حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٧٧ - اثری رجالی از میراث شیعیان حلب
است؛ امّا در موارد بسیاری، نقلقولهای دقیقی است و میتواند در بازسازی کتب رجالی شیعی بسیار کمک کند؛ چه در بازسازی آن دسته از کتبی که مفقود شدهاند، یا آن دسته که باقی مانده و گاه به جهتهای گوناگونی نواقصی پیدا کردهاند.
یکی از مصادر استفاده شده در لسان المیزان، کتابی رجالی است که ابنحجر از آن با عناوینی مانند؛ کتاب رجال الشیعة -که به نظر میرسد، نام اصلی کتاب همین باشد- مصنفی الشیعه، شیوخ الشیعه، مشایخ الشیعه[٤٥] یاد میکند و مؤلّف آن را علیبن الحکم معرفی میکند که با الفاظی مانند؛ «ذکره، قال و وصفه» آرای او را متذکّر شده است. اکنون به بررسی بیشتری درباره شخصیّت وی و نقلهای وی پرداخته میشود:
علیبن الحکم در کتابهای رجالی
ـ مرحوم نجّاشی دربارهی وی میگوید: «علی بن الحکم بن الزبیر النخعی أبو الحسن الضریر مولی له ابن عم یعرف بعلیبن جعفر بن الزبیر روی عنه. له کتاب أخبرنا أبو عبدالله بن شاذان قال: حدثنا أحمدبن محمّد بن یحیی العطار قال: حدثنا سعدعن محمّد بن اسماعیل و
[٤٥]. احتمال دارد که مراد ابنحجر از ذکره فی شیوخ الشیعه ویا فی ذکره فی مشایخ الشیعة همان نسبت «شیخیّت» باشد؛ البته گاهی ابنحجر چنین آورده است: ذکره من شیوخ الشیعة.