پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٤ - سرابازان سايبرى - ماه پیشانیان مهسا
سرابازان سايبرى
ماه پیشانیان مهسا
فضاى سايبر - در معنا - به مجموعههايى از ارتباطات درونى انسانها از طريق كامپيوتر و مسائل مخابراتى، بدون در نظر گرفتن جغرافياى فيزيكى گفته مىشود. يك سيستم آنلاين، نمونهاى از فضاى سايبر است كه كاربران آن مىتوانند از طريق ايميل با يكديگر ارتباط بر قراركنند. در فضاى سايبر، حضور فراتر از شبكه جهانى وب، يا حتىاينترنت است و از انواع ابزارها و امكانات رايانهاى و مخابراتى استفاده مىشود. علاوهبراين، در فضاى سايبر با تك تك مخاطبان ارتباط دوسويه و تعاملى برقرار شده و به محتوا بيش از ساير موارد اهميت داده مىشود؛ چرا كه فضاى سايبر اطلاعات محور مىباشد. فضاى سايبر، پديده جديد دنياى ارتباطات است كه علاوه بر مزاياى آن، با خود، ابزار گوناگونى براى ارتباط، تعامل، تبادل فرهنگى، يا تهاجم فرهنگى و سيطره فرهنگى به همراه آورده و زمينهاى مهم براى جنگ نرم مىباشد.
تشكيل گروههاى سياسى در اينترنت، جاسوسى اينترنتى، تشكيل اجتماعات مجازى، شكل دادن به نافرمانىهاىمدنى، دموكراسى ديجيتالى، افكارسازى از طريق اينترنت، نفوذ و خرابكارى اينترنتى، مبارزه با كنترل خبرى حكومتها از طريق اينترنت و كسب اطلاعات از سيستمهاى اجتماعى و سياسى از طريق اينترنت،مسدود نمودن سايتهاى اينترنتى، فيلترينگ سايتها، رفراندوم اينترنتى، ايجاد گروههاى سياسى مجازى، انتقال مستقيم انديشهها و ديدگاههاى جريان معاند به داخل، ايجاد گروههاى فشار و ذىنفوذ مجازى، كاركردهاى مشروعيتى، ايجاد مطالبات جديد سياسى، افزايش ضريب نفوذ جريانهاى معاند با انقلاب، افزايش همگرايى گروههاى داخلى و خارجى همفكر، كاهش نفوذ رسانههاى ملى و داخلى و گسترش شايعه و خرافات، برخى از راهكارها و تكنيكهايىهستند كه با استفاده از شبكههاى اجتماعى براى جنگ نرم عليه كشورمان بوسيله ايالات متحده آمريكا بكار گرفته شدهاند. بطوركلى، ايالات متحده آمريكا مىكوشد تا با استفاده از راهكارهاى فوق و كاربرد ديپلماسى، تبليغات، مبارزات روانشناسى، انهدام و ترور شخصيتى، سياسى و تهاجم فرهنگى، جنگ نرم جديدى را عليه كشورمان شكل دهد.
براى بررسى نقش فضاى سايبر در جنگ نرم ايالات متحده آمريكا عليه كشورمان، به بررسى مختصر برخى از راهكارهاى فوق مىپردازيم:
١. تشكيل گروههاى سياسى بر روى اينترنت با استفاده از شبكههاى اجتماعى مجازى: ايجاد گروهاى سياسىاينترنتى، كه گروههايى هستند كه يا به ظاهر وابسته به نهاد يا گروه سياسى خاصى نيستند يا اين موضوع را پنهان كردهاند، از روشهاى فعاليت ايالات متحده آمريكا بر ضد كشورمان محسوب مىشود. برخى از روزنتهاى برجسته وابسته به اين گروهها، داراى گرايشات آشكار ضد نظام بوده و مجموعهاى از فعاليتهاى تخريبگرايانه عليه سيستم سياسى ايران را هدايت و رهبرى مىكنند. همچنين بخش اعظم گروهكهاى اپوزيسيون مقيم خارج به دليل فقدان هرگونه ابزار ارتباطى براى برقرارى ارتباط با مردم ايران، از اينترنت به عنوان مهمترين وسيله ارتباط با داخل ايران استفاده مىكنند.
