علوم سیاسی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٢١ - گزارشى از گروه فقه سياسى پژوهشكده انديشه سياسى اسلام - لک زايى شريف

گزارشى از گروه فقه سياسى پژوهشكده انديشه سياسى اسلام
لک زايى شريف


گروه پژوهشى ((فقه سياسى)) يكى از سه گروه اصلى پژوهشكده انديشه سياسى اسلام وابسته به مركز مطالعات و تحقيقات دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم است. پژوهشكده در سال ١٣٧٣ به منظور باز پژوهى, تبيين, نظريه پردازى و تدوين انديشه سياسى اسلام راه اندازى شد و در نظر دارد با بررسى انديشه سياسى اسلام, زواياى پنهان آن را آشكار كند و كارآمدى آن را در حوزه هاى نظرى و عملى نشان دهد. مهم ترين اهداف و ضرورت هاى تإسيس پژوهشكده عبارتند از:
١. تبيين بنيان هاى نظرى انديشه سياسى اسلام;
٢. باز پژوهى و نقد و ارائه زواياى تاريك تاريخ انديشه سياسى اسلام به ويژه شيعه;
٣. فراهم كردن منابع لازم براى پى ريزى انديشه سياسى قابل ارائه در سطح جهانى با توجه به منابع اصيل اسلامى;
٤. زمينه سازى فكرى در جهت تحقق كامل حكومت اسلامى;
٥. نشان دادن قدرت تحليل و اجتهاد سياسى علماى مسلمان;
٦. معرفى مكتب حيات بخش اسلام از نظر غناى سياسى;
٧. نظريه پردازى در حوزه هاى فلسفى, كلامى و فقهى انديشه سياسى اسلام;
٨. مطالعه تطبيقى انديشه سياسى اسلام با ساير مكاتب سياسى.
گروه پژوهشى فقه سياسى در كنار گروه هاى پژوهشى فلسفه سياسى و علم سياست, موظف به تحقق اهداف يادشده است وبراىاين منظوركارخودرادرچهارحوزه زيرسامان داده است:
١. تاريخ فقه و حقوق سياسى;
٢. موضوعات فقه و حقوق سياسى;
٣. روش شناسى در حوزه فقه و حقوق سياسى;
٤. باز نويسى ميراث فقه سياسى.
با عنايت به ضرورت ها و اهداف شكل گيرى پژوهشكده و گروه فقه سياسى, اهداف پژوهشى گروه مذكور چنين است:
١. تبيين انديشه سياسى فقها به شكل تك نگارى و دوره اى;
٢. نظريه پردازى در حوزه هاى فقه سياسى و مطالعات تطبيقى در حوزه فقه سياسى مذاهب اسلامى;
٣. روش شناسى در حوزه فقه سياسى و تلاش براى ارائه روش هاى روزآمد و كارآمد;
٤. نقد و ارزيابى نظريه هاى جديد بر اساس آموزه هاى اسلامى.
يكى از عرصه هاى مورد توجه در گروه فقه سياسى, تدوين و تبيين انديشه سياسى فقيهان شيعه به صورت تك نگارى است. بدين منظور تا كنون گام هاى بلندى برداشته شده و انديشه سياسى بيش از بيست تن از فقيهان شيعه در دوره هاى مختلف به ويژه دوره نخست غيبت و عصر صفوى پژوهش و نگارش شده است. برخى از اين پژوهش ها, منتشر شده است. تعدادى از اين پژوهش ها مانند فيض كاشانى, علامه حلى, محقق حلى, شهيد اول و شهيد ثانى در دست چاپ هستند و تعدادى نيز مراحل حروف نگارى, ويرايش و مقابله را مى گذرانند.
حوزه ديگر فعاليت گروه فقه سياسى, مباحث بنيادى و روشى است كه در آن مباحثى مانند چيستى فقه سياسى و قواعد فقه سياسى در دست تحقيق و نگارش مى باشد.
بخش ديگر فعاليت ها مربوط به موضوعات فقه سياسى است; مباحثى نظير ولايت فقيه, شرايط رهبرى, آراى عمومى, آزادى و گستره آن در فقه, حقوق اقليت ها, رابطه فرد و دولت, امر به معروف و نهى از منكر, انفال و ثروت هاى عمومى, مسإله ارتداد و احكام آن و حقوق مخالفان در اين بخش قرار مى گيرد. بحث ((حقوق اقليت ها)) ويرايش, حروف نگارى و مقابله شده و در دست نشر است و برخى موضوعات نظير آزادى و حدود آن در فقه در مرحله تحقيق و نگارش مى باشد.
از ديگر فعاليت هاى گروه فقه سياسى, تصحيح و احياى آثار سياسى انديشمندان و فقيهان شيعه است. كتاب ميزان الملوك نوشته سيد جعفر كشفى, از نخستين آثارى است كه در اين گروه تصحيح, احيا و منتشر شده است. همچنين روضه الانوار عباسى تإليف محقق سبزوارىوتحفه الملوك نوشته سيدجعفركشفى نيز تصحيح و احيا شده و در دست چاپ است.
گفتنى است بخش هايى از تحقيقات انجام شده در اين گروه به صورت مقالات مستقل در برخى نشريات علمى ـ تخصصى به چاپ رسيده است كه مى توان به نشريات حكومت اسلامى, علوم سياسى, قبسات و... اشاره كرد.
١. دانش آموخته حوزه علميه قم و پژوهشگر پژوهشكده انديشه سياسى اسلام.