تفسير القاسمي محاسن التاويل
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٥ ص
(٤)
٧ ص
(٥)
٩ ص
(٦)
١٠ ص
(٧)
١٠ ص
(٨)
١٢ ص
(٩)
١٣ ص
(١٠)
١٤ ص
(١١)
٢١ ص
(١٢)
٢٢ ص
(١٣)
٢٦ ص
(١٤)
٢٦ ص
(١٥)
٢٧ ص
(١٦)
٢٧ ص
(١٧)
٢٩ ص
(١٨)
٢٩ ص
(١٩)
٣٢ ص
(٢٠)
٣٢ ص
(٢١)
٣٤ ص
(٢٢)
٣٥ ص
(٢٣)
٣٥ ص
(٢٤)
٣٦ ص
(٢٥)
٣٦ ص
(٢٦)
٣٧ ص
(٢٧)
٣٧ ص
(٢٨)
٣٨ ص
(٢٩)
٣٨ ص
(٣٠)
٣٩ ص
(٣١)
٤٢ ص
(٣٢)
٤٢ ص
(٣٣)
٤٣ ص
(٣٤)
٤٥ ص
(٣٥)
٤٦ ص
(٣٦)
٤٦ ص
(٣٧)
٤٧ ص
(٣٨)
٤٧ ص
(٣٩)
٤٨ ص
(٤٠)
٤٩ ص
(٤١)
٤٩ ص
(٤٢)
٥١ ص
(٤٣)
٥١ ص
(٤٤)
٥٣ ص
(٤٥)
٥٣ ص
(٤٦)
٥٦ ص
(٤٧)
٥٧ ص
(٤٨)
٥٧ ص
(٤٩)
٦٢ ص
(٥٠)
٦٢ ص
(٥١)
٦٣ ص
(٥٢)
٦٥ ص
(٥٣)
٦٦ ص
(٥٤)
٧٠ ص
(٥٥)
٧٠ ص
(٥٦)
٧١ ص
(٥٧)
٧٢ ص
(٥٨)
٧٤ ص
(٥٩)
٧٩ ص
(٦٠)
٨٠ ص
(٦١)
٨٤ ص
(٦٢)
٨٤ ص
(٦٣)
٨٤ ص
(٦٤)
٨٥ ص
(٦٥)
٨٧ ص
(٦٦)
٨٨ ص
(٦٧)
٩٠ ص
(٦٨)
٩١ ص
(٦٩)
٩٦ ص
(٧٠)
٩٨ ص
(٧١)
١٠٠ ص
(٧٢)
١٠٢ ص
(٧٣)
١٠٢ ص
(٧٤)
١٠٨ ص
(٧٥)
١٠٩ ص
(٧٦)
١٠٩ ص
(٧٧)
١١٠ ص
(٧٨)
١١١ ص
(٧٩)
١١١ ص
(٨٠)
١١٣ ص
(٨١)
١١٤ ص
(٨٢)
١١٥ ص
(٨٣)
١١٩ ص
(٨٤)
١٢٦ ص
(٨٥)
١٣١ ص
(٨٦)
١٣٢ ص
(٨٧)
١٣٧ ص
(٨٨)
١٣٨ ص
(٨٩)
١٣٨ ص
(٩٠)
١٤٠ ص
(٩١)
١٤٣ ص
(٩٢)
١٤٦ ص
(٩٣)
١٤٦ ص
(٩٤)
١٤٧ ص
(٩٥)
١٤٩ ص
(٩٦)
١٥٤ ص
(٩٧)
١٥٥ ص
(٩٨)
١٥٦ ص
(٩٩)
١٥٨ ص
(١٠٠)
١٥٩ ص
(١٠١)
١٥٩ ص
(١٠٢)
١٦١ ص
(١٠٣)
١٦٩ ص
(١٠٤)
١٦٩ ص
(١٠٥)
١٧١ ص
(١٠٦)
١٧٢ ص
(١٠٧)
١٧٢ ص
(١٠٨)
١٧٣ ص
(١٠٩)
١٧٤ ص
(١١٠)
١٧٥ ص
(١١١)
١٧٥ ص
(١١٢)
١٧٦ ص
(١١٣)
١٧٦ ص
(١١٤)
١٧٧ ص
(١١٥)
١٨٤ ص
(١١٦)
١٨٦ ص
(١١٧)
١٨٧ ص
(١١٨)
١٨٩ ص
(١١٩)
١٨٩ ص
(١٢٠)
١٩٣ ص
(١٢١)
١٩٣ ص
(١٢٢)
١٩٣ ص
(١٢٣)
١٩٤ ص
(١٢٤)
١٩٦ ص
(١٢٥)
