چنان که در آیات دیگر تصریح شده هرگاه فرد مؤمنی، عمل صالح انجام دهد، خداوند بدان وسیله بدی‌های او را می‌پوشاند[٢] و یا گوشزد شده که بهترین کارهای مؤمنان پذیرفته شده و از بدی‌های آنان چشم پوشی می‌شود.[٣]

ب. تبدیل سیئات به حسنات

قرآن کریم به دنبال توصیه به بازگشت از مسیر باطل و توبه از گناهان، تأکید می‌کند که نه تنها بدی‌ها با خوبی‌ها پاک می‌شود، بلکه افراد خطاکار توجه داشته باشند که اگر توبه کنند و ایمان بیاورند و عمل صالح انجام دهند، نگران گذشته پر گناه خود نباشند؛ چرا که خداوند بدی‌های نامه عمل آنان را تبدیل به خوبی‌ها می‌کند:

إِلاَّ مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صالِحاً فَأُوْلئِکَ یُبَدِّلُ اللهُ سَیِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ کانَ اللهُ غَفُوراً رَحیماً.[٤]

ج. ارزش‌گذاری اعمال، با معیار بهترین اعمال

افزون بر موارد پیشین _ که مژده گذشت از بدی‌ها و سپس تبدیل آنها به حسنات بازگو شده بود _ در برخی آیات مژده بالاتری داده شده است. در این نوع برخورد، در مقام محاسبه اعمال صالح، آنها را با ارزش و معیار بهترین اعمال مورد ارزیابی قرار می‌دهند؛ بدین معنا که همه اعمال نیک به مانند اعمال والا و با کیفیتشان دیده می‌شوند و باقی اعمال در همان رتبه به حساب می‌آیند و پاداش داده می‌شوند:

ذَلِکَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِینَ لِیُکَفِّرَ اللهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذی عَمِلُوا وَ یَجْزِیَهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ الَّذی کانُوا یَعْمَلُونَ.[٥]

بدین ترتیب، سیئات تبدیل شده به حسنات نیز در محاسبه، رنگ و بوی بهترین

[١]. سوره هود، آیه ١١٤.

[٢]. مَنْ یُؤْمِنْ بِاللهِ وَ یَعْمَلْ صالِحاً یُكَفِّرْ عَنْهُ سَیِّئاتِهِ وَ یُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْری مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدینَ فیها أَبَداً ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظیمُ (سوره تغابن، آیه ٩).

[٣]. وَ الَّذِى جَاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ لهَُم مَّا یَشَاءُونَ عِندَ رَبهِِّمْ ذَالِكَ جَزَاءُ الْمُحْسِنِینَ لِیُكَفِّرَ اللهُ عَنْهُمْ أَسْوَأَ الَّذی عَمِلُوا وَ یَجْزِیَهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ الَّذی كانُوا یَعْمَلُونَ (سوره زمر، آیه٣٣- ٣٥).

[٤]. سوره فرقان، آیه ٧٠.

[٥]. سوره زمر، آیه٣٤- ٣٥؛ نیز ر.ک: سوره نحل، آیه ٩٧؛ سوره عنکبوت، آیه ٧.