بيست و هفت سال پيش از اين مربوط مىشود. يعنى از سال ١٣٤٥ تاكنون، مؤلف در كنار تحصيل و تدريس و تحقيق خود، هرگاه به اشعار ذوقى، ادبى و حكمتآميز برخورد مىنموده، آن را در دفترى يادداشت مىكرده، به خاطر مىسپرده... افرادى هم كه گاهى اين اشعار را استماع مىكردند، بارها مطرح مىنمودند، متروك گذاشتن اين مجموعه دريغ است؛ بدين جهت تصميم به چاپ و انتشار آن گرفتم...».
كتاب مجموعه ٥٠٦٤ بيت شعر است كه بر اساس حروف الفبا تنظيم و گردآورى شده است.
در پايان كتاب نيز با عنوان «شاعران اين مشاعره» فهرست اسامى شاعران آورده شده است.
سلام بر حيدر بابا
[شهريار]. ترجمه بهروز ثروتيان. (تهران، سروش، ١٣٧٤). ١٤٠ ص.
كتاب حاضر ترجمه منظومى است از شعر تركى حيدر بابا سلام. مترجم متن اصلى اين منظومه و ترجمه فارسى را كنار هم آورده است تا تطبيق اثر و ترجمه آن براى علاقهمندان و پژوهشگران سهلتر باشد. مترجم همچنين توضيحات مفصلى درباره اين منظومه و برخى از مضامين فرهنگى آن آورده است.
مخزن الاسرار
نظامى گنجوى؛ مقدمه و تصحيح: پروفسور رستم على اف. (تهران، الهدى، ١٣٧٤). ٣١، ٣٤٨ ص.
اين كتاب تصحيح و تنقيح يكى از آثار پير گنجه است. «مخزن الاسرار» از نظر ساختار و درونمايه از بيست مقاله و چند باب مستقل فلسفى ونعت خدا و پيغمبر و مناجات تشكيل شده است. «مخزن الاسرار» نظامى با ساير منظومههاى پنجگانه به دليل ساختار داخلى و مضمونش فرق مىكند. آنچه اين منظومه را با ديگر آثار شاعر همسان مىسازد ايده مشترك و منطق هنرى آن مىباشد. اگر نظريات اخلاقى، اجتماعى، زيبايىشناسى، انسانگرى شاعر در «خسرو و شيرين»، «ليلى و مجنون»، «هفت پيكر» و «اسكندر نامه» به واسطه تابلوهاى رنگارنگ زندگى بيان مىشود، اما اين مطالب در «مخزن الاسرار» به صورت تعليمات و نصايح ابراز مىگردد. هدف اصلى شاعر القاى احترام به مولدين نعمات مادى و ايجاد حس عدالت، كمال در زندگى، و تربيت اخلاقى خوانندگان مىباشد.
خلوتگاه عشق
سروده: استاد محمود شاهرخى (جذبه). (چاپ اول: تهران، انتشارات سروش، ١٣٧٤). ٥٢ ص.
منظومه «خلوتگاه عشق» قريب سى سال قبل به اقتضاى منظومه گنجينه اسرار اثر شورانگيز شاعر و عارف ربانى عمان سامانى، سروده شده است و اينكه علت تاخير در چاپ اين اثر ارزشمند چه بوده، خود داستانى جذاب و شنيدنى دارد كه به قلم شيواى شاعر گرانقدر معاصر استاد محمود شهرخى (جذبه) در ديباچه اين كتاب تحت عنوان «وراى حد تقرير است» به رشته تحرير درآمده است.
تاريخ
سيماى سامرا
محمد صحّتى سردرودى. (چاپ اول: تهران، سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٤). ٢٣٥ ص.
كتاب از سرى «ديار ابرار» است كه توسط پژوهشكده باقر العلوم قم نشر مىيابد و شرح آثار، تاريخ، خاندانهاى مهم، حوزه سامرا و اجمالى از زندگى ائمه معصومين مدفون در شهر سامراء است. كتاب در شش فصل تنظيم شده كه در آن افزون مطالب ياد شده شرح حال عدهاى از علماء و ابرار ساكن در شهر مزبور را مىتوان يافت.
صحابه از ديدگاه نهج البلاغه
داوود الهامى. (چاپ اول: قم، انتشارات هجرت، ١٣٧٤). ٢٠٨ ص.
داستان صحابه پيامبر (ص) و آراء شيعه و سنّت در مورد آنان از مباحث قديمى است و چه بسا ابزار سوء استفاده در اختلافات مذهبى مىگردد.