١٩٧ ص
(١٢٦)
١٩٨ ص
(١٢٧)
١٩٨ ص
(١٢٨)
١٩٩ ص
(١٢٩)
١٩٩ ص
(١٣٠)
٢٠٠ ص
(١٣١)
٢٠٠ ص
(١٣٢)
٢١٤ ص
(١٣٣)
٢١٥ ص
(١٣٤)
٢١٥ ص
(١٣٥)
٢١٦ ص
(١٣٦)
٢١٦ ص
(١٣٧)
٢١٧ ص
(١٣٨)
٢١٩ ص
(١٣٩)
٢٢٠ ص
(١٤٠)
٢٢١ ص
(١٤١)
٢٢٢ ص
(١٤٢)
٢٢٢ ص
(١٤٣)
٢٢٣ ص
(١٤٤)
٢٢٤ ص
(١٤٥)
٢٢٥ ص
(١٤٦)
٢٢٥ ص
(١٤٧)
٢٢٦ ص
(١٤٨)
٢٢٦ ص
(١٤٩)
٢٢٨ ص
(١٥٠)
٢٣٠ ص
(١٥١)
٢٣١ ص
(١٥٢)
٢٣١ ص
(١٥٣)
٢٣١ ص
(١٥٤)
٢٣٢ ص
(١٥٥)
٢٣٣ ص
(١٥٦)
٢٣٣ ص
(١٥٧)
٢٣٤ ص
(١٥٨)
٢٣٦ ص
(١٥٩)
٢٣٧ ص
(١٦٠)
٢٤٠ ص
(١٦١)
٢٤٠ ص
(١٦٢)
٢٤٣ ص
(١٦٣)
٢٤٦ ص
(١٦٤)
٢٤٩ ص
(١٦٥)
٢٤٩ ص
(١٦٦)
٢٥٠ ص
(١٦٧)
٢٥٢ ص
(١٦٨)
٢٥٢ ص
(١٦٩)
٢٥٣ ص
(١٧٠)
٢٥٤ ص
(١٧١)
٢٥٤ ص
(١٧٢)
٢٥٥ ص
(١٧٣)
٢٥٥ ص
(١٧٤)
٢٥٦ ص
(١٧٥)
٢٥٧ ص
(١٧٦)
٢٥٩ ص
(١٧٧)
٢٦١ ص
(١٧٨)
٢٦٢ ص
(١٧٩)
٢٧٥ ص
(١٨٠)
٢٧٧ ص
(١٨١)
٢٧٧ ص
(١٨٢)
٢٨١ ص
(١٨٣)
٢٨٣ ص
(١٨٤)
٢٨٥ ص
(١٨٥)
٢٨٧ ص
(١٨٦)
٢٨٩ ص
(١٨٧)
٢٩٠ ص
(١٨٨)
٢٩١ ص
(١٨٩)
٢٩٣ ص
(١٩٠)
٢٩٤ ص
(١٩١)
٢٩٨ ص
(١٩٢)
٢٩٨ ص
(١٩٣)
٣٠٩ ص
(١٩٤)
٣١٠ ص
(١٩٥)
٣١١ ص
(١٩٦)
٣١٨ ص
(١٩٧)
٣١٩ ص
(١٩٨)
٣٢٥ ص
(١٩٩)
٣٢٦ ص
(٢٠٠)
٣٢٦ ص
(٢٠١)
٣٢٦ ص
(٢٠٢)
٣٢٧ ص
(٢٠٣)
٣٢٩ ص
(٢٠٤)
٣٤٠ ص
(٢٠٥)
٣٤١ ص
(٢٠٦)
٣٤٣ ص
(٢٠٧)
٣٤٣ ص
(٢٠٨)
٣٤٦ ص
(٢٠٩)
٣٤٧ ص
(٢١٠)
٣٤٧ ص
(٢١١)
٣٤٧ ص
(٢١٢)
٣٤٨ ص
(٢١٣)
٣٤٨ ص
(٢١٤)
٣٤٩ ص
(٢١٥)
٣٥٤ ص
(٢١٦)
٣٥٥ ص
(٢١٧)
٣٥٧ ص
(٢١٨)
٣٥٧ ص
(٢١٩)
٣٦٠ ص
(٢٢٠)
٣٦٣ ص
(٢٢١)
٣٦٤ ص
(٢٢٢)
٣٦٥ ص
(٢٢٣)
٣٦٥ ص
(٢٢٤)
٣٦٦ ص
(٢٢٥)
٣٦٦ ص
(٢٢٦)
٣٦٧ ص
(٢٢٧)
٣٦٧ ص
(٢٢٨)
٣٦٩ ص
(٢٢٩)
٣٦٩ ص
(٢٣٠)
٣٧٠ ص
(٢٣١)
٣٧١ ص
(٢٣٢)
٣٧٢ ص
(٢٣٣)
٣٧٢ ص
(٢٣٤)
٣٧٣ ص
(٢٣٥)
٣٧٣ ص
(٢٣٦)
٣٧٤ ص
(٢٣٧)
٣٧٦ ص
(٢٣٨)
٣٧٧ ص
(٢٣٩)
