معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٧
پیک جوان
آرزومندى حسين
˜مؤسسۀ فرهنگی جام طهور مؤسسۀ فرهنگی جام طهور، مؤسسهای غیر انتفاعی و غیر وابسته به نهادهای دولتی است که میکوشد معارف دین را به شیوهای جذاب، مستند و اصولی به مخاطبان ارائه دهد. این مؤسسه از بخشهای مختلفی تشکیل شده است: ١ـ پایگاه اینترنتی طهور: طهور، یک پایگاه جامع اینترنتی در زمینۀ معارف اسلام است که به همت تعدادی از نیروهای پژوهشی ـ حوزوی و دانشگاهی تهیه میشود. فراهمسازی دستیابی سریع و آسان به معارف دینی همراه با دستهبندیهای منطقی، استفادۀ بهینه از محتوای موجود در معارف اسلام و ارائۀ نظریات اندیشمندان شیعی در حوزههای گوناگون، بخشی از اهداف آن است. کتابخانۀ طهور، ترجمۀ قرآن طهور، دائرة المعارف طهوره، اعلام طهور، کتابشناسی طهور، تفسیر فارسی طهور و بخش کاربران طهور، از دیگر قسمتهای این پایگاه میباشد. ٢ـ سایت پنج روز: این سایت در واقع سایت «سبک زندگی» است و به موضوعات متداول و کاملاً عادی زندگی مثلاً کادو، خواب، غذا و... میپردازد. پنج روز میکوشد دفترچه راهنمایی از گفتارهای قرآنی و اولیای دین را در جامهای هنرمندانه و با بیانی متفاوت و خلّاق و البته کاربردی برای بازدیدکنندگان بیان کند. ٣ـ سایت کاربران: این سایت همانگونه که از اسم آن مشخص است، ویژۀ استفاده کنندگان و مراجعان است. ایجاد ارتباط مستمر و بالنده در فضایی علمی و سالم با کاربران و پاسخگویی به نیازها و درخواستهای مرتبط با محتوای سایت طهور و ارائۀ سرویسهای ویژۀ دائم و مقطعی، از اهداف آن است. ˜مطبوعات در انقلاب مشروطه تأثیر انقلاب مشروطه بر مطبوعات، بسیار شدید بود و سبب تغییر بنیانیِ اندیشه و تفکر مطبوعاتی در ایران شد. اگر آغاز انقلاب فرهنگی مشروطه را از اوایل سلطنت مظفرالدین شاه قلمداد کنیم، مدیران و دستاندرکاران نشریات آن دوره (به ویژه نشریات فارسی زبان خارج از کشور) تلاش بسیاری برای گسترش ابعاد فرهنگی این انقلاب در بین جامعه انجام دادند. پیروزی سیاسی انقلاب مشروطه در سال ١٣٢٤ ق / ١٢٨٥ ش امکان لازم و بستر اصلی را برای تغییر اساسی مطبوعات فراهم کرد. تا قبل از انقلاب مذکور، مطبوعات در ایران عموماً چیزی جز تعدادی نشریات دولتی نبودند ولی پس از انقلاب، مطبوعات بستری برای اطلاعرسانی، انعکاس افکار و اندیشهها، نقد و بررسی اَعمال حکمرانان و مقامات شدند. بسیاری از انقلابیون مشروطهخواه، تنها وسیلۀ مناسب برای گسترش انقلاب را در مطبوعات یافتند. بدین ترتیب از نظر کمّی، حجم مطبوعات چاپ شده در سالهای ١٣٢٤ق/ ١٢٨٥ ش تا ١٣٢٦ ق/ ١٢٨٧ش افزایش یافت. در هنگام صدور فرمان مشروطیت (جمادی الثانی ١٣٢٤ ق) تنها ٩ روزنامه و نشریه در ایران منتشر میشد. پس از آن در باقیماندۀ سال ١٣٢٤ق، ٢١ نشریه و در سال ١٣٢٥ق/ ١٢٨٦ش ٩٩ نشریه شامل ٦٤ عنوان در تهران، ٩ عنوان در اصفهان، ٦ عنوان در تبریز، ٤ عنوان در همدان، لاهیجان و ارومیه هر یک ٢ عنوان و کرمانشاه، شیراز، مشهد، بندرانزلی و شهرری هر کدام ١عنوان نشریه و در سال ١٣٢٦ق/ ١٢٨٧ش نیز ٣٤ عنوان نشریه در سراسر ایران منتشر شد. ارقام مزبور به خوبی گویای تأثیر انقلاب مشروطه بر گسترش مطبوعات است. از جمله معروفترین مطبوعات دورۀ مشروطه میتوان به: روزنامه مجلس، روزنامه وطن، روزنامه انجمن تبریز، روزنامه حبلالمتین تهران، هفتهنامه