پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٥ - کتابشناخت - پرهیزگاری نیکو
کتابشناخت
پرهیزگاری نیکو
درباره كتاب "محافظهكاران: عقايد و شخصيتها در تاريخ آمريكا"
ريشهيابى محافظهكارى در آمريكا
نويسنده: پاتريك آليت
ناشر: انتشارات دانشگاه ييل
ترجمه: نيكو پرهيزگارى
انتشارات دانشگاه ييل ٢٦ مه ٢٠٠٩ كتابى ٣٣٦ صفحهاى را در ريشهيابى محافظهكارى در آمريكا با عنوان "محافظهكاران: عقايد و شخصيتها در تاريخ آمريكا" به قلم پاتريك آليت، پروفسور تاريخ و مدير مركز آموزش و برنامه دانشگاه امورى منتشر كرد كه تاكنون در نشريات معتبر متعددى در ايالات متحده نقد و معرفى شده است.
از جمله اين نشريات، هفتهنامه "پابليشرز ويكلى" است كه در معرفى اين كتاب نوشته است: "پروفسور آليت كه اثر مهمىچون "من معلمم، تو دانشآموز، مذهب در آمريكا از ١٩٤٥ تا به امروز" را در كارنامه خود به ثبت رسانده است، اين بار به ريشهيابى محافظهكارى در آمريكا در زمانى دست زده است كه محافظهكارى هنوز فقط در حد توصيف بود و به جنبش تبديل نشده بود. آليت با رويكردى منصفانه به اين مبحث، اعتراف مىكند كه جريان محافظهكارى به منافع شخصى گرايش دارد (بدبينى و از خود راضى بودن از نقاط ضعف خاص اين جريان است)، اما در عين حال، به اين نتيجه نيز مىرسد كه پيام جريان محافظهكارى در بهترين حالتش از بينشى درباره هستى انسان كه شايد پنهان مانده يا ناديده گرفته شده است، پرده برمىدارد (به طور مثال، از واقعيتهايى چون نابرابرى و عدالت بازار آزاد). آليت همچنين با ريشهيابى مسائلى كه امروز درباره مالياتبندى و دولتهاى بزرگ مطرح است، به قوانين محافظهكاران در نخستين روزهاى جمهورى در آمريكا مىرسد. (تاريخ اين قوانين به زمانى بازمىگردد كه توماس جفرسون به سرزنش "ساختار سست قوانين" در "حكومت بزرگ" هميلتون برخاست و اين درست در زمانى اتفاق افتاد كه او هنوز به قدرت نرسيده و همان قوانين را در مورد خريد در لوئيزيانا به كار نبسته بود.) آليت شقاقهاى بين محافظهكاران شمالى و جنوبى در آمريكاى قبل از جنگهاى داخلى، همزمان با آن جنگها و بعد از آن را ترسيم مىكند و از عقايد آن دسته از مخالفان بردهدارى كه در عين حال، تجزيهطلب نيز بودند، پرده برمىدارد. او همچنين به بررسى عقايد انزواطلبانى كه بعد از جنگ جهانى دوم به نخستين جنگجويان جنگ سرد تبديل شدند و طرفداران مواردىچون حقوق مدنى و مخالفان تفكيك نژادى در اواخر قرن بيستم و بعد از آن مىپردازد."
همچنين كارشناسانى چون لئو پى. ريبوفو، پروفسور تاريخ دانشگاه جورج واشنگتن صحت اين كتاب را تأييد كردهاند. ريبوفو در اين باره مىگويد: "كتاب آليت كتابى زنده است و او با خلاصه كردن عقايد پيچيدهاى كه در تاريخ آمريكا وجود داشته، هديه مناسبى را براى خوانندگانش به ارمغان آورده است."
ديويد هواولر، پروفسور دانشگاه ويسكانسين - ميلواكى نيز درباره كتاب آليت نوشته است: "آليت نشان داده كه محافظهكارى نيز داراى تاريخى در آمريكاست كه با توضيح مفاهيم سيال، تعاريف كلى و جريانهاى مختلف آن قابل فهمتر مىشود."
و جورج اچ. ناش، نويسنده كتاب "جنبش فكرى محافظهكارى در آمريكا از ١٩٤٥ تا به امروز"، كتاب پاتريك آليت را اثرىهوشمندانه، منصفانه و فراگير درباره عقايد و متفكران جريان محافظهكارى در تاريخ سياست و فرهنگ آمريكا از سال ١٧٨٧ تا به امروز توصيف مىكند و خواندن آن را ضرورى مىداند.