٣٧٧ ص
(٢٤٠)
٣٧٩ ص
(٢٤١)
٣٨٠ ص
(٢٤٢)
٣٨٠ ص
(٢٤٣)
٣٨٠ ص
(٢٤٤)
٣٨١ ص
(٢٤٥)
٣٨٢ ص
(٢٤٦)
٣٨٢ ص
(٢٤٧)
٣٨٣ ص
(٢٤٨)
٣٨٥ ص
(٢٤٩)
٣٨٦ ص
(٢٥٠)
٣٨٦ ص
(٢٥١)
٣٨٧ ص
(٢٥٢)
٣٨٨ ص
(٢٥٣)
٣٨٨ ص
(٢٥٤)
٣٨٩ ص
(٢٥٥)
٣٨٩ ص
(٢٥٦)
٣٩٠ ص
(٢٥٧)
٣٩١ ص
(٢٥٨)
٣٩١ ص
(٢٥٩)
٣٩٢ ص
(٢٦٠)
٣٩٢ ص
(٢٦١)
٣٩٣ ص
(٢٦٢)
٣٩٣ ص
(٢٦٣)
٣٩٣ ص
(٢٦٤)
٣٩٣ ص
(٢٦٥)
٣٩٤ ص
(٢٦٦)
٤٠١ ص
(٢٦٧)
٤٠٣ ص
(٢٦٨)
٤٠٥ ص
(٢٦٩)
٤٠٩ ص
(٢٧٠)
٤١٣ ص
(٢٧١)
٤١٦ ص
(٢٧٢)
٤١٨ ص
(٢٧٣)
٤٢٥ ص
(٢٧٤)
٤٣٥ ص
(٢٧٥)
٤٤١ ص
(٢٧٦)
٤٤٥ ص
(٢٧٧)
٤٤٥ ص
(٢٧٨)
٤٤٦ ص
(٢٧٩)
٤٤٧ ص
(٢٨٠)
٤٤٨ ص
(٢٨١)
٤٤٨ ص
(٢٨٢)
٤٤٨ ص
(٢٨٣)
٤٤٩ ص
(٢٨٤)
٤٤٩ ص
(٢٨٥)
٤٦٢ ص
(٢٨٦)
٤٦٩ ص
(٢٨٧)
٤٦٩ ص
(٢٨٨)
٤٧٠ ص
(٢٨٩)
٤٧٥ ص
(٢٩٠)
٤٧٦ ص
(٢٩١)
٤٧٦ ص
(٢٩٢)
٤٧٦ ص
(٢٩٣)
٤٧٦ ص
(٢٩٤)
٤٧٧ ص
(٢٩٥)
٤٨٢ ص
(٢٩٦)
٤٨٦ ص
(٢٩٧)
٤٨٦ ص
(٢٩٨)
٤٨٧ ص
(٢٩٩)
٤٨٧ ص
(٣٠٠)
٤٨٩ ص
(٣٠١)
٤٩١ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص

تفسير القاسمي محاسن التاويل - القاسمي - الصفحة ١٤٩

الشرك إنّه لا يَغْفِرُ والتائب من الشرك مغفور له. وعند ذلك أخذ الزمخشريّ يقطع أحدهما عن الآخر. فيجعل المراد مع الشرك عدم التوبة ومع الكبائر التوبة. حتى تنزل الآية على وفق معتقده فيحملها أمرين لا تحمل واحد منهما: أحدهما- إضافة التوبة إلى المشيئة وهي غير مذكورة ولا دليل عليها فيما ذكر. وأيضا لو كانت مرادة لكانت هي السبب الموجب للمغفرة على زعمهم عقلا. ولا يمكن تعلق المشيئة بخلافها على ظنهم في العقل. فكيف يليق السكوت عن ذكر ما هو العمدة والموجب، وذكر ما لا مدخل له على هذا المعتقد الرديء؟ الثاني- أنه بعد تقريره التوبة احتكم فقدرها على أحد القسمين دون الآخر. وما هذا إلا من جعل القرآن تبعا للرأي. نعوذ بالله من ذلك.