روحالقدس، هفتهنامه صوراسرافیل، هفتهنامه مساوات، هفتهنامه محاکمات، زبان ملت، اتحاد، صبح صادق و بالأخره نشریۀ خیرالکلام، اشاره کرد. از سوی دیگر، مطبوعات نیز نقش مهمی در حفظ و حراست از دستآوردهای انقلاب مشروطه داشتند. بدون شک طی دو سال پس از پیروزی انقلاب مزبور، مطبوعات یکی از دو رکن اصلی حمایت از انقلاب در مقابل مخالفان آن بودند و از همین روی پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی، چند تن از روزنامهنگاران، شهید، عدهای دستگیر، عدهای مخفی و در نهایت تمامی نشریات کشور توقیف شدند. محتوای مطالب و مندرجات نشریات و جراید مشروطه، شامل: حجم انبوهی از نامهها، تلگرافها و درخواستهای مردم بود که از سراسر کشور برای چاپ در جراید ارسال میشدند. همچنین شامل حجم قابل توجهی اخبار و گزارشهایی میشد که آزادانه در مورد مسائل مختلف (عمدتاً) سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور تهیه میگردیدند. ضمن اینکه مقالات بسیاری در مورد رویدادها و وقایع کشور و نیز حجم قابل توجهی مقالات علمی، هنری و ادبی، محتوای مطالب نشریات را تشکیل میدادند. تأسیس و گسترش قرائتخانهها نیز یکی از پدیدههای مطبوعاتی آن دوره محسوب میشود. قرائتخانه، مکانی برای عرضه و مطالعۀ نشریات بود که تأسیس آن را در ایران میباید رهآورد انقلاب فرهنگی مشروطه تلقی کرد. پس از پیروزی سیاسی انقلاب، روند تأسیس قرائتخانهها در نقاط مختلف کشور رو به فزونی یافت. از جمله قرائتخانههای آن زمان، میتوان به قرائتخانۀ ملی (تهران)، قرائتخانۀ آزاد (بندرلنگه) و قرائتخانۀ انجمن جاوید (بندرعباس) اشاره کرد. علاوه بر موارد فوق، در هنگام بررسی وضعیت مطبوعات دورۀ مشروطه، میباید به تصویب نخستین قانون جامع مطبوعاتی کشور در محرّم ١٣٢٦ق/ ١٢٨٦ش نیز اشاره کرد. قانون مزبور شامل ٥٢ ماده بود و علاوه بر جراید و مجلات، در مورد دیگر مطبوعهها (کتاب، اعلان، چاپخانهها) نیز مقرّراتی در آن وجود داشت. ˜روستای پالنگان کردستان، روستایی ناشناخته واقعاً عجیب نیست که هنور هم وقتی میپرسی کدام روستای ایران معماری پلکانی دارد، همه بلافاصله میگویند: ماسوله. فکر میکنید چند نفر در پاسخ به این سؤال، از روستای پالنگان شهرستان کامیاران، یادی میکنند؟ فکر میکنید چند نفر میدانند این روستا گوشهای از بهشت است؟ چند نفر خبر دارند در ١٠ کیلومتری شمال غرب این روستا در دامنههای کوه «گواز» چشمههای داغ آب معدنی شفابخشی از دل کوه بیرون میجوشد که از فراوانی ترکیبات گوگردی و آهنی، شیری رنگ شدهاند؟ چند نفر وصف قلعۀ عظیم و اسرارآمیز این روستا را شنیدهاند؟ خیلی کم! به همین دلیل است که بعضیها ترجیح میدهند هر ساله راهی ماسوله شوند. اما بد نیست یک سری هم به این روستا بزنید. روستای پالنگان، روستایی خلوت و خوش آب و هواست که از چشمهها و رودهای خروشان و طبیعتی دست نخورده دارد؛ با کردهای مهربانی که به «اورامی» سخن میگویند. این روستای دیدنی و شگفتانگیز از طریق شهرهای کامیاران، پاوه، سروآباد و سنندج قابل دسترسی است. کشک و گیوه از سوغات خوب این روستاست و غذاهای «وشوله یا غازینه یا شلمین» آن هم که بسیار لذید است. ˜خانۀ امام حسین(ع) در یزد خانۀ امام حسین(ع)، در نظر مردم یزد و اهالی محلۀ بازار نو به دلیل شرافت و عظمت سالار شهیدان نزد خداوند متعال، ارج و منزلت یافته است. این