انتشارات دانشگاه ييل نيز در معرفى كتاب تازه اين انتشارات يعنى "محافظهكاران: عقايد و شخصيتها در تاريخ آمريكا" مىنويسد: "اين كتاب به بررسى پيشرفت جريان محافظهكارى در آمريكا از زمان الكساندر هميلتون، جان آدامز، دانيل وبستر گرفته تا آبراهام لينكلن، تدى روزولت، هربرت هوور، ويليام اف. بوكلى، رونالد ريگان و ويليام كريستول پرداخته است. پاتريك آليت معتقد است كه محافظهكارى داراى شكلهاى متنوعى بوده چرا كه در مقاطع مختلفى از تاريخ آمريكا به تهديدها و چالشهاى قابل توجهى كه با آن رو به رو بوده، واكنش نشان داده است."
پروفسور آليت، در حوزههاى تاريخ مذهب، تاريخ انديشه و تاريخ محيط زيست تخصص دارد و تاكنون شش كتاب را در اين حوزهها به رشته تحرير درآورده است. او كه مدرك دكترىاش در رشته تاريخ را از دانشگاه كاليفرنيا، بركلى اخذ كرده است، اخيراً پروژهاى تحقيقاتى را درباره تاريخ متفكران و سياستمداران مخالف "طرفدارى از محيط زيست" از دهه ١٩٦٠ تا اوايل قرن بيست و يكم آغاز كرده است.
درباره كتاب "لاك، شفتزبرى و هوچسون"
پردهبردارى از اختلاف نظرهاى روشنفكران قديم
نويسنده: دانيل كارى
ناشر: انتشارات دانشگاه كمبريج
ترجمه: نيكو پرهيزگارى
آيا انسانها از طبيعتى مشترك برخوردارند كه باعث مىشود همه نگاه اخلاقى يكسانى به جهان داشته باشند؟ يا اين كه عادات و ارزشهاى فرهنگى متفاوت، آنها را چندپاره كرده است؟ اين گونه پرسشهاى بنيادين و هستىشناسانه درباره طبيعت بشرى به كرّات و به صور مختلف در آثار روشنفكرانه لاك، شفتزبرى و هوچسون مورد بحث قرار گرفته است. اما دانيل كارى در كتاب "لاك، شفتزبرى و هوچسون: مباحثه بر سر "تنوع" در روشنفكرى و خارج از آن" ديدگاه تاريخى تازه و مهمى را درباره بحثها و مشاجرات آنها مطرح كرده است. او در عين حال، به شرح رابطه ميان اين بحثهاى مهم و مباحثى كه امروزه درباره تنوع فرهنگى و چندگانگى فرهنگى مطرح است، پرداخته است. كتاب به اين موضوع اذعان دارد كه موضعگيرىهاىمختلف امروزى ما درباره طبيعت انسان نتيجه اختلاف نظرهايى است كه در اين زمينه در بلندمدت ميان روشنفكران گذشته وجود داشته است.
ويراست جديد كتاب "لاك، شفتزبرى و هوچسون: مباحثه بر سر "تنوع" در روشنفكرى و خارج از آن" توسط انتشارات دانشگاه كمبريج در ٢٨٠ صفحه منتشر شده و با استقبال زيادى از سوى محافل آكادميك جهان رو به رو شده است.
ادواردو ولاسكوئز، استاد دانشگاه واشنگتن ولى در توصيف اين كتاب مىگويد: "كتاب كارى در تلاشى كه براى استخراج اختلاف نظرهايى كه ميان لاك، شفتزبرى و هوچسون وجود داشته و بررسى چشماندازهاى انطباق ديدگاهها انجام داده، اثر موفقى است. او خوانش روشنى از آثار روشنفكران ارائه داده و با نشان دادن تنوع ديدگاههاى آنها درباره طبيعت انسان به ما يادآورى كرده است كه روشنفكرى در آن دوران نيز يك پروژه ديكتاتورمآبانه نبوده است."
آرون گارت، استاد دانشگاه بوستون نيز كتاب كارى را مملو از ايدههاى جذاب و منبعى عالى مىداند كه به تاريخ روشنفكرىاضافه شده است.
توماس ماتنر، نويسنده كتاب "عقايد، زيبايى شناسى و جستارها" از ديگر چهرههايى است كه به تحسين كتاب دانيل كارىپرداخته است: "استفاده به جايى كه كارى از مكاتبات و متون منتشر نشده اوايل دوران مدرن كرده است، به ارزش پژوهش او افزوده و آن را در مجموع به گنجينه ارزشمندى از اطلاعات و عقايد تبديل كرده است."
