حقوق جزایی اسلام - یوسفیان،نعمت الله - الصفحة ٤٤ - چند مساله
٣- عاقله در آنچه كه (به عنوان ديه) مىپردازد، نمىتواند از شخص مقصّر بگيرد. [١]
٤- اگر شخصى به خطا جنايتى- اعم از قتل يا كمتر از آن- برخودش وارد كند، (خونش) هدر مىباشد و عاقله ضامن آن نيست. [٢]
٥- اگر پدر، فرزندش را از روى عمد يا شبيه عمد بكشد، ديه بر عهده اش است و خود نصيبى از آن ندارد و اگر وارثى غير از پدر نداشته باشد، ديه اش مال امام ٧ است و اگر از روى خطا او را بكشد، ديه بر عاقله مىباشد و وارث او، آن را ارث مىبرد و در ارث بردن پدر در اينجا دو قول است كه اقرب آنها عدم آن است. پس اگر وارثى غير از پدر نداشته باشد، امام ٧ ارث مىبرد. [٣]
٦- عمد بچه و ديوانه در حكم خطاست؛ پس ديه در آن بر عاقله مىباشد. [٤]
٧- ضمانت عاقله مخصوص جنايت انسان بر انسان است و شامل جنايت بر چارپايان و اموال نمىشود. [٥]
پرسش
١- منظور از بيمه حوادث چيست؟
٢- «عاقله» شامل چه كسانى است؟
٣- عاقله ديه چه نوع جناياتى را ضامن است؟
٤- ديه قتل خطايى كسى كه عاقله ندارد، برعهده كيست؟
٥- آيا ضمانت عاقله شامل جنايت بر چارپايان و اموال نيز مىشود؟
[١] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٦٠٠، مسألۀ ٦
[٢] - همان، مسألۀ ٩
[٣] - همان، مسألۀ ١٢
[٤] - همان، ص ٦٠١، مسألۀ ١٣
[٥] - همان، مسألۀ ١٤