حقوق جزایی اسلام - یوسفیان،نعمت الله - الصفحة ٢٨ - راههای ثبوت قصاص نفس

چنانچه كافر ذمّى مسلمانى را از روى عمد بكشد، قاتل همراه مالش به اولياى مقتول تحويل داده مى‌شود و آنها بين كشتن يا برده گرفتن او اختيار دارند. [١]

٣- طبق شرط سوم (نبودن رابطه پدرى و فرزندى)، قاتل بايد پدر مقتول نباشد. بنابراين:

الف- پدر در مقابل كشتن پسرش كشته نمى‌شود، بلكه بايد ديه اش را به ورثه غير خودش بپردازد.

ب- فرزند در مقابل كشتن پدرش، به قتل مى‌رسد.

ج- مادر به كشتن فرزندش و فرزند به كشتن مادرش، كشته مى‌شود. [٢]

٤- طبق شرط چهارم (عقل) قاتل ديوانه در مقابل كشتن شخص عاقل يا ديوانه كشته نمى‌شود و ديه مقتول برعهده عاقله [٣] قاتل است. [٤]

٥- طبق شرط پنجم (بلوغ)، بچه در مقابل كشتن بچه و بالغ به قتل نمى‌رسد- هرچند به ده سال سن يا پنج وجب قد رسيده باشد- بلكه ديه مقتول برعهده عاقله قاتل مى‌باشد. [٥]

٦- طبق شرط ششم (محترم بودن خون مقتول):

الف- قاتل در مقابل كشتن شخص مهدورالدم (كه خونش احترام ندارد) مانند دشنام‌دهنده پيغمبر ٦ كشته نمى‌شود.

ب- همچنين در مقابل كسى كه بحق او را كشته، قصاص نمى‌شود، مانند قصاص و قتل دفاعى. [٦]

راههاى ثبوت قصاص نفس‌

راههاى‌ثبوت قصاص‌نفس عبارتند از:

١- اقرار خود مجرم به قتل‌

٢- شاهد (بيّنه)

٣- قسّامه‌

[١] - تحريرالوسيله، ج ٢، ص ٥٢٠، مسألۀ ٤

[٢] - همان، ص ٥٢١

[٣] - عاقله - كه بحث آن در ديات خواهد آمد - خويشاوندان ذكور پدرى را مى‌گويند

[٤] - همان، ص ٥٢٢

[٥] - همان

[٦] - همان، ص ٥٢٣. (يعنى اگر كس ديگرى را بر اثر قصاص، يا در مقام دفاع از مال، جان و ناموس كشته باشد، قصاص نمى‌شود.)