مجله "اسكاتيش هيستوريكال ريويو" نيز درباره اين كتاب مىنويسد: "لاك، شفتزبرى و هوچسون براى هر كسى كه به ريشههاى روشنفكرى اسكاتلندى علاقهمند است، كتاب مهمى به شمار مىآيد. كتاب، تفسير روشنى در باب بحثهايى ارائه داده است كه در متون مهم روشنفكرى به چشم مىخورد. اين كتاب از تأثيرات هوچسون بر روشنفكرى انگليسى و ايرلندىپرده برداشته و در عين حال، اين موضوع را مطرح مى كند كه مسئله اختلاف رأى در مورد طبيعت انسان - كه در ميان روشنفكران آن دوران مطرح بود - در آن زمان به سادگى و به شكلى قانع كننده حل نشد - و در واقع، هنوز هم حل نشده باقىمانده است. در نتيجه ما هنوز نمى دانيم كه طبيعت انسان چيست و همچنان با فرضهايى كه در اين رابطه وجود دارد، خود را فريب مىدهيم. چنين به نظر مىرسد كه مسائلى كه فيلسوفان بريتانيايى دوران ابتدايى روشنفكرى با آن درگير بودند، در دنيايى كه چندگانگى فرهنگى در آن روز به روز افزايش مىيابد همچنان غير قابل حل باقى مانده است."
از مهمترين سرفصلهاى كتاب مىتوان به عناوين زير اشاره كرد:
"لاك، تنوع و تاريخ طبيعت بشر"، "كاربردهاى تنوع: پاسخ لاك به رواقيون"، "انسانشناسى لاك: سفر، فطرت و تمرين استدلال"، "مخالفت با تنوع: پاسخ شفتزبرى به لاك"، "اسلوب، حس تشخيص و مسئله تنوع: فرانسيس هوچسون و روشنفكرى اسكاتلندى"، "آينده تنوع".
دانيل كارى هماكنون در حال تكميل پروژه "تاريخ فرهنگى سفر در دوران رنسانس" براى انتشارات دانشگاه كلمبيا است. تاكنون مقالات متعددى از او در حوزه ادبيات، تاريخ فلسفه، تاريخ علم، انسانشناسى و سفر به چاپ رسيده است. حوزه تدريس او به عنوان مدرس زبان و ادبيات انگليسى دانشگاه ملى ايرلند بيشتر دروسى نظير ادبيات دوره رنسانس، شكسپير، نمايشنامه دوره رنسانس، قرن هجدهم و رمانتيسيسم را در بر مىگيرد. از كتابهاى اوست: "روشنفكرى پسااستعمارى: استعمارگرايى قرن هجدهم و نظريه پسااستعمارى" (انتشارات دانشگاه آكسفورد، ٢٠٠٩) و "سفر آسيايى در دوران رنسانس" (انتشارات بلك ول، ٢٠٠٤).
نمايى از نمايشگاه بينالمللى كتاب تهران
سورنا نيلى
نمايشگاه بينالمللى كتاب تهران ٢٣ ساله شد و با اين حال همچنان مشكل مكان برگزارى آن باقى است. ١٩ دوره نخست اين نمايشگاه در مكان دائمى نمايشگاههاى بينالمللى (بزرگراه شهيد چمران) برگزار شد كه به دليل پارهاى مسائل شهرى، همچون ايجاد ترافيك سنگين و مشكلات حمل و نقل، در نهايت قرار شد اين نمايشگاه به صورت موقت به مصلاىامام خمينى (ره) انتقال پيدا كند. اكنون اين چهارمين دورهاى است كه نمايشگاه كتاب تهران در مصلا برگزار مىشود و به تازگى خبر از گزينه جايگزين مصلا براى برگزارى نمايشگاه مىرسد.
در آخرين روزهاى فروردين امسال، رئيس كميسيون فرهنگى اجتماعى شوراى شهر تهران اعلام كرد، به زودى مكان اصلى برگزارى نمايشگاه تعيين مىشود و اين مكان محوطه وسيعى است كه "باغ كتاب" نام خواهد گرفت.
مرتضى طلايى در گفتوگويى اظهار داشت: "مجموعه مديريت شهرى و شخص شهردار تهران وعده دادهاند كه تا پايان ارديبهشت محل و زمان بهرهبردارى از پروژه "باغ كتاب" را اعلام كنند كه گزينه اصلى براى نمايشگاه كتاب تهران است."
به بيانى ديگر مصلا مكان مناسبى براى برگزارى نمايشگاه كتاب نمىتواند باشد و اين امرى است كه همه مسوولان به آن اذعان داشتهاند، چنانكه طلايى نيز گفت: "اينكه چرا نمايشگاه بايد در مصلى برگزار شود، به نبود مكان مناسب و جايگزين آن برمىگردد..."
يك روز تاخير در برگزارى نمايشگاه
اما امسال برگزارى نمايشگاه كتاب تهران با تاخيرى يك روزه همراه بود. اگر به ياد داشته باشيد، هميشه نمايشگاه كتاب از تاريخ ١٤ تا ٢٤ ارديبهشت برگزار مىشد كه امسال اين تاريخ يك روز به عقب افتاد و در نتيجه نمايشگاه روز ١٥ ارديبهشت افتتاح شد و تا ٢٥ همين ماه ادامه داشت. مسوولان نمايشگاه در توضيح اين تاخير گفتند كه مىخواهند پايان نمايشگاه با آخر هفته مصادف نشود تا بدين ترتيب از حجم ترافيك و مشكلات حمل و نقل بكاهند.
