الجمل و العقود في العبادات - الشيخ الطوسي - الصفحة ١٥ - پيش گفتار

گفت و گوى خود را در درس با شيخ طوسى، در آن كتاب ذكر مىكند و نيز در شمار آثار شيخ، اسئلۀ ابن براج قيد گرديده است. شيخ، در كتاب حاضر مانند مبسوط كه به شهادت ديباچهى اين كتاب هر دو در يك زمان تأليف گرديده، بر خلاف كتاب نهايه، تحت تأثير فقه أهل سنت قرار داشته و از جمله تقسيم افعال و تروك، طهارت و وضو به «واجبات، مستحبات و آداب» اقتباس از فقه برخى از مذاهب اهل سنت است.

از اين كتاب، نسخ چندى موجود است و از جمله سه نسخه متعلق به قرن هفتم و هشتم و يازدهم هجرى. در تصحيح اين كتاب مأخذ و مرجع ما بوده است و بخاطر احاطة كامل خواننده بر اجزاء و شرائط عبادات چنانكه منظور مؤلف بوده است آنها را با أرقام و در اول سطر آورديم.

متن كتاب نيز تا جائيكه براى چاپخانه مقدور بوده با حروف معرب چاپ شده است.

ترجمه و شرح را با متن كتاب بهم نياميختم بلكه پس از تبادل نظر با چند تن از اساتيد از جمله جناب آقاى دكتر يوسفى استاد محترم دانشگاه مشهد، ترجيح دادم كه ابتداء متن كتاب با تصحيح كامل بر أساس سه نسخهى نامبرده بطور مجزى آورده شود و آن گاه ترجمه و شرح در دنبال آن قرار گيرد. در شرح، از كتب ديگر مؤلف مانند نهاية و خلاف و همچنين از سائر كتب فقه و حديث و تفاسير كه همه را در آخر كتاب نام خواهم برد استفاده كردهام و در پارهاى از مسائل مهم فقه، اقوال مختلف، حتى آراء پيشوايان اهل سنت، و تاريخچه و منشأ اختلاف را باختصار متعرض گرديدهام و اين كتاب، با اين مزايا كيفيت استنباط احكام و اختلاف فتاوى را مخصوصا براى دانشجويان رشتۀ الهيات و حقوق روشن مىنمايد.

در مقدمه، شرح حال جامعى از مؤلف و معرفى عصر وى و همچنين برخى از معاصران، اساتيد و شاگردان وى كه معرفى ايشان در شناختن شيخ، دخالت دارد، همراه با فهرست مؤلفات او آوردهايم و بحث مستوفى در بارۀ مؤلفات، مسلك علمى، مبانى اختصاصى و نيز راجع بخاندان، مشايخ، تلاميذ و معاصران وى را بكتاب «شرح حال و آثار شيخ طوسى» كه بزودى منتشر خواهد شد موكول مىكنيم و در ملحقات كتاب، نمونههائى از نسخ خطى كتاب و همچنين نمونههائى از خط مؤلف كه با رنج فراوان به دست آمده و فهرست اعلام و مآخذ آورده مىشود، اميد است نشر اين اثر نفيس همزمان با سالهاى هزارۀ شيخ طوسى