٢. نشت اطلاعات: استفاده از تكنيك نشت اطلاعات، به خصوص اطلاعات محرمانه و سرى ايران در فضاىسايبر، يكى ديگر از روشهاى مقابله دشمنان نظام با سياستهاى رسمى كشورمان مىباشد. در آبان ماه سال ٨٨ نشت، اطلاعات محرمانه نظامى ايران بر روى سايتهاى اينترنتى آمريكايى و تلاش براى جذب جاسوسان فارسى زبان از سوى رژيم صهيونيستى، از جمله اقدامات انجام شده در اين راستا بوده است. در اين ماه اعلام شد كه برخى اطلاعات سرى مربوط به موشكهاى ايران، از جمله موشك حوت برروى اينترنت قرار گرفته است. همچنين اعلام شد، كه سرويس اطلاعاتى شين بت اسرائيل آگهى غيرمعمولى را در روزنامهها چاپ كرده و در جستوجوىفارسى زبانهاست تا آنها را به عنوان جاسوس آموزش دهد.
٣. جاسوسى اينترنتى: جاسوسى اينترنتى، ديگر راهكار مقابله با كشورمان بوسيله ايالات متحده آمريكا مىباشد. اين پديده، عموما به صورت كسب اطلاعات از طريق برنامههايى معرفى مىشود، كه از راه نصب نرمافزارها و يا حين گردش افراد در محيط وب، وارد كامپيوتر شخصى آنها شده و تا زمانى كه كاربر به شبكه جهانى وصل است، اطلاعاتىرا كه روى هارد ديسك او ذخيره شده است براى پايگاههاى مطلوب خويش مىفرستند. اما اين فقط يكى از انواع جاسوسى الكترونيكى است.
جاسوسى اينترنتى، همانند جاسوسى سنتى بسيار خطرناك و يكى از روشهاى براندازى نرم است. جرالد نيرو، جامعهشناس متخصص در رفتارهاى بشرى، در مورد جاسوسى اينترنتى مىگويد: اين شبكه در مه سال ٢٠٠١ كشف شد و عبارت است از مجموعه شبكههايى كه توسط روانشناسان اسرائيل اداره مىشود و ماموريت آنها جذب جوانان كشورهاى جهان سوم مىباشد. در اين شيوه، سعى بر آن است كه از افراد مخالف با حكومت خود و يا افراد عادى استفاده شود كه گرايشهاى سياسى ندارند، اما قادرند اطلاعات خوبى درباره اماكن و اوضاع ارائه دهند. انتشار پيام استخدام جاسوس اينترنتى بوسيله اسراييل و آمريكا براى مقابله با جمهورى اسلامى ايران از موارد اين مساله است. »فارسى صحبت مىكنى؟ اسراييل تو را مىخواهد«. تيتر امروز روزنامه هاآرتس است. اين روزنامه نوشت: »سرويس اطلاعاتى شين بت اسرائيل آگهى غيرمعمولى را در روزنامهها چاپ كرده و در جستوجوى فارسىزبانها است تا آنها را به عنوان جاسوس آموزش دهد«. به گزارش پرس.تى.وى بيروت، روزنامه اسرائيلى هاآرتس نوشت: »به نظر مىرسد كه سرويس اطلاعاتى شين بت، هدف خود را يافتن افراد فارسىزبان براى خنثىسازى نفوذ ايران در ميان اسرائيلىها قرار داده است«.
٤. نافرمانى مدنى الكترونيك: نافرمانى مدنى الكترونيك، كه اعتراضات را از خيابانها به فضاى مجازى مىكشاند، يكى ديگر از روشهاى ايالات متحده آمريكا براى مقابله با ايران است. تظاهرات مجازى، نفوذ به سايتهاى پربيننده و درج تصاوير، خبرها و مطالب سياسى عليه حكومت و استفاده از بمبهاى جستجوگر، از مهمترين روشهاى نافرمانى مدنى الكترونيكى است كه براى اولين بار توسط گروهى با نام گروه هنر انتقادى در سال ١٩٩٤ و در كتابى تحت عنوان »اختلال الكترونيك« مطرح شد. بخشى از اهداف نافرمانى مدنى الكترونيك مبارزه اطلاعاتى مردمى و يا مبارزه اطلاعاتى از پايين است كه در اين مبارزه، نه حكومت، بلكه مردم به طور مستقيم، به شكل دادن جريان اطلاعات در جهت مبارزه با حاكميت و يا بيان اعتراض خود نسبت به معضلات اجتماعى و سياسىمى پردازند. اين مبارزه صرفا مبارزه بر اساس حروف در فضاى مجازى است، اما قدمى مؤثر و اصلى در جهت شكل گرفتن يك جريان اجتماعى و فشار بر هيئت حاكمه است.
