احکام اسلامی - پژوهشکده تحقیقات اسلامی - الصفحة ١٢٠ - اقسام امر به معروف و نهی از منکر

برخى از منكرات عبارتند از: ستم به خدا و به خود و به ديگران، انجام محرّمات خدا، اسراف و تبذير، دروغ، غيبت، فساد، فسق، سوء خلق، بخل، تكبر، حسد، بى حجابى و بد حجابى، چشم چرانى، حرامخوارى و ...

اقسام امر به معروف و نهى از منكر

هر كدام از امر و نهى در اينجا به دو قسم واجب و مستحب تقسيم مى‌شود كه موارد آن در زيرمى‌آيد:

الف- امر به معروف و نهى از منكر واجب: امر در چيزهايى كه از نظر عقل و شرع واجب باشد، واجب است و نهى در چيزهايى كه از نظر عقل زشت بوده يا از نظر شرع حرام باشد، واجب‌است. [١]

لازم به ذكر است كه «امر به معروف و نهى از منكر» واجب كفايى مى‌باشد و در صورتى كه بعضى از مكلّفين قيام به آن كنند از ديگران ساقط است و اگر اقامه معروف و جلوگيرى از منكر موقوف بر اجتماع جمعى از مكلّفين باشد واجب است اجتماع كنند.» (م ٢٧٨٧).

و همچنين «بيان مسأله شرعى در امر به معروف و نهى از منكر كفايت نمى‌كند، بلكه بايد مكلف، امر و نهى كند. مگر آن كه مقصود از امر به معروف و نهى از منكر، از بيان حكم شرعى حاصل شود و يا طرف مقابل از آن، امر و نهى بفهمد.» (م، ٢٧٨٩).

[١] تحرِیر الوسِیله، ج ١، ص ٤٦٣، مسألة ١.

[٢] همان.