و يا اگر مصلحت اقتضا كند حكم به «استرقاق» و بنده بودن آنها مى‌نمايد. همان طور كه ملاحظه مى‌شود حكم استرقاق يك حكم الزامى نيست و كاملًا «قابل انعطاف» است و در صورتى كه مقتضى باشد به كلى مى‌توان از آن چشم پوشيد. [١]

مطابق تصريح دانشمندان اسلامى، حكومت اسلامى حتماً بايد آنچه صلاح به حال مسلمان‌هاست از اين سه موضوع انتخاب كند. يعنى اگر در يك زمان اوضاع و احوال محيط ايجاب كند كه اسيران جنگى به صورت برده درآيند. (يعنى: مثلًا تربيت و اصلاح آنها جز به اين راه ممكن نشود و زندان و بازداشتگاه به صورت كنونى براى نگهدارى اسيران وجود نداشته باشد اين حكم اجرا خواهد شد. اما اگر با در نظر گرفتن شرايط زمانى و مكانى ضرورتى احساس نگردد و زيان داشته باشد (همانند زمان ما) بطور الزام بايد از آن صرف‌نظر كرد و يكى از دو حكم ديگر كه اقرب به صلاح است اجرا شود). [٢] و با توجّه به اين معنا جاى ايرادى در مورد اسيران جنگى اسلامى باقى نخواهد ماند.

[١]. رجوع شود به جلد اوّل مسالك. كتاب جهاد؛ فصل مربوط به اسيران جنگى.

[٢].