٥. دموكراسى ديجيتال: يكى ديگر از راهكارهاى ايالات متحده آمريكا براى برندازى نرم، ترويج دموكراسى با استفاده از ابزارهاى نوين تكنولوژىهاى ديجيتالى است، كه دموكراسى ديجيتال ناميده مىشود. راهاندازى چندين مؤسسه تحقيقاتى و رسانهاى؛ همچون خانه آزادى، واشنگتن پريزم، بنياد دموكراسى براى ايران و حمايت از برخى وبسايتها و روزنتهاى موجود اينترنتى و ساير رسانههاى ماهوارهاى نيز در دستور كار آمريكا قرار دارد. »مركز كمك بينالمللى رسانهاى« موسوم به سيما Center For (International Media Assistsnce CIMA)، از جمله سازمانهاى غيرانتفاعى آمريكايى است كه هدف آن به ظاهر ترويج دموكراسى در جهان از طريق حمايت از رسانههاى همسو است. اين مركز در زمينه ايجاد شبكههاى رسانهاى و هدايت پژوهشهايى كه در اين مورد انجام مىشود و همچنين برگزارى نشستهايى با موضوع ضرورت نقش رسانههاى آزاد و مستقل در برقرارى دموكراسى و براندازى نرم در جهان فعاليت مىكند. منابع مالى اين مركز از سوى دولت آمريكا و براساس قانون مصوب سال ١٩٨٣ تامين مىشود. به موجب اين قانون، كه در زمان رياستجمهورى رونالد ريگان و در كنگره آمريكا تصويب شد، اين كشور سالانه بودجهاى را براى ترويج دموكراسى در جهان اختصاص مىدهد. در اين ميان وضعيت رسانههاى ايران، از جمله موضوعاتى است كه مورد توجه مركز سيما است. كارشناسان، برايند فعاليتهاى چنين مراكزى را قانونىجلوه دادن و منطقى و دموكراتيك القا كردن فعاليتهاى رسانهاى، عليه حكومتهاى ضدآمريكا و صهيونيسم ارزيابى مىكنند. ايالات متحده آمريكا با استفاده از شبكههاى اجتماعى و روشهاى مذكور به ساماندهى اغتشاشات، نشر و گسترش شايعات براى مقابله بإ؛فف جمهورى اسلامى ايران مىپردازد.
٦. جنگ فيلترى: يكى ديگر از شيوههاى جنگ نرم آمريكا با استفاده از شبكههاى مجازى، جنگ فيلترى است. با افزايش دامنه جنگ فيلترها، برخى سايتهاى اينترنتى، روشهاى جديدى براى عبور از سد فيلترينگ را به كاربران آموزش مىدهند. در يكى از اين روشها آمده است: فيلترشكن دائمى و با سرعت فوقالعاده، داشته باشيد. تنها چيزىكه براى اين فيلترشكن احتياج داريد يك مقدار اندكهاست، يا همان فضاى اينترنتى است. كافى است فايل خاصى را دانلود كنيد، بعد آن را از حالت زيپ درآورده و محتوياتش را داخلهاست خودتان بريزيد. فيلترشكنتان آماده است.
٧. تروريسم روانى، انتشار مطالبات قومى منطقهاى و افزايش تحريكپذيرى قوميتها: اين روش، ديگر راهكار ايالات متحده آمريكا در جنگ نرم شبكهاى با ايران است. خاصيت تاسيس سايتهاى قومى و راهاندازى وبلاگهاىمنطقهاى و انتشار برخى مطالب تحريكآميز در سايتهاى اينترنتى، قابليت اين رسانه و پديده را براىدامن زدن به مباحث مناقشهبرانگيز قومى بالا برده است. برهمين اساس، ايالات متحده آمريكا مىكوشد تا با كاربرد شبكههاى اجتماعى مجازى به مطالبات و تحركات قومى دامن بزند، لذا مىكوشد تا با استفاده از سلاحهايى، همچون تبليغات، شايعهسازى، دروغپراكنى و تشويش اذهان عمومى و هدف قرار دادن نظام باورها، شالودههاىفكرى و روح و روان مردم و با تلفيق هوشمندانه و هدفمند مسائل قومى با اهداف سياسى و ايدئولوژيك خود به جنگ نرم با ايران بپردازد. براين اساس، ايالات متحده امريكا با دامن زدن به مطالبات قومى از طريق شبكههاى اجتماعى مجازى، سعى در ايجاد ناامنى روانى در جامعه داشته و مىكوشد تا مسأله قوميتهاى ايرانى را به ابزار فريب و تنش ذهنى براى مردم ايران تبديل نمايد. اين اقدام ايالات متحده آمريكا مىتواند به گروههاىمعاندى ، همچون جندالشيطان كمك نمايد كه با كاربرد شبكههاى مجازى در پى جلب افكار عمومى، جذب نيروها و كادر سياسى - رزمى جديد، مشروعيتسازى، مظلوم نمايى، ارائه تصوير قوى، قدرتمند و اسطورهاى، تشديد احساس ناامنى در بين شهروندان، همراه با كاهش آستانه تحمل و بردبارى مردم، هراس افكنى و وحشتزايى، ذهنيت سازى و القاى مهارناپذير بودن حملات برآمده و با كشاندن دولت ايران به بنبست امنيتى، به باجگيرى سياسى و ضربه زدن به نظام سياسى كشورمان بپردازند. بنابراين، همانطور كه اشاره شد ايالات متحده آمريكا مىكوشد با كاربرد شبكههاىاجتماعى مجازى با راهبرد بحرانزايى در درون و فشار از بيرون، به جنگ نرم با كشورمان بپردازد.