خانۀ قدمتی بیش از ١٥٠ سال دارد و شامل مسجد، حیاط، چایخانه، قهوهخانه، اتاق و تالاری مشهور به خیمهگاه است. دربارۀ تاریخچۀ این خانه نقل شده است که مرحوم حاج محمد لاری، مؤسس خانۀ امام حسین(ع)، در محل زندگی خود (شهر لار از استان فارس) در عالم رؤیا به حرکت به سوی شهر یزد و خرید قطعه زمینی در آن، امر میشود. به وی گفته میشود این قطعه زمین در محلۀ بازار نو و متعلق به دو یتیم است. وی پس از عزیمت به شهر یزد و جستوجوی این محله، آنچه را که در رؤیای خود دیده بود در آنجا میبیند و متوجه میشود رؤیایش صادقه بوده و زمین متعلق به دو یتیم است. بنابراین اقدام به خریدن آن خانه مینماید. وی مجدداً در عالم رؤیا امر به وقف خانه مذکور میشود. خانۀ امام حسین(ع) هرساله پذیرای مسافران بسیاری از داخل و خارج از شهر یزد است که برای شرکت در مراسم عزاداری ابا عبدالله الحسین(ع) به این مکان میآیند و با توسل به آن حضرت، معنویتی ویژه مییابند. راضیه ابوترابیزارچی، از اردکان ˜ آشنایی با موزۀ مفاخر و مشاهیر ملی بیرجند موزۀ مفاخر بیرجند، مجموعهای از زندگینامهها، اسناد، نسخ خطی، تألیفات، نشانها (ملی، علمی و ادبی)، لوحها، عکسها و لوازم شخصی بزرگان علمی و فرهنگی این خطّه از ایران زمین را به نمایش گذاشته است و جایگاه و موقعیت این بزرگان را در عرصۀ مجامع علمی و فرهنگی ایران و بعضاً جهان تبیین کرده است. آثار این موزه بر اساس دورۀ تاریخی از قرن هفتم تا سیزدهم هجری شمسی در دو طبقه به نمایش گذاشته شده است. از جمله آثار موجود در این موزه عبارتاند از: اسناد و مدارک ممهور به مهر عبدالعلی بیرجندی، کتاب دلایل النبوه و نسبنامۀ ابن حسام خوسفی بیرجندی، رسالة الاجتهاد ملاعلی اصغر بیرجندی، نسخۀ خطی منحصر به فرد نصّاب نصوحی، اشعار عبدالکریم اشراق بیرجندی و رسالۀ ملاعلی اکبر خوسفی. از نمونههای جالب توجه در این بخش، اوراقی از نگارهها و مینیاتورهایی است که بر اساس دیوان خاورنامه در شرح دلاوریهای حضرت علی(ع) توسط فرهاد نقاش در قرن نهم هجری، مصوّر گردیده است. گفتنی است این موزه به عنوان اولین موزۀ مفاخر و مشاهیر ملی کشور در بیرجند و همزمان با روز جهانی موزه، در اردیبهشت ١٣٨٢ افتتاح گردید. ˜مؤسسه فرهنگی و اطلاعرسانی نمایه حافظه جمعی نشریات ادواری ایران مؤسسۀ فرهنگی و اطلاعرسانی نمایه (زیر نظر نهاد کتابخانههای عمومی)، در کنار تجربۀ طولانی، تولید محصولات نرمافزاری نمایه، نسخۀ جامع کتابداری و نسخۀ آسان، کاملترین آرشیو دیجیتالی نشریات را در ده سال گذشته منطبق با خواست کاربران ارائه نموده و همواره سعی در فراهم نمودن بهترین و کاملترین محصولات و امکانات برای کاربران خود داشته است. با تولید و انتشار نسل اول لوحهای فشرده در اواخر دهۀ ١٩٨٠ امروزه گرایش قابل توجهی نسبت به انتقال اطلاعات مکتوب به لوح فشرده به وجود آمده است. این گرایش به دلیل برتری قابلیتهای فناوری جدید بر روشهای چاپی است که در عرصۀ تعاملات رسانهای خود را به وضوح نشان میدهد. لوح فشردۀ «نمایه» بر پایۀ چنین فناوری استوار است. روزآمدی مندرجات نشریات ادواری با درج مقالات متعدد و متنوع، بازیابی منابع آن را تا قبل از انتشار نمایه عملاً غیر ممکن مینمود که این مشکل با تولید نمایه برطرف گردید. نمایه، در هر شماره، ماهیانه شامل حدود ٦٠٠٠ مقاله، گزارش، نقد و بررسی و گفتوگو در قالب ٢٥٠٠٠ صفحه قطع رحلی میباشد که حاصل آن در هر سال حدود ٣٠٠ هزار صفحه قطع رحلی برابر با ٦٠٠ هزار صفحۀ وزیری است. این تعداد صفحه با ٣٠٠٠ جلد کتاب ٢٠٠ صفحهای برابر است که علاوه بر آن، دقت بازیابی مندرجات نسخۀ الکترونیکی و تفاوت آن با نسخۀ چاپی تواناییهای کتابخانهها و مراکز تحقیق و پژوهش و اطلاعرسانی را بهطور چشمگیری میافزاید. نرمافزار نمایه، موتور جستوجوی فارسی در نشریات و مجلات کشور است که در سه سطح با توجه به نیاز و بودجه استفاده کنندگان عرضه میگردد. ١ـ سطح یک: نمایۀ بدون محدودیت کاربر تحت شبکۀ وب؛ ٢ـ سطح دو: نمایۀ چند کاربره تحت ویندوز، ٣ـ سطح سه: نمایۀ تک کاربره تحت ویندوز. ˜ معرفی سیستم بارکد امروزه سیستمهای اطلاعاتی کامپیوتری سهم بسزایی در کارایی امور تجاری و کنترلی دارند. از اینرو ضروری است که اطلاعات ورودی به کامپیوتر بسیار دقیق و بهنگام بوده و گردآوری آنها نیز هزینه زیادی در بر نداشته باشد. در میان انواع سیستمهای شناسایی خودکار، «تکنولوژی بارکد» جزء سادهترین آنهاست. این سیستم به صورت تجهیزات جانبی کامپیوترهای شخصی قابل به کارگیری است. در سالهای اخیر، نوارهای سیاه و سفید همشکلی که روی بسیاری از کالاهای تجاری از قبیل مجلات، نوشابهها، کنسروها، کتابها، انواع جعبهها و... چاپ میشود، بسیاری از نظرها را به خود جلب کرده است. این نوارهای سیاه و سفید که «بارکد» نام دارند، علائمی هستند که حاوی اطلاعاتی در مورد کالاها میباشد. برای رمزگشایی این علائم باید از دستگاهی با نام «اسکنر بارکد» استفاده نمود که بارکد را به صورت نوری میخواند و به کامپیوترِ متصل به آن منتقل میکند. معمولاً اطلاعات مربوط به محصولات به صورت فایلهایی در حافظه کامپیوتر ذخیره میشوند که برای دستیابی به آنها باید از کد مربوط استفاده کرد. به عنوان مثال در هر فروشگاه، فروشنده، کامپیوتری در دسترس دارد که با استفاده از آن و اسکنر متصل به آن، بارکد موجود بر روی کالا را میخواند. با این عمل، کامپیوتر کد دریافت میکند و در حافظه به جستوجوی اطلاعات مربوط به آن میپردازد. پس از یافتن اطلاعات متعلق به کالا، آنها را در نمایشگر کامپیوتر نمایان ساخته و قیمت کالا را اعلام میکند. در ضمن، همزمان با فروش هر کالا، یک واحد از تعداد کالاهای موجود در فروشگاه، کسر میگردد. بدین ترتیب مدیر فروشگاه در هر لحظه میتواند دریابد که چه تعداد از یک کالای خاص در فروشگاه دارد. ˜ شبکه خبری ـ تحلیلی جهان نیوز شبکۀ جهان نیوز، مجموعهای است غیر دولتی و مستقل که در راستای تحقق مبانی دین مبین اسلام، اهداف انقلاب اسلامی، اندیشههای نورانی امام راحل(ره) و مطالبات و رهنمودهای مقام معظم رهبری(مدظله العالی) در راستای مأموریت، اهداف میانمدت، اصول و سیاستهای مذکور و قوانین جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند. از جمله اصول و سیاستهای کلی این شبکه در زمینههای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، زنان و جوانان عبارت است از: الف) عدالتخواهی در همۀ عرصههای فردی و اجتماعی و تلاش برای دستیابی به توسعۀ همهجانبه و متوازن و عدالت محور؛ ب) تحولگرایی و نوخواهی مستمر عقلانی در چارچوب مبانی مترقی اسلام و قانون اساسی؛ ج) تأکید بر کرامت و منزلت انسانی و پایبندی به حقوق شهروندی در عرصههای گوناگون؛ د) تقویت آزاداندیشی و مبارزه با تصلّب، تحجّر و التقاط و تلاش برای گسترش آزادیهای مشروع و قانونمند اجتماع. جهان نیوز، همه روزه گلچینی از اخبار، تحلیلها، عکسها، کاریکاتورها و نیز منابع صوتی ـ تصویری جذاب را برای کارشناسان و تصمیمسازان سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کشور به طور مرتب ارائه میکند. علاوه بر آن با کمک بینندگان خود مقالات و یادداشتهایی نیز در جهت تحقق اهداف خود تولید میکند و به معرض دید بازدیدکنندگان قرار میدهد. صفحۀ اصلی، ورود کاربران، جستوجو، فیلم و عکس، اخبار پربیننده، معرفی، نسخۀ چاپی خبر، پنجرۀ سرویسها، نظریات کاربران و تماس، از جمله قسمتهای مهم این شبکۀ تحلیلی خبری است. نشانی اینترنتی:www.Jahannews.com ˜ بانک اطلاعات الکترونیک تاریخ پزشکی ایران و جهان اسلام بانک تاریخ پزشکی ایران و جهان اسلام مشتمل بر تعداد فراوانی از کتابهای تاریخ پزشکی و منابع ارزشمند طبّ سنّتی ایران و جهان اسلام است که برای نخستین بار از سوی وزارت بهداشت در فضای مجازی راهاندازی شده و در دسترس محققان، پزشکان، دانشجویان و علاقهمندان در سراسر جهان قرار گرفت. این بانک عظیم اطلاعاتی که به منظور شناساندن تاریخ پزشکی ایران و اسلام و مطالعه و استفادۀ همگان از این گنجینۀ بزرگ علمی ایجاد گردیده، حدود ٣٠ هزار صفحه اطلاعات را شامل است، که حدود هزار صفحه مربوط به مباحث تاریخ پزشکی ایران قبل و بعد از اسلام است. علاوه بر آن، هزار و پانصد صفحه تاریخ پزشکی دکتر الگود و تاریخ پزشکی مصوّر دکتر لیونز را در بر میگیرد. مضافاً اینکه ٢٣ جلد کتاب الحاوی رازی و کتاب قانون ابن سینا به سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی و نیز کلیه کتابهای حکیم جرجانی در آن گنجانده شده است. بد نیست بدانید که کتاب «مخزن الادویه» به عنوان یکی از مهمترین کتابهای داروسازی و داروشناسی طب سنّتی، روی این سایت بارگذاری شده است. نشانی اینترنتی:www.elib.hbi/Persian/library.htm. عکسهای ارسالی منشور کوروش کوروش پس از فتح بابل دستور نوشتن این کتیبه را صادر کرد. این سنگ نوشتۀ استوانهای شکل که ٢٣ سانتیمتر طول دارد نخستین منشور حقوق بشر در جهان شناخته میشود. تصویر واقعی یکی از درختان پارک جنگلی کوهستان امامزاده ابراهیم، از نوادگان امام کاظم(ع) در شهر کاشان بقعۀ تاریخی این امامزاده در نیمۀ دوم قرن ١٢ هجری به همت یکی از بانوان اهل فین کاشان به اسم «خاله بیگم» احداث شده است. نقاشیهای نفیس این بقعۀ زیبا اثر میرزاعبدالرحیم ضرابی کاشانی است. برج پیر علمدار در دامغان این برج مدوّر و زیبا ١٣ متر ارتفاع و ٥/٤ متر قطر دارد و در زمان سلطان محمود غزنوی و به دستور وی ساخته شده است. تزئینات زیبای کوفی و مقرنس کاریهای بالای آن، بسیار زیبا و دیدنی است. آبشار شیرآباد در استان گلستان فرستنده: میرمحمدرضا حیدرزاده آرامگاه سعدی در شیراز یکم اردیبهشت هر سال روز بزرگداشت شاعری است که شاید بتوان او را یکی از طراحان و پایهگذاران اخلاق و به نوعی حقوق بشر معرفی کرد؛ سعدی شیرازی، شاعر اندیشمند و اخلاقگرا و توانمند. القاب گوناگون سعدی، همگی نمایانگر بخشی از وجوه چند شخصیتی اوست؛ شیخ اجل، استاد سخن، افصح المتکلّمین، مصلح الدین و ... همه القابی هستند برای معرفی شخصیت یک انسان، وی نه تنها یکی از مفاخر ایران بلکه یکی از مفاخر جهان بشر است.