حضور پررنگ چين و روسيه
بخش بينالملل نمايشگاه كتاب تهران از جمله بخشهاى جذابى بود كه همانند هر دوره با استقبال قابل توجه دانشجويان و پژوهندگان علم و دانش مواجه شد. ناشران ايرانى با حضور در اين بخش از آخرين تحولات صنعت نشر جهان آگاه شده و گاه با بستن قراردادهايى زمينه همكارى خود با ناشران معتبر بينالمللى را فراهم مى كنند. امسال اما چين و روسيه حضور پررنگترى به نسبت سالهاى قبل در نمايشگاه كتاب تهران داشت. چينىها كه دومين حضور خود در اين نمايشگاه را تجربه كردند، درخواست فضايى به اندازه ٥٠٠ تا ١٠٠٠ متر براى ارائه محصولات خود داده بودند كه در نهايت، مسوولان نمايشگاه بر سر يك غرفه ١٠٠ مترى با طرفهاى چينى خود به توافق رسيدند.
و بخوانيم از ناشران روسى؛ كشور روسيه كه سال گذشته به صورت سمبوليك يك نمايشگاه كتاب كوچك در نمايشگاه كتاب تهران برگزار كرده بود، امسال براى نخستين بار با ناشرانش به ايران آمد. "وچه" و " بيبليو گلوبوس" دو ناشر روسى بودند كه در نمايشگاه كتاب تهران غرفه داشتند. جالب آنكه كتابى كه انتشارات "وچه" در نمايشگاه تهران ارائه كرد، درباره كشورمان ايران و مجموعه عكسهايى از مناطق مختلف ايران با عنوان "تصاوير ايران" بود.
رقابت ٢٠٦ ناشر كتابهاى كودك و نوجوان
امسال بخش ناشران كتابهاى كودك و نوجوان به نسبت سالهاى قبل گسترش يافته بود. در سه دوره برگزارى نمايشگاه كتاب تهران در مصلا، اين ناشران فضايى به اندازه ٤٥٠٠ متر مربع را دراختيار داشتند كه امسال اين فضا به حدود ٦٠٠٠ مترمربع افزايش پيدا كرده بود.
اين ميزهاى يك مترى
اما اين دوره مسوولان برگزارى نمايشگاه كتاب، ايده جالبى را در بخش كتابهاى كودك و نوجوان به محك تجربه گذاشتند. على رغم دورههاى گذشته، در اين دوره از حضور ناشران تازهكارى كه كمتر از ميزان معينى كتاب منتشر كرده بودندف جلوگيرى نشد و به اين قبيل ناشران ميزى به اندازه يك متر واگذار شد تا آنان بتوانند در كنار غرفهداران به عرضه محصولات خود بپردازند. امسال ٢٢ ناشر براى دريافت اين ميز يك مترى درخواست رسمى دادند.
قيمتها در نمايشگاه
شايد برايتان جالب باشد كه بدانيد هر ناشرى براى غرفهاى كه در اختيار دارد، چقدر اجاره بها پرداخت مىكند. خبرگزارىايرنا گزارش داده است كه اجاره بهاى غرفهها تا متراژ ٢٤ متر، هر متر ٢٥٠ هزار و بالاترين ميزان اجاره، مترى ٥٠٠ هزار ريال بوده است. اين در حالى است كه قيمت تمام شده هر غرفه مترى يك ميليون ريال اعلام شدهاست.
برنامههاى جانبى نمايشگاه
هميشه رسم بر اين بودهاست كه در حاشيه نمايشگاه كتاب تهران، سازمانها و نهادهاى رسمى كشور، نشستها و جلساتىفرهنگى را برگزار كنند كه گاه بازتاب قابل توجهى در ميان اهالى فرهنگ داشتهاست. امسال نيز در بر روى همان پاشنه چرخيد و سازمانهاى مختلف برنامههاى متنوعى براى نمايشگاه داشتند. از جمله سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامىدر جريان نمايشگاه دو نشست تخصصى تحت عناوين "آسيب شناسى ترجمه درمعارف اسلامى" و "آسيب شناسىترجمه در علوم انسانى " برگزار كرد.
