خمس دستور مهم اسلامى، مطابق فتاواى مكارم شيرازى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦ - خمس بر چه كسانى واجب است؟
وظيفه خمس شده و مىخواهد تكليف خود را درباره آن ادا كند و زندگى خود را پاك نمايد اگر از منافع كسب، چيزى را كه به آن احتياج ندارد خريده و يك سال از خريد آن گذشته بايد خمس آن را بدهد و اگر اثاث خانه و چيزهاى ديگرى كه به آنها نياز دارد مطابق شأن خود خريده، پس اگر بداند در بين سالى كه در آن سال فايده برده آنها را خريده است لازم نيست خمس آن را بدهد و اگر نداند كه در بين سال يا بعد از تمام شدن سال بوده بنابر احتياط واجب بايد با حاكم شرع يا نماينده او مصالحه كند، يعنى تمام اموال مشكوك خود را حساب كرده وحاكم شرع بدهى او را از جهت خمس به مقدارى تخمين مىزند و با او مصالحه مىكند و با پرداخت آن تمام اموالش پاك مىشود.
مسأله ٥- چيزى را كه افراد مستحق از باب خمس يا زكات مىگيرند خمس ندارد، هر چند از مخارج سالشان به عللى زياد بيايد، ولى اگر از مالى كه از اين طريق به او رسيده منفعتى ببرد، مثلًا از درختى كه از باب خمس به او داده شده ميوهاى بدست آورد يا ترقّى قيمت داشته باشد، بايد خمس آن مقدارى كه از مخارج سالش زياد آمده بپردازد.
سؤال ٦- كسانى كه تاكنون خمس ندادهاند آيا تنها پول نقد آنها محاسبه مىشود يا ضروريات زندگى نيز محاسبه مىشود و يا بايد مصالحه شود؟