احکام نماز - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٢٧ - ج - سهو و نسیان
چند مسأله
براى توضيح بيشتر به مسايل زير توجه كنيد:
١- اگر نمازگزار ركوع را فراموش كند، دو صورت دارد:
الف- پيش از رسيدن به سجده يادش بيايد، بايد بايستد بعد به ركوع رود و چنانچه به حالت خميدگى به ركوع برگردد *، نمازش باطل است. (م ١٠٤١)
ب- بعد از آن كه پيشانى به زمين برسد، يادش بيايد كه ركوع نكرده بنابر احتياط واجب بايد بايستد و ركوع را به جا آورد و نماز را تمام كند و دوباره بخواند. (م ١٠٤٢)
٢- اگر حمد و سوره يا يكى از آنها را فراموش كند و بعد از رسيدن به ركوع بفهمد، نمازش صحيح است. (م ٩٨١)
٣- دو سجده روى هم يك ركناست كه اگركسى درنماز واجب عمداً يا از روى فراموشى هردو را ترك كند، يا دوسجده ديگر به آنها اضافه نمايد، نمازش باطل است. ** (م ١٠٤٦)
٤- اگر نمازگزار ركنى از نماز را فراموش كند، دو صورت دارد:
الف- چنانچه ركن بعد از آن را به جاآورد، مثلًا پيش از آن كه ركوع كند دو سجده نمايد، نماز باطل است. (م ١١٠٩)
ب- چنانچه چيزى را كه بعد از آن است و ركن نيست به جا آورد، مثلًا پيش از آن كه دو سجده كند تشهد بخواند، بايد ركن را به جا آورد و آنچه را اشتباهاً پيش از آن خوانده دوباره بخواند. (م ١١١٠)
٥- اگر نمازگزار چيزى را كه ركن نيست فراموش كند، دو صورت دارد:
الف- اگر ركن بعد از آن را به جا آورد، مثلًا حمد را فراموش كند و مشغول ركوع شود، نمازش صحيح است. (م ١١١١)
ب- چنانچه چيزى را كه بعد از آن است و آن هم ركن نيست به جا آورد، مثلًا حمد را فراموش كند و سوره را بخواند چنانچه مشغول ركن بعد شده باشد، مثلًا در ركوع يادشبيايد
*- ِیعنِی اگر بدون اِینکه باِیستد، به حال خمِیدگِی به رکوع برگردد، چون قِیام متّصل به رکوع را به جا نِیاورده، نماز او باطل است.
**- دو سجده از ِیک رکعت چنِین حکمِی را دارد، ِیعنِی اگر ٢، ٣ و ٤ سجده در ِیک نماز ولِی متناوباً کم ِیا زِیاد شود (به طور غِیر عمدِی) نماز باطل نمِیشود.