مسئولان كتابخانه مجلس شوراى اسلامى هم امسال از قافله عقب نيفتادند و چند نشست تخصصى را تدارك ديدند. يكى از اين نشستها درباره "مصحف بهارستان" شامل برگهاى زرين و درخشان قرآنهاى كتابخانه مجلس بود. "مصحف بهارستان" در آخرين روزهاى سال ١٣٨٨ چاپ شد و هماكنون در حال صحافى است. نشست ديگر به كتاب "تفسير كتاب الله" اختصاص داشت كه از متون قديمى مربوط به قرن هشتم هجرى است. مؤلف اين اثر ابوالفضل ابن شهر دوير از علماى زيديه است كه "تفسير كتاب الله" را در دو جلد تأليف كرد؛ جلد اول از ابتداى قرآن تا سوره كهف و جلد دوم از ابتداى سوره مريم تا پايان قرآن را دربرمىگيرد. نشست ديگر نيز مربوط به پايگاه ديجيتالى نسخ خطى كتابخانه مجلس بود. نكته آنكه اين نشستها در سراى اهل قلم و سراى كارنامه نشر برگزار شد.
روزهاى شلوغ سراى اهل قلم
سراى اهل قلم اين دوره روزهاى شلوغى را پشت سر گذاشت. چندين و چند مراسم و نشست در اين مجموعه برگزار شد كه يكى از آنها مراسم روز ملى اكو بود.
بزرگداشت معلم شهيد آيتالله مرتضى مطهرى هم برنامه ديگرى بود كه به دليل نزديك بودن روز معلم با نمايشگاه كتاب در سراى اهل قلم برگزار شد و پس از آن مراسم بزرگداشت بزرگانى چون علامه جعفرى علامه عسگرى را شاهد بوديم. مراسم يادبود و بزرگداشت استاد محمد خوانسارى نيز از ديگر برنامههاى سراى اهل قلم بود.
همچنين در برنامهاى ديگر از زنان نويسنده و برتر حوزه دفاع مقدس تقدير شد و به جز اين از ٤٠ عنوان كتاب هم توسط بنياد شهيد رونمايى شد.
نشستهايى در زمينه فنآورى صلحآميز هستهاى، رونمايى از كتابهاى نشر "تكا" و نشستى با عنوان "ارتش و نشر دستآوردهاى دفاع مقدس" از ديگر برنامههاى سراى اهل قلم بود.
نشستهاى قرآنى
و حال از نشستهاى قرآنى نمايشگاه كتاب تهران بخوانيد. امسال در سراى اهل قلم چندين نشست در زمينه نقد و بررسى كتابهاى قرآنى برگزار شد كه از جمله اين آثار مىتوان به كتاب "تفسير انسان به انسان" آيتالله جوادى آملى با حضور دو تن از شاگردان وى اشاره كرد. همچنين كتابى ديگر با موضوع حضرت زهرا (س) در نمايشگاه كتاب مورد نقد و بررسى قرار گرفت..
نشست هاى تخصصى "آسيبشناسى ترجمه در معارف اسلامى" و "آسيبشناسى ترجمه در علوم انسانى" نيز از سوىمركز ساماندهى ترجمه و نشر معارف اسلامى و علوم انسانى در نمايشگاه بينالمللى كتاب تهران برپا شد. اما نقد و بررسى كتاب شش جلدى "نيايش نامه" هم از جمله ديگر برنامههاى سراى اهل قلم بود.
تجليل از آيتالله فاضل لنكرانى
همرمان با سومين مراسم سالگرد آيتالله فاضل لنكرانى، مراسم تجليل از شخصيت علمى ايشان در نمايشگاه بينالمللى كتاب تهران برگزار شد.
گفته شده است كه شيعيانى از كشورهاى كويت، بحرين، امارات، قطر، انگلستان، مالزى، روسيه، آذربايجان، سوريه، لبنان، افغانستان، عربستان و پاكستان در اين مراسم شركت نموده اند.
آغاز به كار سايت تخصصى مركز ساماندهى ترجمه
اين سايت همزمان با شروع نمايشگاه بينالمللى كتاب تهران فعاليت رسمى خود را آغاز كرد. در اين سايت تلاش شده است تا آخرين اخبار ترجمه، مقالات تخصصى در خصوص ترجمه و آراء و نظرات استادان و كارشناسان در معرض ديد دانشپژوهان قرار گيرد و نسبت به راهاندازى كارگاههاى آموزشى و ارائه گزارش هاى تازه از كتابهاى ترجمه شده به زبان هاىمختلف اقدام شود.
خبر و نظر
كتاب هاى تخصصى و آموزش مجازى مبلغان؛ بزودى- نخستين مجموعه از كتاب هاى آموزشى حوزه آموزش هاىتخصصى بزودى رونمايى مىشود.
اين مجموعه از سوى دفتر برنامهريزى و توسعه آموزش هاى تخصصى سازمان تبليغات اسلامى تدوين شده كه در حال حاضر اين مجموعه كتاب ها در مرحله ويراستارى علمى قرار دارند.