شيعه معتقد به اعمال قانون جرح و تعديل درباره صحابه پيامبر (ص) است و بر همين اساس نويسندگان شيعه تلاش مىكنند با بهرهگيرى از منابع قابل اعتماد به چنين امرى همت گمارند. مطالعه اصحاب پيامبر (ص) از ديدگاه نهج البلاغه مىتواند كمك خوبى براى تبيين بحث مزبور باشد و مؤلف كتاب از همين زاويه به بررسى چهره خلفاء راشدين، طلحه، زبير، عايشه، عمرو بن العاص، بسر بن ارطاة، اشعث بن قيس، ابوموسى اشعرى، زياد بن ابيه، شريح، عقيل، عثمان بن حنيف، انس بن مالك و چند تن ديگر از رجال صدر اسلام پرداخته است.
زيباترين داستان جهان
سيد محمد باقر موسوى. (چاپ اوّل: قم، مؤلف، ١٣٧٤) ٢٩٦ ص.
نويسنده زندگى حضرت نرجس خاتون مادر امام عصر (ع) را به تفصيل در اين كتاب مورد بحث قرار داده است و در پايان طى شش فصل افزون بر مطالبى درباره امام عصر(ع) وظائف دوستان آن حضرت را در دوران غيبت بيان كرده است از جمله اين وظايف: انتظار فرج، دعا و زيارت مىباشد.
تغييرات و ترقيّات در وضع و حركت و مسافرت و حمل اشيا و فوايد راه آهن
به كوشش محمّد جواد صاحبى. (چاپ اوّل: نشر نقطه، ١٣٧٣). ١٢٢ ص.
نويسنده كتاب «مىكوشد تا با آگاهيهايى كه از تواريخ و داستانهاى ترقيات اهل اروپا به دست آورده است، ثابت كند پيشرفت فرهنگ ناشى از اختراع و تأسيس راه آهن است و عقب ماندگى مشرق به سبب بى بهره ماندن از آن. به همين جهت از ايرانيان و مسلمانان مىخواهد كه از خود همت و غيرت نشان دهند و با تأسيس راه آهن، باب آبادى، سعادت و آسايش را بر روى ممالك اسلام باز كنند».
مصحح كتاب در مقدمه بيست و سه صفحهاى خود به شرح حال مؤلف و بيان محتواى كتاب مىپردازد.
مشاهير زنان ايرانى و پارسى گوى، از آغاز مشروطه
محمد حسن رجبى. (تهران، انتشار سروش، ١٣٧٤). ٢٦٣ ص.
كتاب حاضر شامل شرح احوال و آثار بيش از ٦٠٠ زن نامدار ايرانى است. مدخلهاى كتاب حاضر به ترتيب حروف الفباى اسامى مرتب شده است و منابع هر شرح حال نيز در پايان مدخل و در قسمت كتابشناسى ذكر شده است.
تاريخ شيعه
علامه محمد حسين مظفر؛ ترجمه و نگارش محمد باقر حجتى. (چاپ دوم: تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٧٤). ٤٢٤ ص.
عناوين فصول اين كتاب عبارتند از: مفهوم و مدلول واژه شيعه و سابقه تاريخى آن؛ خلافت امير المؤمنين (ع) و تشيع؛ نهضت و قيام امام حسين (ع)؛ شيعه در ايام امام چهارم تا يازدهم (ع)؛ شيعه در ايام غيبت ولى عصر - عج اللَّه تعالى فرجه الشريف -؛ شيعه در عراق، حجاز، يمن، سوريه، جبل عامل، مصر، ايران، هند و ديگر سرزمينها. در پايان كتاب شش فهرست آمده است كه عبارتند از: آيات قرآن كريم، احاديث و آثار و نصوص عربى، اشعار و سخنان منظوم، اشخاص و گروهها، امكنه و جايها، كتب و رسالات.
زندگانى حضرت محمد، خاتمالنبيين (ص)
سيد هاشم رسولى محلاتى. (چاپ هشتم: تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٧٤). هجده، ٦٦٧ ص.
كتاب حاضر پانزده فصل به زندگانى پر افتخار نبى اكرم (ص) پرداخته است. عناوين فصول عبارتند از: نسب رسول خدا(ص)؛ ولادت رسول خدا (ص) و شرح زندگانى آن حضرت تا ازدواج با خديجه؛ ازدواج با خديجه و ماجراى بعد از آن تا بعثت؛ بعثت رسول خدا (ص)؛ هجرت رسول خدا (ص)؛ سال دوم هجرت و جنگ بدر؛ سال سوم هجرت و جنگ احد؛ سال چهارم هجرت؛ سال پنجم هجرت و غزوه خندق؛ سالهاى ششم تا دهم هجرت؛ سال يازدهم هجرت كه رحلت رسول اللَّه (ص) در آن سال واقع شده است.
