احکام نماز - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٤٦ - 2 - شک بعد از سلام
شكهاى غيرمعتبر در هر سه قسم شك- در اصل نماز، در افعال و اجزاى نماز و در ركعتهاى آن- جارى مىشود و اقسامى دارد كه به شرح آن مىپردازيم.
اقسام شكهاى غير معتبر
١- شك بعد از محل
منظور از «محل» محلِّ جزء مشكوك است، مثل اين كه در تكبيرةالاحرام- كه محل آن، ابتداى نماز و قبل از حمد است- شك كند، چنانچه شك او بعد از داخل شدن به كارى كه بعد از آن جزء مشكوك انجام مىگيرد، پيدا شود، به چنين شكى، شك بعد از محل گويند و نبايد به آن اعتنا كرد.
بنابراين، به شك در تكبيرةالاحرام در وقتى كه مشغول خواندن حمد است، نبايد اعتنا كرد. *
٢- شك بعد از سلام
اگر بعد از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بوده يا نه، مثلًا شك كند ركوع كرده يا نه، يا بعد از سلام نماز چهارركعتى شك كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت به شك خود اعتنا نكند، ولى اگر هر دو طرف شك او باطل باشد، مثلًا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت، نمازش باطل است. (م ١١٧٩)
*- توضِیح تفصِیلِی اِین بحث در «شک در اجزاِی نماز» بِیان شد، به آنجا مراجعه شود.