همچنين قرار است پايگاه اينترنتى آموزش مبلغان دينى در روز تولد حضرت زهرا (س) به بهره بردارى برسد. اين پايگاه از سوى دفتر برنامهريزى و توسعه آموزشهاى تخصصى سازمان تبليغات اسلامى تأسيس شده و حاوى آخرين اطلاعات و اخبار در حوزه مباحث آموزش هاى تخصصى براى كاربران آن كه عمدتا از روحانيون مستقر، مبلغين و مبلغات، رؤساى تشكل هاىدينى و مداحان اهل بيت هستند، مى باشد.
راهنماى نرم افزار جامع التفاسير نور- كتاب راهنماى استفاده از نرم افزار قرآنى "جامع التفاسير نور" در تيراژى بالغ بر ٥ هزار جلد به همت انتشارات مركز تحقيقات كامپيوترى علوم اسلامى منتشر شده است. اين كتاب به زودى به زبان هاىانگليسى و عربى نيز تهيه و چاپ خواهد شد.
كتاب راهنما داراى نه بخش است. كليات برنامه، كتابخانه، دانش نامه قرآن كريم، پژوهش هاى حديثى، كتابشناسى، نگارخانه، امكانات مشترك، قابليت هاى صوتى و در نهايت پيوست ها از جمله بخش هاى مختلف اين كتاب ٢٦٠ صفحه اىمى باشد.
تفسير روايى شيعه - همزمان با بيست و سومين نمايشگاه بين المللى كتاب تهران از كتاب "تفسير روايى شيعه" رونمايىشد.
ترجمه فارسى كتاب "البرهان" علامه بحرينى به عنوان جامع ترين تفسير روايى شيعه با حمايت نهاد كتابخانه هاىعمومى كشور از سال گذشته آغاز شده بود.
جوان فلسفى پس از دو سال ناياب شدن- كتاب "جوان از نظر عقل و احساسات" اثر مرحوم ايت الله فلسفى پس از دو سال ناياب شدنف توسط دفتر نشر فرهنگ اسلامى منتشر شد.
متن كامل كتاب "جوان از نظر عقل و احساسات " برروى سايت www.falsafi.org نيز قابل دسترسى است.
عمليات روانى كاركردى راهبردى - چاپ دوم كتاب "بازمهندسى عمليات روانى كاركردى راهبردى در مقابله با شبيخون فرهنگى" نوشته دكتر سيد حسن فيروز آبادى در تيراژ ٥٠٠٠ نسخه از سوى انتشارات دانشگاه عالى دفاع ملى منتشر شده است.
پرسش اصلى اين كتاب در باره اولويت سازه ها در طراحى روانشناختى و مهندسى اجتماعى يا افكار عمومى است.
داستان كتاب و كتابخوانى در آمريكا و انگليس- مجموعه هشت جلدى "كتاب و كتابخوانى در جهان" با حمايت معاونت فرهنگى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در بيست و سومين نمايشگاه بينالمللى كتاب تهران رونمايى شد. اين مجموعه به بررسى وضعيت كتاب و كتابخوانى در كشورهاى آمريكا، انگليس، چين، تايلند و استراليا مىپردازد.
اين كتابها با حمايت معاونت فرهنگى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى و توسط انتشارات شركت تعاونى كارآفرينان فرهنگ و هنر منتشر شده است.
"ليلا" برداشتى ايرانى از "ليزا" - كتاب "ليلا" با الهامگيرى از كتاب "ليزا" توسط دكتر سعيد ناجى تاليف و از سوى انتشارات پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى منتشر خواهد شد.
تمامى ساختارهاى كتاب "ليزا" در كتاب "ليلا" تغيير كردهاند و داستانهاى آن در تهران و كلاسهاى مدارس رخ مىدهند. به اين ترتيب، نويسنده كتاب با دستمايه قرار دادن زندگى ايرانى، از وقايع روزمره و ساده، چالشهايى در ذهن كودكان شكل مىدهد تا از اين طريق آنان را به حقيقت امور نزديك كند.
به گفته مولف، در كتاب "ليزا" هنگامى كه از شكار مرغابىها سخن به ميان مىآيد، بحثى در ذهن شخصيت داستان شكل مىگيرد مبنى بر اين كه "آيا انسانها مىتوانند تنها براى دلخوشى و تفريح حيوانات را بكشند؟"
از همين رهگذر، مبحث حقوق حيوانات به ميان آمده است و به اين ترتيب كودك با بايد و نبايدهاى اين موضوع آشنا مىشود. چنين مباحثى درباره موضوعات ديگر نظير حقوق والدين و دوستان نيز مطرح مىشوند.
گفتنى است؛ كتاب "ليزا" نيز از سوى دكتر سعيد ناجى به فارسى برگردانده شده و بهزودى منتشر مىشود.
از ميان تازه ها
فرزانه محسنى فرد
آسيب شناسى اشرافى گرى - كتاب"اشرافى گرى "، آسيب شناسى پديده اشرافى گرى و مفاسد اقتصادى ، به سفارش سازمان ملى جوانان، در شمارگان سه هزار نسخه از سوى مؤسسه مستشهدين وصال استان قم منتشر شد.