وأما القدرية فهم بهذا المعتقد يقع عليه بهم المثل السائر (السيد يعطي والعبد يمنع) . لأن الله تعالى يصرح كرمه بالمغفرة للمصرّ على الكبائر، إن شاء.
وهم يدفعون في وجه هذا التصريح ويحيلون المغفرة بناء على قاعدة الأصلح والصلاح، التي هي بالفساد أجدر وأحق. انتهى.

فائدة:
وردت أحاديث متعلقة بهذه الآية الكريمة:
الأول-
عن عائشة [١] قالت: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «الدواوين عند الله عز وجل ثلاثة: ديوان لا يعبأ الله به شيئا. وديوان لا يترك الله منه شيئا. وديوان لا يغفره الله.
فأما الديوان الذي لا يغفره الله فالشرك بالله. قال الله عز وجل: إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ الآية. وقال: إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ [المائدة: ٧٢] . وأما الديوان الذي لا يعبأ الله به شيئا، فظلم العبد نفسه فيما بينه وبين ربه من صوم يوم تركه، أو صلاة تركها. فإن الله عز وجل يغفر ذلك ويتجاوز، إن شاء. وأما الديوان الذي لا يترك الله منه شيئا، فظلم العباد بعضهم بعضا، القصاص لا محالة» . رواه الإمام أحمد. وقد تفرد به.
الثاني-
عن أنس بن مالك عن النبيّ صلى الله عليه وسلم قال: «الظلم ثلاثة فظلم لا يغفره الله. وظلم يغفره الله. وظلم لا يترك الله منه شيئا. فأما الظلم الذي لا يغفره الله فالشرك. وقال: إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ [لقمان: ١٣] . وأما الظلم الذي يغفره


[١] أخرجه الإمام أحمد في المسند ٦/ ٢٤٠.