٨. فرقهگرايى از طريق اينترنت و حمايت از اقليتهاى مذهبى: يكى ديگر از روشهايى است كه ايالات متحده آمريكا براى پيشبرد اهداف خود در ايران از آن سود مىجويد. به عنوان مثال مىتوان به حمايت آمريكا از شبكههايى؛ همانند انجمن نژاد پرستان بلك متال (ترويج نژاد پرستان ايرانى)، جنبش شيطان پرستان ايرانى، جنبش آريانيسم و .... اشاره نمود.
جمعبندى
امروزه، فراگيرى اينترنت و فنآورىهاى جديد ارتباطى و اطلاعاتى موجب ظهور فضاى مجازى در كنار جهان واقعى شده، كه اين امر معادلات و الگوهاى ارتباطات سنتى، توليد، انتقال و مصرف اطلاعات را به هم زده و موجب تغيير در آن شده است. چنين فضايى كه بهعنوان واقعيت مجازى يكپارچه درنظر گرفته مىشود، از ويژگىهايى؛ همچون بىمكانى، فرا زمان بودن، صنعتى بودن محض، عدم محدوديت به قوانين مدنى متكى بر دولتها و ملتها، از معرفتشناسى تغيير شكل يافته پسامدرن برخوردار بودن، قابلدسترسى بودن همزمان، روى فضا بودن و برخوردارى از فضاهاى فرهنگى، اعتقادى، اقتصادى، سياسى و همينطور آزادى، از هويت بدنى و جنسى جديد برخوردار است. در چنين فضايى، افراد به دور از محدوديتهاى روانشناسانه و فيزيكى و سياسى، قادر به تعامل هستند و با استفاده از ابزارهاى اين فضا مىتوانند مطالب و اطلاعات خويش را توليد و اشاعه دهند. علاوهبراين، دسترسى فزاينده به اينترنت، امكان بهرهگيرى از تكنولوژىهاى مختلف كامپيوترى را براى تشويق به مشاركت و نزديكى ميان گروههاى گوناگون را براى مردم فراهم ساخته است. اين همكارى مىتواند از طريق »شبكههاى اجتماعى مجازى«(١) كه تعامل اجتماعى مردم را تسهيل كرده و آنرا قادر به تماس بإ؛فف دوستان مىسازد، صورت پذيرد. البته اين امر با خود، ابزار گوناگونى جهت ارتباط، تعامل، تبادل فرهنگى، تهاجم فرهنگى و سيطره فرهنگى به همراه آورده و زمينهاى مهم براى جنگ نرم مىباشد. ايالات متحده آمريكا با استفاده از قابليتهاى فضاى سايبر در زمينه توليد آسان و ارزان مطلب همراه با استفاده از جاذبههاى رنگين تلاش دارد تا به هويتهاى اجتماعى مخالف نظام جمهورى اسلامى ايران در فضاى سايبرشكل داده و با فراهم نمودن امكان زيست مستعار جنبشهاى اجتماعىمخالف در اين فضا، به آنها اين توانمندى را بدهد كه با سوء استفاده از بحرانهاى اجتماعى، سياسى و اقتصادى موجود در جامعه، به هويت جمعى مجازى مخالف با نظام شكل داده و با متقاعد نمودن پيروان خود، آنها را متناسب با اهداف خود در عرصه جنگ نرم بسيج نمايد. اين هويتهاى مجازى به علت عدم توانايى در زمينه نهادسازى سياسى در جريان اعتراضات، فضاى سياسى را از فرايند عقلانى خارج و با گسترش فضاى آشوب و شايعه و فراهم نمودن زمينه لازم براى شكلگيرى جهل عمومى، ماموريت خود در عرصه جنگ نرم را به انجام مىرسانند.
پىنوشت:
Virtual Social Networks .١