بدرقه آفتاب در آيينه مطبوعات - گلپايگانى، سيد محمد رضا - الصفحة ٧٤ - ن - آيت الله مكارم
موقعيت علمى و فقهى ايشان در حدى بود كه بسيارى از آقايان علما اعتقاد داشتند كه فقه معظم له و دقت ايشان در استنباط احام شرعى بىنظير يا كم نظير است.
ايشان اين موفقيت را كسب كرده بودند كه يك دوره فقه را بررسى كرده، در تمام فروع آن اظهار نظر دقيق داشتند. يكى از بزرگان مىفرمودند اگر در عروة الوثقى مسئلهاى را ديديد كه مرحوم آيت اللّه العظمى گلپايگانى در آنجا حاشيهاى دارند، اين حاشيه بدون تفكر و تعمق در آنجا نوشته نشده است.
براى همه حتى افراد كوچك خانواده احترام قائل بودند و در آن مواقعى كه پايشان درد نمىكرد اتفاق نيفتاد كه كسى وارد اتاق بشود و ايشان در برابر او بلند نشوند و احترام نكنند.
من قضيهاى از ايشان به ياد دارم كه: من در سنين كودكى بودم ايام عاشورا طبق معمول در منزلمان روضهخوانى بود. مرحوم آيت اللّه العظمى والد، كنار درب مىايستادند و مردم را احترام مىكردند. روزى ديدم مرد نابينائى وارد شد و آقا تمام قد براى او بلند شدند. روزهاى بعد هم آن مرد نابينا مىآمد و ايشان در برابر او بلند مىشدند و احترام مىكردند. روزى من به آقا عرض كردم: اين مردى كه مىآيد نابيناست و نمىبيند كه شما در برابرش بلند مىشويد، فرمودند: «مردم كه مىبينند من از اين شخص نابينا احترام كردم. او مؤمن است و مؤمن را بايد احترام كرد».
معظم له دائما با قرآن انس داشتند و غالبا روزى دو يا سه جزء قرآن مىخواندند و هنگام خواندن قرآن حالت خاصى داشتند كه ما به حال ايشان غبطه مىخورديم، در طول زندگيشان نماز شب ايشان ترك نشد. هميشه قبل از اذان صبح بيدار بودند، شايد حدود هفتاد سال ايشان موفق بودند كه پيش از نماز صبح به حرم مشرف شوند و نماز صبح را به جماعت در حرم بخوانند.
ن- آيت اللّه مكارم
آيت اللّه العظمى گلپايگانى قدّس سرّه به مسئله حوزهها بسيار اهميت مىدادند و دليل آن اين است كه ايشان از همان ايامى كه توانستند مدرسه تأسيس كنند، دست به كار شدند و مدارسى را تأسيس كردند و طلابى را تحت پوشش خود قرار دادند و