گزارشهاى اوضاع سياسى اجتماعى ولايت عصر
ناصرى (١٣٠٧ ه ق). به كوشش: محمد رضا عباسى؛ پرويز بديعى، (تهران، سازمان اسناد ملى ايران، پژوهشكده اسناد، ١٣٧٢). بيست و چهار + ١٦٠ ص.
ورود تلگراف و برقرارى مخابرات تلگرافى بين شهرستانهاى ايران ابتدا از شهرهاى بزرگ شروع شد، از جمله شهرهاى شيراز، تبريز و اصفهان داراى خطوط تلگراف شدند. اين مجموعه و همچنين ساير مجموعههاى تلگرافى در همان زمان به عنوان اسناد دولتى شناخته شد و در دفتر اسناد دولتى نگهدارى مىشد. از خلال اين تلگرافها به خوبى مىتوان اوضاع اجتماعى و اقتصادى ان دوران را دريافت و در حقيقت تاريخچهاى است از اوضاع نابسمان كشور در آن روزگار.
مجموعه ها
مجموعه مقالات اولين و دومين كنگره بزرگداشت بانو سيده امين
(چاپ اوّل: تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى دفتر مطالعات فرهنگى بانوان، ١٣٧٤). ٤٦٣ ص.
در اين كتاب ضمن شرح زندگى خانم مرحوم سيّده نصرت امين، مجموعهاى از مقالات و سخنرانى در كنگره اول و دوم ارائه شده و عموماً درباره بانو امين مىباشد گردآورى شده است. در كتاب مقالات درباره زن از نويسندگان گوناگون ارائه شده است.
اقتصاد
ارزيابى اقتصادى طرحها
دكتر شهنام طاهرى. (چاپ اوّل: تهران، كوير، ١٣٧٤). ١٨٣ ص.
كتاب براى دوره كارشناسى مهندسى صنايع، مديريّت و اقتصاد تدوين يافته است و تلاش مىكند چگونگى ارزيابى اقتصادى طرحها و پروژهها را آموزش دهد.
مجموعه تستهاى اقتصاد كلان
دكتر يوسف فرجى. (چاپ اوّل: تهران، كوير، ١٣٧٤). ٢٩٤ ص.
نويسنده در دوازده بخش مسايل مربوط به اقتصاد كلان را در شكل تستهاى چهار جوابى به همراه پاسخ صحيح آن و حل تشريحى تدوين كرده است.
اقتصاد سنجى
دكتر مسعود درخشان. (چاپ اوّل: تهران، سمت، ١٣٧٤). ٥٤٢ ص.
مؤلف در اين كتاب به مباحث مربوط به مدل «وگريسون» در آمار پرداخته و در شش فصل آن را تنظيم كرده است.
اقتصاد آزاد
دورنبوش - ترجمه غلامرضا آزاد و اصغر شاهرودى. (چاپ اوّل: تهران، كوير، ١٣٧٤). ٢٦١ ص.
نويسنده اقتصاد آزاد را به عنوان ابزارى براى سرمايه گذارى در جهان سوم مطرح مىكند وسايل جانبى آن از قبيل مسايل مربوط به ارز، تراز پرداختهاى تورّم، استقراض خارجى و غيره را موردبحث قرار مىدهد. و در سه نمونه برزيل، اندونزى و كره آن را مطالعه مىكند.
سياسى
دراسات فى الفكر السياسى للامام الخمينى
گروه نويسندگان. (چاپ اوّل: تهران، للنشر الثقافى، ١٤١٦ ه). (كتاب التوحيد، سال دوم، شماره سوم)، مؤسسة التوحيد، ٢٠٣ ص.
اين شماره از «كتاب التوحيد» دربردارنده شش مقاله درباره تفكر سياسى امام خمينى است.
١. «امام خمينى و نظريه تفكر سياسى اسلام معاصر» نوشته يونس حسين، ص ٩ - ٢٤. با عناوين: «تطور نظريه دگرگونى اجتماعى و سياسى»، «مسلمانان و مسأله حكومت اسلامى»، «نزاع مربوط به ارتباط سياست با دين»، «عالمان دينى و عمل سياسى» و «نظريه رهبرى سياسى اسلام».
٢- «خط امام خمينى»، نوشته محمد مهدى آصفى، ص ٢٥ - ٦٧. با عناوين: «ويژگيهاى خط امام»، «دستاوردهاى خط امام»، «ارتباط عاطفى و آگاهانه با خط امام»، «نشانههاى خط امام» و«ريشههاى خط امام».
٣- «تأملاتى در تفكر سياسى و انقلابى امام خمينى»، نوشته سيد محمد حسين فضل اللَّه، ص ٦٩ - ١٠٤. برخى از عناوين مقاله چنين است: «طبيعت تفكر سياسى در نزد امام»، «معناى صدور انقلاب در نظر امام»، «جهان شمولى حركت اسلامى» و «روش در عمل سياسى».
