ولايت نامه اميرالمؤمنين (ع) - علي خان خاكي - الصفحة ٢٨٣
بزرگان ، خُرده برخُردان نگيرندوزايشان هر چه باشد ، در پذيرند . * * * در خبر آمده كه روزى حضرت شاه اوليا ، امير المؤمنين على مرتضى ـ عليه صلوات اللّه العليّ الأعلى ـ در نخلستان مدينه ، پياده سير مى فرمود وهمين قنبر به ملازمت آن سرور ، سرافراز بود . در اين اثنا به بالاى بلندى برآمده ، فرمودند كه : «اى قنبر! آنچه در جانب مغرب به نظر من در مى آيد ، آيا بر تو نيز ظاهر هست يا نه ؟» . گفت : يا مولا ! در ظاهر چيزى به نظر من در نمى آيد ودر عالم باطن ، حضرت امير المؤمنين بر حقايق اشيا مطّلع اند . پس آن حضرت همان جا قرار گرفته ، فرمودند كه : «اى قنبر ! گذر به جانب مدينه انداز ودر ساعت ، دُلدُل را با ذوالفقار حاضر ساز» . قنبر متوجّه گشته ، به يك طرفة العين ، هر دو را حاضر ساخت وچون نظر به طرف مغرب انداخت ، گفت : يا مولا ! اين زمان ، گَرد باريكى وغبار تاريكى از دور مرا در نظر مى آيد ؛ امّا معلوم نيست كه سبب آن چيست ودر ميان آن گرد وغبار كيست . حضرت فرمود كه : «من مدّتى قبل از رفتن تو از پى دُلدُل وذوالفقار آن گَرد وغبار را مى ديدم وصَهيل اسب صاحب غبار را مى شنيدم» . قنبر سر در پاى آن سرور نهاده ، گفت ( شعر ) : كاى ميوه ضمير تو از شاخسار غيبوى گوهر شريف تو از معدن كَرَم روشن كنِ دقايق مجموعه حدوثمشروح سازِ نكته ديباچه قِدَم يا مولا ! صاحب اين غبار ، گَرد عداوت خواهد انگيخت يا از روى دوستى با سكّان اين آستان خواهد آميخت ؟ حضرت فرمود كه : «يك لحظه ديده عبرت بين باز كن وملاحظه قدرت قدير كار ساز كن ، به شرط آن كه شيوه صبر وقرار ، پيش آرى و [ در ]آنچه از رموز غيبى به نظرت درآيد ، طريق تحمّل را از دست نگذارى . زود مَركب پيش آر وبَرگُستوان [١] از روى زين بردار» .
[١] سوره مائده ، آيه ٥٥ .[٢] كلمه اى است كه در صحافى از بين رفته .[٣] گويند : اين جمله در بيتى به پيامبر اكرم گفته شده است (بحار الأنوار ، ج٢٠ ، ص٧٣) .[٤] در اصل : « مرحت » .[٥] غراب : غلاف شمشير .[٦] پوششى كه به هنگام كارزار بر روى اسب مى افكندند .[٧] احتمالاً همان است كه امروز « شارجه » مى نامند واز جمله امارات خليج است .[٨] اشاره به سوره انسان است كه مراد از انسان در آن ، حضرت امير مؤمنان عليه السلام است . ( تفسير البرهان ، ج٤ ، ص٤١٠ ) .[٩] اشاره به نداى « لافتى إلا علي » است كه در جنگ اُحد در آسمان گفته شده است (بحار الأنوار ، ج٢٠ ، ص٥٤) .[١٠] شايد : مصداق .[١١] جمله « سلونى » با عبارت هاى مختلف در سخنان حضرت امير عليه السلام آمده است (مانند نهج البلاغه ، خطبه ١٨٩) .[١٢] حديث بسيار مشهورى است كه سنّى وشيعه نقل كرده اند ودر عبقات الأنوار ، بخشى بدين حديث اختصاص داده شده است .[١٣] اين جمله يا شبيه به اين ، در موارد بسيارى از حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است (ر .ك : معجم مفهرس بحار الأنوار ، ج٢).[١٤] بحار الأنوار ، ج٧٩ ، ص٢٤٣ .[١٥] سوره مائده ، آيه ٥٥ .[١٦] بعضى ابيات اين چكامه را كه از جهت وزن وقافيه نارساست ، همان گونه كه در نسخه بود ، آورده ايم .