حقوق جزایی اسلام - یوسفیان،نعمت الله - الصفحة ١٨ - انواع كيفرها

سودمندتراست. [١]

انواع جرايم‌

جرايم (گناهان) در اسلام عبارت است از كارهايى كه از نظر شرع، ممنوع (حرام) بوده و خداوند (انسان را) به واسطه حد يا تعزير از (انجام) آن باز مى‌دارد. [٢]

جرايم از جهات مختلف به اقسام متنوعى تقسيم مى‌شود. [٣] يكى از آنها تقسيم جرم از نظر سنگينى و سبكى آن است. جرايم از اين نظر به سه قسم تقسيم مى‌شود:

١- جرمهاى موجب حدّ؛ مانند زنا، لواط، مساحقه، قذف، شرابخوارى و ....

٢- جرمهاى موجب قصاص يا ديه از قبيل قتل عمد، شبه عمد و خطايى و همچنين جراحتهاى عمدى، شبه عمد و خطايى.

٣- جرمهاى موجب تعزير؛ هر گناه و معصيتى كه كيفر معينى از قبيل حد، قصاص يا ديه نداشته باشد در قلمرو كيفرهاى تعزيرى قرارمى‌گيرد. در اين زمينه، امام‌خمينى قدس‌سره مى‌نويسد:

«تعزيز كيفرى است كه شامل همه جرايم مى‌شود. هركس يكى از واجبات را ترك كند، يا حرامى را مرتكب شود بر امام ٧ يا نايب امام است كه او را به كيفر تعزير برساند، به شرط آنكه (آن فعل يا ترك فعل) از گناهان كبيره باشد. تعزير سبكتر از حد است و با نظر حاكم (شرع و ولىّ فقيه) معين مى‌شود.» [٤]

انواع كيفرها

باتوجه به توضيحاتى كه در بحث انواع جرايم ذكر شد، انواع كيفرها نيز روشن‌

[١] - وسائل الشيعه، ج ١٨، ص ٣٠٨

[٢] - الاحكام السلطانيه، ماوردى، ص ١٩٢

[٣] - ر. ك. التشريع الجنايى الاسلامى، عبدالقادر عوده، ص ١٠٢، مؤسسه انتشارات بعثت

[٤] - تحرير الوسيله، ج ٢، ص ٤٧٧ (الخامس)