٤- «امام خمينى و مسأله فلسطين» نوشته فتحى شقاقى، ص ١٠٥ - ١٢٩. عناوين مقاله اين شهيد حريت چنين است: «بن گورين و ناكامى در نظريه «اطراف» Peripheies» «جايگاه سفارت اسرائيل در تهران»، «امام و آگاهى او از طبيعت مشروعيت استعمارى»، «اسرائيل با پيشگامان تجزيه در جهان»، «كشتار پانزده خرداد» و «امام و تحرك دوباره».
٥- «روش امام خمينى در احياى مبانى اسلامى»، نوشته يحيى كريستين، ص ١٣١ - ١٦٤. عناوين كلى مقاله: «خصوصيات انقلاب»، «هدف عالى»، «علم و ايمان»، «مكارم اخلاق»، «انگيزه الهى»، «فقيه»، «ثقلين»، «تحقق امر الهى»، «عدل» و «تكامل».
٦- «امام خمينى و حقوق زن در اسلام»، پايان بخش مجموعه مقاله «امام خمينى و حقوق زن در اسلام» از خانم زهرا مصطفوى.
امپرياليسم
هارى مگداف و تام كمپ - ترجمه هوشنگ مقتدر. (چاپ دوّم: تهران، كوير، ١٣٧٤).
مؤلف طى سه فصل به تئوريهاى گوناگون در تفسير امپرياليسم تاريخچه آن و جهان سوم در برابر امپرياليسم مىپردازد و در فصل سوم بطور مشخص از مشكل شركتهاى چند مليتى، سرمايه تكنولوژى و توسعه در جهان سوم بحث مىكند.
سياست حكومت در آسياى جنوب شرقى
دكتر بهزاد شاهنده. (چاپ اوّل: تهران، سمت، ١٣٧٤). ١٤٨ ص.
كتاب در ده فصل مسايل مربوط به حكومت و سياست را در منطقه آسياى جنوب شرقى به بحث كشيده است.
پيشينه تاريخى، منطقه قبل از هجوم اروپا، هجوم غرب و تحولات اقتصادى بعد از آن، منطقه در فاصله دو جنگ جهانى و تأثير جنگ در آن از جمله مباحث قابل مطالعه كتاب است.
اخلاق و تعليم و تربيت
سراج منير
كاشف شيرازى - مصحّح على افراسيابى. (چاپ اوّل: قم، نهاوندى، ١٣٧٤). ١٣٤ ص.
كتاب از يك خطبه و بيست و يك فصل تشكيل يافته است. و هر فصل درباره يكى از عناوين اخلاقى است. پارهاى از عناوين عبارتند از: ادب، حيا، حلم، عدل، احسان، صبر، عشق، محبّت، سخاوت، شجاعت، قناعت، خاموشى، فتوّت و... .
نثر كتاب مصنوع و فنّى و تركيبى از نثر مسجع و نثر مرسل است.
روشهاى تبليغ و سخنرانى
احمد صادقى اردستانى. (چاپ دوم: قم، دفتر تبليغات اسلامى، ١٣٧٤). ٢٨٠ ص.
نويسنده در دوازده فصل مباحث مربوط به تبليغ و سخنرانى را مطرح كردهاند در پيشگفتار وضعيت تبليغ در جهان و مسؤوليت مبلغان اسلامى را مطرح كردهاند فصل اول به نقش عملكرد مبلّغ در تبليغ، فصل دوم و سوم نيز در ارتباط تبليغ با عمل مبلغ است فصل چهارم به شيوه مرحلهاى تبليغ، فصل پنجم مراعات استعداد و زمينههاى روانى مخاطبان فصل ششم به شرايط مكانى و زمانى مىپردازد. تواضع، اخلاص، تحمل مشقت، مراعات ويژگى ابلاغ رسالت فصول ديگر كتاب را تشكيل مىدهد. در فصل دوازدهم مؤلف به پارهاى از ابتكارات و فنون نفوذ كلام مىپردازد.
جامعه شناسى
آناليز جمعيت شناسى
رولان پرسا - ترجمه: خسرو اسدى. (چاپ اوّل: تهران، سمت، ١٣٧٤). ٤٦٧ ص.
نويسنده در چهار بخش مباحث مربوط به جامعهشناسى را مطرح كردهاند. عناوين بخشها عبارتند از: ارائه جدولهاى جمعيت شناختى، دادههاى مشاهده و محاسبههاى آمارى ابتدايى، بررسى پديدههاى جمعيّتشناسى و جمعيتها.