اين كتاب مجموعهاى از بيانات و مطالبات رهبر معظم انقلاب در مبارزه با اشرافى گرى و پديده مفاسد اقتصادى است.
يادداشتهايى از ديدار با آيتالله بهجت- كتاب "زمزم عرفان" با موضوع و محوريت زندگى حضرت آيت الله محمد تقىبهجت(ره) به همت آيت الله محمدى رى شهرى از سوى انتشارات دارالحديث در قم منتشر شد.
اين كتاب حاوى مطالب متنوّعى به نقل از مرحوم آيت الله بهجت درباره قرآن، حديث، فقه، اصول، اخلاق، عرفان، كشف و كرامات علماى سلف، حج و سرپرستى حجّاج، امام خمينى(ره) و انقلاب اسلامى و برخى امور سياسى و نيز رهنمودهايى درباره برخى اذكار و اعمال است كه مولف آنها را طى سال هاى ١٣٧٠ تا ١٣٨٧ جمع آورى و براى بهرهگيرى بهتر علاقمندان به اين مباحث، در چهار بخش رهنمودها، گفتگو با فرزند ايشان، متن يادداشت هاى مولف و شرح حال مختصرى از كسانى كه نامش در كتاب آورده شده، تدوين كرده است.
حاشيه هاى مهم تر از متن- كتابى با عنوان ياد شده تاليف محمد على الفتپور است كه به تازگى در ٣٢٠ صفحه و با قيمت ٢٤٠٠ تومان از سوى مركز اسناد انقلاب اسلامى منتشر و روانه بازار نشر شده است.
اين كتاب حاصل مطالعه و مداقه در بيش از ٣٠ هزار صفحه از كتب مرجع تاريخ انقلاب اسلامى، خاطرات انقلابيون و تاريخ شفاهى معاصر است؛ كه در طول مدت دو سال جمع آورى و تنظيم شده است.
در اين كتاب كه در قالبى نو و به صورت داستان كوتاه تاليف شده است، خاطرات و روايات جالب و پندآموز از دوران مبارزات نواب صفوى، بررسى خاطرات زمان لوايح ايالتى و ولايتى، ١٥ خرداد ٤٢، دوران آيتالله كاشانى و مرحوم آيتالله بروجردى،دوران تبعيد امام به فرانسه و عراق، خاطرات انقلابيون از زندان و روزهاى پيروزى و ... به چشم مى خورد.
از ويژگى هاى كتاب اين است كه مولف سعى كرده در عين رعايت امانت در انتقال اصل مضامين، از آوردن عين عبارات كتب مرجع خوددارى نموده و ايجاز و رسايى كلام را حفظ نمايد.
كنكاشى در تاريخنگارى معاصر- اثر تازه پديدى با همين نام از توليدات پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامى حوزه هنرىاست كه در ٢١٩ صفحه، قطع وزيرى و در شمارگان ٢ هزار و ٥٠٠ صفحه و با قيمت ٤ هزار و ٢٠٠ تومان توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است.
اين كتاب مجموعه اى از تازهترين مقالات يعقوب توكلى پژوهشگر تاريخ معاصر و تاريخنگار انقلاب اسلامى است كه در سالهاى اخير نوشته شده است و در پارهاى از نشريات و مطبوعات به طور عمده تخصصى منتشر شدهاند.
توكلى در اين مقالات ديدگاههاى متفاوت و جديدى را در مورد مباحث تاريخنگارى آورده است كه اين ديدگاهها اختصاص به خودش دارد و براى آنها مبانى واستدلال هايى را آورده است.
انديشه سياسى امام خمينى(س) - دكتر محمد حسين جمشيدى مولف كتاب با همين نام كه اخيرا" از سوى معاونت پژوهشى انتشارات پژوهشكده امام خمينى و انقلاب اسلامى منتشر شده است، در پيشگفتار كتاب اثر خود را اينگونه معرفىكرده است: اين كتاب پرتويى از انديشه هاى سياسى رهبر بزرگ انقلاب اسلامى است كه از ژرف انديشى، اصالت دينىو روح انقلابى برخوردار است. هرچند در يك پژوهش نظرى احاطه بر تمامى جوانب ديدگاه انديشمند از يك سو و ضرورت تحليل و بررسى و نقد آن، از سوى ديگر مى تواند حائز اهميت باشد، اما در اين اثر بعد توصيفى و تحليلى بحث جنبه غالب را داراست و كمتر به بررسى و ارزيابى مباحث مطرح شده توجه داشته ام. بعلاوه در آن بر امهات مسائل انديشه سياسى از ديدگاه امام خمينى تكيه و از ورود در بسيارى از مسائل خوددارى شده است.
