احکام نماز - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٧٠ - اقسام قبولی
٧ فرمود:
«مَنْ شَرِبَ الْخَمْرَ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلاةَ ارْبَعينَ يَوْماً» [١]
كسى كه شراب بنوشد، خداوند نمازش را تا چهل روز قبول نمىكند.
٧- حضور قلب
در واقع حضور قلب از مهمترين شرايط قبولى است؛ زيرا مانند روح عمل است كه انسان نمازگزار متوجه باشد در مقابل كه ايستاده و با چه كسى سخن مىگويد و همچون كسى نماز بخواند كه آخرين نماز اوست. رسول خدا ٦ مىفرمايد:
«لا يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاةَ عَبْدٍ لا يَحْضُرُ قَلْبُهُ مَعَ بَدَنِهِ» [٢]
خداوند نماز بندهاى را كه با (حضور) بدنش (در نماز) حضور قلب نداشته باشد، قبول نمىكند.
نشانه قبولى نماز
امام صادق ٧ مىفرمايد:
«هر كس دوست دارد بفهمد كه آيا نمازش پذيرفته شده يا نشده حال خود را ملاحظه كند كه اگر نماز او را از فحشا و منكرات بازداشته، حتماً قبول شده و اگر مقدارى از فساد دورى مىكند مقدارى از نمازش قبول شده واگر هيچ از فساد و منكرات پرهيزنمىكند، هيچ نمازش قبولنشدهاست.» [٣]
اقسام قبولى
اعمال قبول شده داراى سه مرحلهاند: ١- قبول معمول ٢- قبول حَسَن * ٣- قبول احسن **؛ مانند كسى كه نزد بزرگى مىرود، گاهى فقط او را مىپذيرد، گاهى علاوه بر پذيرش از او بطور معمول پذيرايى مىنمايد و گاهى بسيار عالى از او پذيرايى مىكند.
١- وسائل الشِیعه، ج ١٧، ص ٢٣٨.
٢- بحار الانوار، ج ٨٤، ص ٢٤٢.
٣- همان، ج ٧٨، ص ١٩٩.
*- ر.ک. آل عمران (٣)، آِیه ٣٧.
**- ر.ک. احقاف (٤٦)، آِیه ١٦ ـ نور (٢٤)، آِیه ٣٨ ـ نحل (١٦)، آِیه ٩٦ و ٩٧ ـ عنکبوت (٢٩)، آِیه ٧ و ... .