غوغاي زندگي روزانه از جهات مختلف توجه انسان را به خود جلب مي‌کند و فکر آدمي را به وادي‌هاي گوناگون مي‌کشاند، به طوري که جمعيت خاطر و حضور قلب کامل در اين مسير بسيار مشکل است.

اما در دل شب و به هنگام سحر و فرو نشستن غوغاي زندگي مادي و آرامش روح و جسم انسان در پرتو مقداري خواب، حالت توجه و نشاط خاصي به انسان دست مي‌دهد، که بي‌نظير است.

آري در اين محيط آرام و دور از هر گونه ريا و تظاهر و خودنمائي و توأم با حضور قلب، حالت توجهي به انسان دست مي‌دهد که فوق‌العاده روح پرور و تکامل آفرين است، به همين دليل دوستان خدا هميشه از عبادت هاي آخر شب براي تصفيه روح و حيات قلب و تقويت اراده و تکميل اخلاص، نيرو مي‌گرفته‌اند.

در آغاز اسلام نيز پيامبر با استفاده از همين برنامه روحاني مسلمانان را پرورش داد و شخصيت آنها را آنقدر بالا برد که گوئي آن انسان سابق نيستند.

بررسي آيات و رواياتي که در منابع اسلام در فضيلت نماز شب وارد شده نيز روشنگر همين حقيقت است.

نماز شب نشان عشق و محبت انسان به آفريدگار است و اين علاقه، انسان را از خواب جدا مي‌کند و به راز و نياز نيمه شب با محبوب وا مي‌دارد و اگر آن عشق نباشد انسان با چه انگيزه‌اي در تنهايي و تاريکي از استراحت دست بشويد و در خلوتي عارفانه به گفتگو با معشوق بپردازد.

در يک حديث قدسي از قول خداوند مي‌خوانيم: