پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - برگزيده تحولات سياسى جهان - ارکان مائده
برگزيده تحولات سياسى جهان
ارکان مائده
پيشنهاد هستهاى روسيه
( راه حل گام به گام: طرح پيشنهادى روسيه به منظور حل و فصل برنامه اتمى ايران در حالى مطرح شد كه مدتى است مذاكرات هستهاى ميان ايران و غرب متوقف شده است. ارايه اين طرح از طرف مسكو در چارچوب گروه١+٥ ) و به منظور پيشرفت در اين مذاكرات مىباشد.
پيشنهاد هسته اى روسيه كه در ملاقات سرگئى لاوروف، وزير امور خارجه روسيه با مقامات آمريكا در( ٢٣ ژوئيه / ٢٢ تير) ارائه شد به عنوان طرح گام به گام مسكو شناخته شده است. اين طرح كه اكنون مقامات واشنگتن در حال بررسى آن مى باشند در چارچوب گروه ٥+١ ارائه شده است. اين در حالى است كه هيلارى كلينتون، وزير امورخارجه ايالات متحده در واكنشى به طرح رويكرد گام به گام روسيه اظهار داشت كه دولت آمريكا به سياست اعمال فشار همراه با حمايت از گفتوگو با ايران متعهد است.
طرح پيشنهادى روسيه به دنبال اين است كه بصورت گام به گام موضوعاتى كه به عنوان سؤال براى آژانس بينالمللى انرژى اتمى مطرح بوده از ايران پرسيده شود و در هر مرحله كه مقامات هستهاى ايران به اين سؤالات پاسخ قانع كننده دادند امتيازاتى به ايران داده شود؛ از جمله اين امتيازات مىتواند متوقف كردن برخى از تحريمهاى بينالمللى عليه ايران باشد. تا به اكنون عكس العملى از سوى مقامات ايرانى نسبت به ارائه اين طرح داه نشده است. به اين دليل كه مقامات هستهاى ايران معتقد هستند ايران پاسخهاى خود را در رابطه با ابهامات موردنظر آژانس بينالمللى انرژى اتمى در رابطه با برنامه هستهاى اش را در چارچوب مداليته داده است. اما آژانس نسبت به پاسخهاى ايران متقاعد نشده و همچنان تهران را متهم مى كند كه برنامه اتمى اش داراى اهداف نظامى مى باشد. لذا اين مسأله باعث توقف در مذاكرات هستهاى ايران و غرب شده است ،گرچه اخيرا على اكبر صالحى، وزير امور خارجه پس از ديدار با يوكيو آمانو، مدير كل آژانس بينالمللى انرژى اتمى در وين گفته است كه ايران با شروطى آماده مذاكره و همكارى با آژانس است. به گفته وزير امور خارجه ايران پيش شرط اين مسأله اين است كه آژانس تحقيقات اتمى خود را درباره اتهاماتى كه براى ساختن بمب اتمى به ايران وارد مىشود، متوقف سازد و مسائل گذشته را حل و فصل كند .اما پس از اين ديدار آژانس اعلام كرد نمىتواند تأكيد كند ايران با آژانس همكارى كامل دارد . اين در حالى است كه ايران همچنان به فعاليت اتمى خود ادامه مى دهد. در هفته هاى گذشته مقامات ايران از نصب سانتريفيوژهاى پيشرفته كه سرعت غنىسازى را افزايش مىدهند خبر دادند. اين مسأله باعث نگرانى بيشتر غرب از فعاليتهاى هستهاى ايران شد ه است؛ مبنى بر اينكه ايران داراى اهداف نظامى از نصب سانتريفيوژهاى پيشرفته مى باشد.
پيشنهاد گام به گام روسيه گرچه تا به اكنون با پاسخ رسمى مقامات ايران مواجه نشده است اما اين طرح مىتواند روند مذاكرات متوقف شده هستهاى را به جريان بياندازد و دورجديد مذاكرات ميان ايران و گروه١+٥ آغاز شود. البته اگر طرح روسيه مورد قبول ايران واقع شود. پيشنهاد مسكو اين سؤال را در ذهن تداعى مىبخشد كه علت ارائه اين طرح از طرف روسيه چه معنايى مىتواند داشته باشد؟ آيا روسيه واقعاً قصد دارد مشكل برنامه اتمى ايران حل و فصل شود و يا به دنبال منافع خود است؟ به نظر مىرسد روسها خواهان كاهش تحريمها عليه ايران مىباشند تا بتوانند به همكارى اتمى خود در ايران ادامه دهند. تحريمها عليه ايران موانعى را براى روسيه ايجاد كرده كه باعث مى شود روسها نتوانند به فعاليت هاى اتمى خود با ايران درآينده بپردازند. لذا روسها براى اينكه بتوانند به فعاليت هاى خود ادامه دهند، بايد اين موانع را برطرف سازنند پس به دنبال اهداف خود مى باشند. مسكو در تصويب قطعنامههاى شوراى امنيت عليه برنامه اتمى ايران هيچگاه اين قطعنامهها را وتو نكرده و هميشه به آنها رأى مثبت داده اند. گرچه خواهان تعديل اين قطعنامهها در برخى مواقع شدهاند.
ديدگاههاى متفاوتى توسط تحليل گران سياسى نسبت به طرح روسيه ارائه شده است. برخى از تحليل گران پيشنهاد اين طرح از جانب مسكو را نشانه حسن نيت مقامات روسيه براى حل و فصل برنامه اتمى ايران مىدانند. اما برخى ديگر اين طرح را به سود ايران نمىبينند. طرحى كه روسيه ارايه مىكند به نوعى مىخواهد ايران را به پاسخگويى متعهد كند و آن كارى كه آژانس نتوانسته انجام دهد، روسيه انجام دهد (به نقل از سايت زمان). يعنى پاسخ به سؤالاتى كه همواره آژانس از ايران پرسيده وتهران با شفافيت به آنها جواب نداده است.
آغاز انتقال رسمى مسئوليتهاى امنيتى به نيروهاى افغان
ناتو وآموزش نيرو ها : واگذارى مسئوليتهاى نظامى و امنيتى به نيروهاى پليس و ارتش افغانستان از سوى ناتو در حالى انجام شد كه برخى از تحليلگران سياسى و مقامات افغانى معتقدند اين برنامه باعث بدتر شدن شرايط امنيتى در اين كشور خواهد شد و اين كشور را با خطراتى روبرو مىكند كه مىتواند آن را به جنگ داخلى سوق دهد.
پروسه واگذارى مسئوليت امنيتى شهرها و ولايت افغانستان به نيروهاى نظامى اين كشور روز يكشنبه ١٧( جولاى / ٢٦ تير) از استان باميان كه يكى از امنترين مناطق در مركز افغانستان در ده سال گذشته بوده است، آغاز شد. اين واگذارى كه انتظار مىرود تا سال ٢٠١٤ ميلادى به اتمام رسد طى شش مرحله از جمله كابل، مزار شريف، پنجشير، لشكرگاه، هرات و مهترلام انجام مىشود. منتقدان هشدار دادهاند كه واگذارى مسئوليتهاى نظامى در شرايط كنونى، دستاوردهاى جامعه جهانى و افغانستان را ده سال اخير به مخاطره مىاندازد.
انتقال مسئوليتهاى نظامى به نيروهاى افغان پس از آن انجام شد كه باراك اوباما خبر از واگذارى مسئوليتهاى نظامى ناتو به نيروهاى امنيتى افغانستان را داد. باراك اوباما، رئيس جمهور آمريكا كه با ورود به كاخ سفيد ٣٠ هزار نيروى نظامى در ظرف دو سال به افغانستان به منظور كسب موفقيت بيشتر اعزام كرد، در ماه گذشته اعلام كرد كه ٣٣ هزار از نيروى ١٠٠ هزار نفرى آمريكا ظرف چهارده ماه آينده كشور افغانستان را ترك خواهند كرد. در همين حال هيلارى كلينتون، وزير امور خارجه ايالات متحده در اجلاس كنگره اين كشور از تصميم رئيس جمهور دفاع كرد. وى اظهار داشت كه اين تصميم با احتياط بسيار و با ملاحظه دقيق شرايط اتخاذ شده است و هدف آن پايان دادن به حضور نظامى آمريكا در افغانستان مىباشد (به نقل از سايت فارسى دويچه وله). بنابراين خانم كلينتون از پايان حضور نظامى در افغانستان سخن مى گويد در حالى كه برخى از تحليلگران سياسى معتقدند كه آمريكا قصد دارد پايگاه نظامى در اين كشور داير كند. ايجاد چند پايگاه نظامى دائمى آمريكا در خاك افغانستان از محورهاى مهم سند همكارىهاى استراتژيك و بلند مدت است كه قرار است بين دو كشور ايالات متحده و افغانستان امضاء بشود. در همين حال مقامات افغان مىگويند نيروهاى ناتو كماكان در اين مناطق حضور خواهند داشت اما در عملياتهاى نظامى شركت نخواهند كرد. اين نيروها تنها به آموزش و تعليم نيروهاى نظامى افغان و شركت در برنامههاى توسعه اين كشور مداخله خواهند كرد.
آغاز انتقال مسئوليتهاى نظامى به نيروهاى امنيتى افغان از سوى نيروهاى ناتو همراه با دو تحول مهم ديگر همراه شده است. ترورهاى هدفمند طالبان و جابجائى فرماندهى نيروهاى بين المللى در افغانستان . ترور ولى كرزاى،برادر ناتنى حامد كرزاى،جان محمد خان،مشاور ارشد رئيس جمهور و همچنين ترور يكى از مسئولان ولايت قندوز همزمان با انتقال مسئوليت ها باعث نگرانى مردم و دولت افغانستان شده است.. حامد ولى كرزاى از افراد بسيار بانفوذ در جنوب افغانستان محسوب مىشد، گرچه به پولشويى و قاچاق مواد مخدر متهم شده بود اما در دادگاه ثابت نشد. ولى كرزاى همچنين به تقلب در انتخابات رياست جمهورى متهم شده بود. به اين ترتيب انجام ترورهاى هدفمند توسط طالبان، آغاز انتقال رسمى مسئوليتهاى امنيتى را به نيروهاى افغان تلخ كرده است. روزى كه براى حامد كرزاى روزى مهمىمحسوب مى شد و افرادى كه براى وى مهمتر . به اين دليل كه اين اشخاص نقش بسيار مهمى در تأمين امنيت و ثبات در مناطق جنوبى افغانستان داشتند و اكنون نيستند. كشته شدن نزديكان حامد كرزاىهمزمان با انتقال مسئوليتها اين سوال را در ذهن تداعى مىكند كه چرا در زمانىكه حامد كرزاى و طالبان در حال انجام مذاكره مىباشند اين گروه شورشى به يك چنين اقداماتى دست مىزنند؟ علىبيگدلى ، استاد دانشگاه شهيد بهشتى معتقد است اصولاً در عالم سياست و ديپلماسى زمانى كه دو طرف متخاصم قصد دارند پاى ميز مذاكره بنشينند تلاش مىكنند با در اختيار گرفتن امتياز بيشتر تن به اين كار بدهند. وى معتقد است كه اين مسئله در جريان جنگ ايران و عراق در حالى كه دو طرف در مورد پايان جنگ به توافق رسيده بودند، نيروهاى عراق بازهم به بمباران ادامه مىدادند (به نقل از سايت خبر آن لاين). به اين ترتيب به نظر مىرسد طالبان براى رسيدن به امتيارات بيشتر و اجرا شدن شروطشان از سوى دولت افغانستان به انجام اينگونه ترورهاى هدفمند وهمچنين براى تحت فشار قراردادن حامدكرزاىبراى اينكه نشان دهند نيروهاى افغان نمى توانند امنيت را برقرار كنند، دست مىزنند. گرچه طالبان قبلاً امتيازاتى را كسب كردهاند. خروج نام اين گروه از ليست تروريستهاى سازمان ملل و آزادىتعدادى از زندانيان طالبان .
. از ديگر رويدادهاى مهم و همزمان با واگذارى مسئوليتها مىتوان از تغيير در فرماندهى نيروهاى نظامى ناتو در افغانستان سخن راند. جانشينى "جان آلن" به جاى "ديويد پترائوس". ژنرال پترائوس كه بعد از بركنارى ژنرال "ديويد مك كريستال" به اين سمت نائل شد در طى يكسال گذشته موفقيتى نسبى را در افغانستان كسب كرد . پترائوس گرچه استراتژى "تأكيد بر حفاظت از جان غيرنظاميان و انجام حملات دقيق عليه شورشيان" را در دستور كار داشت اما در مدت فرماندهى وى در طول يكسال گذشته حملات طالبان عليه غيرنظاميان افزايش يافت. اقدامات اين ژنرال بلند پايه گرچه از پيشرفت هرچه بيشتر طالبان در افغانستان جلوگيرى كرد اما باانتقاداتى روبرو شد. اما شبكه خبرى بى بى سى اظهار داشت كه گفتههاى پترائوس نشان داد كه مقامات نظامى امريكا تأكيد دارند كه ابتكار عمل از دست شورشيان در افغانستان خارج شده است.
باراك اوباما، خروج نيروهاى ناتو از افغانستان تا سال ٢٠١٤ از اوايل به قدرت رسيدنش مطرح كرده بود .به اين ترتيب اكنون مى بايست به اين گفتهاش عمل مىكرد.تعهدى كه به مردم آمريكا و افغانستان داده و براى وى مسئوليتآور شده بود. البته هزينه هنگفت اقتصادى (١١٠ ميليارد دلار در سال) حضور نظاميان آمريكا در افغانستان و فشار افكار عمومى اوباما را مجبور به خروج كرد. از طرف ديگر باراك اوباما براىانتخابات رياست جمهورى آينده بايد افكار عمومى را راضى نگاه دارد، تا نشان دهد كه در مسئله افغانستان موفقيت داشته است.لذا تأكيد بر بازگشت سربازان آمريكايى به خانه هميشه مورد تأكيد رئيس جمهورآمريكا بوده است. لازم به يادآورى است جنگ با طالبان در چند سال اخير نشان داده كه حل و فصل بحران سياسى وامنيتى در افغانستان راه حل نظامى ندارد. بلكه بايد از طريق ديپلمارسى اين مشكل حل و فصل شود. لذا فشار واشينگتن به حامد كرزاى و مذاكره دولت افغانستان با طالبان در راستاى همين استراتژى مىباشد.
خروج تدريجى نيروهاى نظامى ناتو از افغانستان يادآور خروج نيروهاى ارتش سرخ اتحاد جماهير شوروى سابق در سال ١٩٨٩ از خاك افغانستان مىباشد. امروزه افغانستان يكبار ديگر شاهد خروج نيروهاىبيگانه از خاك كشورش مىباشد. ارتش سرخ كه از سال ١٩٧٩ وارد خاك افغانستان شد و به مدت ده سال در اين كشور با نيروهاى اسلامى افغانستان مبارزه كرد و بالاخره مجبور به خروج شد، شكستى براى دولت شوروى محسوب شد. هرچند دولت كابل در آن زمان خروج اين نيروها را شكست تلقى نكرد. مانند دولت حامد كرزاى. خروج نيروهاى ناتو در حالى صورت گرفته است كه اين كشور با ضعف نهادهاى دولتى و عدم ثبات سياسى همراه است. لذا كرزاى تا سه سال ديگر فرصت دارد مشكلات سياسى و امنيتى موجود در كشورش را حل و فصل نمايد و به سوى يك دولت مقتدر و توانا گام بردارد.