مى‌خواستند با كتاب آسمانى خود مأنوس و با معارف آن آشنا شوند و آن را همچون برادران عرب، با ترتيل جميل بخوانند. اين مسأله تسهيلات و راه‌كارهاى جديدى مى‌طلبيد. اين انگيزش، فرهيختگان و ديرآشنايان زبان و فرهنگ قرآن را واداشت تا به قواعد و مسائل آن بيفزايند و راه‌هاى آموزش آن را بر نو مسلمانان بگشايند. اين حركت مثبت متأسفانه روند شتاب‌آميزى به خود گرفت و «تجويد» دچار تورّم شد و مسلمانان بيش از حدّ ضرورت بدان پرداختند و انبوهى از اطلاعات غير ضرور بر آن تحميل كردند.
سرانجام علم تجويد جنبه مقدّماتى خود را از دست داد و به يك هدف تبديل شد.
تحسين صوت و اداى صحيح حروف و كلمات قرآن، كه يك فضيلت بود، به صورت فريضه درآمد، درحدّى كه گويا قرآن تنها براى اين هدف نازل شده و رسالت ما نيز تنها همين است و بس، در حالى كه اهداف قرآن در افقى برتر و روشن‌تر قرار دارد و ما به جاى پرداختن به مسائل سطحى، بايد در اهداف عالى و عملى آن بينديشيم و از نگاه سطحى و ظاهرى چشم بپوشيم و به برداشت باطنى از آن بپردازيم. بيش از تشكيل محافل تجويدى قرآن، به تأسيس خلوتكده‌هاى تدبّرانگيز آن بيفزاييم موانع «ترخيم» و «تفخيم» را از ميان برداريم «وقف» و «ادغام» را توقيف كنيم «١» باشد كه به برخى از كرانه‌هاى اين اقيانوسِ نهايت‌ناپذير نايل آييم و گامى به سوى حقيقت و معنويت آن برداريم و اين نه خواسته نفسانى ما، كه برخاسته از پيام قرآن ناطق است:
«اذا اضَرَّتِ النَّوافِلُ بِالْفَرائِضِ فَارْفِضُوها»؛ «٢» هنگامى كه مستحبات به واجبات آسيب رسانند، رهايشان كنيد.
در منطق حضرت على عليه‌ علل پيشرفت و انحطاط مسلمين ١١٣ نگرش مجموعى ص : ١١٣ السلام، فضيلت زمانى تقرّب به خدا محسوب مى‌شود كه مانع از تحقّق فريضه نباشد، و گرنه وسيله دورى و بيگانگى مى‌گردد:
«لا قُرْبَةَ بِالنَّوافِلِ اذا اضَرَّتْ بِالْفَرائِضِ»؛ «٣» مستحباتى كه به واجبات آسيب رساند وسيله تقرّبِ به خدا نمى‌شود.