حكماء عظام در وصول به اين احكام دقيقه وجود مساعى و مشقتهاى جانكاهى را تحمل كرده‌اند و همان احكام وجودات عينى است كه مبنا و اساس اعتبارات وارده بر ماهيات قرار گرفته اند نه اينكه امرى دلبخواه و پندارى و بافته خيال باشد، چنانكه شارح قيصرى هم مانند اين اشتباه را مرتكب شده‌اند، و در مقام توجيه اصطلاحات اهل الله تمسك بذيل اعتبارات كرده اند و غافل از آنكه اين اصطلاحات يا نقشه تجليات حق سبحانه و تعالى بر اسماء اعيان و اكوان است يا تجليات حقتعالى بر قلوب اهل الله و اصحاب قلوب است.

نظر مرحوم شاه آبادى و امام خمينى رضوان الله تعالى عليهما درباره اسم مستأثر

حضرت امام قدس الله تعالى اسراره الزكيه، نظر استادشان، عارف كامل آيةالله شاه آبادى رضوان الله عليه را درباره اسم «مستأثر» در تعليقه بر مصباح الانس ابن الفنارى بيان فرموده اند كه باستحضارتان مى‌رسد:

كتاب‌ «مصباح الانس بين المعقول و المشهود» شرحى است بر كتاب «مفتاح غيب الجمع و الوجود» صدرالدين قونوى كه حضرت امام قدس سره بر بخشى از آن تعليقه دارند، در كتاب مزبور اسماء ذات را به دو قسم تقسيم نموده، قسم اول اسمى كه حكم و اثرش در عالم تعيين يافته و شناخته شده و قسم دوم آنكه حكم و اثرش تعيين نيافته و شناخته نشده.

صاحب كتاب درباره اين قسم يعنى قسم دوم چنين مى‌گويد:

«وَ هُوَ المُشارُ الَيهِ بِقَولِ النَّبّىِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَ آلِهِ فى دُعائِهِ: او استَأثَرتَ بِهِ فى عِلمِ الغَيبِ عِندَكَ»

ما اين دعا را از اسماء و صفات بيهقى قبلًا نقل كرديم.

وارث علوم سيدالمرسلين- صلى الله عليه و آله و عليهم- امام بزرگوار تعليقه اى در اين مقام دارند كه عبارت آن را عيناً نقل مى‌كنم:

«قوله: مالَم يتَعَيَّن لَهُ اثَرٌ الخ، قالَ شَيخُنا العارِفُ الكامِلُ دامَ ظلّهُ: