حقوق جزایی اسلام - یوسفیان،نعمت الله - الصفحة ٥٠ - ٦ زبان
٦- زبان
جنايت بر زبان شخص سالم يا لال اعم از قطع كامل، نصف يا قسمتى از آن صورتهاى گوناگونى دارد كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
الف- زبان شخص سالم
١- قطع كامل آن، ديه كامل دارد. [١]
٢- قطع قسمتى از آن، به حروف معجم [٢] بررسى مىشود و ديه بر تمام آنها به طور مساوى تقسيم مىگردد. بنابراين اگر همه حروف معجم ازبين برود، ديه كامل دارد و چنانچه برخى از بين رود، فقط سهم ازبين رفته، واجب است. [٣]
٣- آنچه در (صحت ونقص) زبان شخصسالم معتبراست، مقدار از بينرفتن حروفاست- نه مقدارمساحتزبان- بنابراين اگرنصف زبانقطعشده، ولى ١٤ حروفازبينرود، ١٤ ديه بهاو تعلق مىگيرد. و چنانچه ربع زبان بريده شود، ولى ١٢ حروف از بين رود، ١٢ ديه به او تعلق مىگيرد. [٤]
٤- اگر با جنايت حرفى از بين نرود، ليكن زبانش سنگين يا تندگو گردد، به صورتى كه عيب شمرده شود، مرجع، تعيين (ارش و) حكومت است. [٥]
٥- بريدن زبان بچه قبل از رسيدن به حد سخن گفتن، ديه كامل دارد واگر به آن حد برسد، ولى به سخن نيامده باشد، ١٣ ديه دارد. [٦]
ب- زبان شخص لال
١- قطع كامل آن، ١٣ ديه دارد. [٧]
٢- در قطع قسمتى از زبان او (پرداخت ديه) به حساب مساحت آن است. [٨]
[١] - تحرير الوسيله، ج ٢، ص ٥٧٥، مسألۀ ١
[٢] - حروف معجم در عربى ٢٨ حرف است و ديه بر آنها تقسيم مىشود و حروف معجم غيرعربى - هر زبانى كه باشد - ظاهر آن است كه بطور مساوى بر آنها توزيع مىشود
[٣] - همان، مسأله ٢
[٤] - همان، مسأله ٤
[٥] - همان، مسأله ٥
[٦] - همان مسأله، ص ٥٧٦، مسأله ٨
[٧] - همان، ص ٥٧٥، مسألۀ ١
[٨] - همان، مسألۀ ٢