احكام بانوان - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - تقليد و پيروى از ديگران از چهار صورت خارج نيست
ج) تقليد عالم از جاهل؛ بدين معنى كه يك انسان آگاه، علم و دانش خود را رها نموده، و چشم و گوش بسته به دنبال جاهلان بيفتد!
د) تقليد جاهل از جاهل؛ كه گروهى نادان، پيرو گروه نادان ديگرى شوند.
روشن است كه از اين چهار قسم، تنها قسم اوّل منطقى و عاقلانه و مشروع است، و نه تنها در عصر تحقيق و علم و دانش، از آن بىنياز نيستيم، بلكه بخاطر گسترش فراوان علوم، نياز به آن بيشتر احساس مىشود. البتّه، سه قسم ديگر تقليد منطقى و مورد پذيرش اسلام نيست. و تقليد در احكام از قسم اوّل است. [١]
با عنايت به اين مقدّمه، به برخى از احكام تقليد توجّه فرمائيد:
مسأله ١١- يكى از شرايط مرجع تقليد اين است كه مرد باشد؛ بنابراين، زنان نمىتوانند مرجع تقليد ديگران، حتّى زنان، باشند.
سؤال ١٢- چرا زنان نمىتوانند در مسائل مختلف، بويژه در مسائل مخصوص به خانمها، مانند خونهاى سهگانه، مرجع تقليد باشند؟ آيا بهتر نيست زنان از خانمى كه در اين راه زحمت فراوان كشيده، و صاحب نظر شده تقليد كنند؟
جواب: جايز نيست، زيرا كمتر اتّفاق مىافتد كه آنها بر فقهاى بزرگ مرد در مسائل شرعى پيشى گيرند.
سؤال ١٣- آيا زنان مىتوانند علوم اسلامى را تحصيل نموده، و به مقام رفيع و بلند اجتهاد، كه به تعبير بعضى از فقهاى بزرگ از جنگ و جهاد سختتر است، برسند؟
جواب: مانعى ندارد، و ممكن است به مقام اجتهاد برسند.
سؤال ١٤ اگر خانمى به مقام اجتهاد برسد، آيا تقليد بر او نيز حرام است؟
جواب: در اين مسأله فرقى ميان مرد و زن نيست.
سؤال ١٥- دخترى هستم كه تازه به سنّ تكليف رسيدهام، اخيراً در دبستان برايمان مراسم جشن تكليف گرفتند. معلّم ما در مورد تقليد، يكى از مراجع معظّم تقليد را نام برد، و همه بچّههاى كلاس مقلّد او شدند. آيا تقليد ما صحيح است؟ يا بايد تحقيق مىكرديم، و
[١]. برگرفته شده از پيام قرآن، جلد اوّل، صفحه ٣٤٦.