اين كتاب در ٧١٢ صفحه و ١٣ فصل گردآورى شده است كه زمان ، شخصيت و آثار سياسى، مبانى نظرى انديشه سياسىامام خمينى ، مبانى انسان شناختى و ارزشى، سياست و دين در نگاه امام خمينى، مفاهيم بنيادين در انديشه امام خمينى : آزادى، عدالت، حق و قانون، نگرشى برمبارزه قيام و انقلاب، جامعه و دولت، حكومت و ولايت، نظريه ولايت فقيه، حاكم و رهبر در نظريه ولايت فقيه، و مردم و حكومت از عناوين فصل هاى مطرح شده در اين كتاب هستند.
فرديد ديگران- كتابى با عنوان "فرديد از نگاه ديگران" كه به كوشش بكتاش منوچهرى بإ؛ شمارگان ١٠٠٠ نسخه در ٣٦٨ صفحه از سوى انتشارات قصيده سرا منتشر شده، شامل تعدادى از نوشتهها و مقالاتى است كه ديدگاهها و عقايد اشخاص مطرح فرهنگى را درباره احمد فرديد انديشمند معاصر منعكس مىكند.
اين كتاب شامل سه فصل است. فصل اول شامل نوشتهها، مقالات و مصاحبههايى از ديگران در باره فرديد، فصل دوم شامل بخش هايى از دو داستانك كه در هريك نويسنده شخصيتى را بر اساس ذهنيت خود از فرديد خلق كرده و فصل سوم كتاب نيز شامل فهرستى از كليه نوشتهها، كتابها، مقالات و مصاحبههايى است كه نامى از فرديد در آنها ذكر شده است. از جمله نويسندگانى كه مقالات يا سخنانى از آنها در كتاب "فرديد از نگاه ديگران" آمده، مىتوان به داريوش آشورى، رضا براهنى، رامين جهانبگلو، عبدالكريم سروش، داريوش شايگان، يوسفعلى ميرشكاك و احسان نراقى اشاره كرد.
نگاهى تطبيقى به روشنانديشى و فلسفه مشاء- كتاب "سنت روشنانديشى در اسلام و غرب"، عنوان اثرى است پژوهشىبه قلم "سيدحسن اخلاق" و با مقدمه "سيديحيى يثربى" كه در شمارگان ١٠٠٠ نسخه و قيمت ٦٢٠٠ تومان از سوىانتشارات امير كبير منتشر شده است.
مولف اين كتاب كه به بررسى نگاه تطبيقى ميان فلسفه روشنانديشى و فلسفه مشاء اسلامى مىپردازد،تلاش كرده ابتدا نسبت روشنانديشى اسلامى را با سير تاريخى روشنانديشى بيان كرده و پس ارائه تعاريفى از انديشه مشائى اسلامى و نقش انديشه اسلامى در انديشه فلسفى غرب به بررسى حدود تفكر در فلسفه اسلامى و فلسفه روشنانديشى بپردازد.
اين اثر در پنج فصل تدوين شده است كه در فصل نخست، اهميت فلسفه روشنانديشى و نيز انديشه مشاء اسلامى، در فصل دوم جايگاه فلسفه و عقلگرايى در سنت انديشه ايرانى و غربى و در فصول سوم تا پنجم جهانشناسى، انسانشناسى و دين در پرتو فلسفه "روشنانديشى" و "مشاء اسلامى" بررسى شده است.
عدالت جاويد اميرالمومنين(ع) - محمود حكيمى نويسنده كتاب جديد "تاريخ معاصر ايران از عصر قاجاريه"، ديگر كتاب خود با عنوان كتاب "على (ع)، عدالت جاويد" را كه از سوى نشر لوح زرين منتشر شده، روانه بازار نشر كرد.
محمود حكيمى، نويسنده حوزه دين، تاريخ و ادبيات ايران كه آثار بسيارى چون سيره و شخصيت حضرت محمد(ص)، نگاهى به زندگانى پيشواى آزادگان حضرت امام حسين(ع)، زندگانى حضرت زينب(س)، على(ع) انسان كامل و ...را منتشر كرده، به تحليل نگرش حضرت على (ع) در حوزه عدالتخواهى پرداخته است.
گفتنى است؛ كتاب "تاريخ معاصر ايران از عصر قاجاريه كه در ٦٧٠ صفحه و از سوى انتشارات نامك در اسفند ٨٨ روانه بازار نشر شده است، به تاريخ قاجاريه از دوران آقامحمدخانقاجار تا پايان سلطنت احمدشاه اشاره دارد و بخش مهمى از آن به زندگى اميركبير و اصلاحات او مربوط مى شود.
حكيمى همچنين قرار است در آيندهاى نزديك كتابى را با عنوان "حضرت مهدى (عج) پيامآور محبت و مجرى عدالت" از سوى انتشارات قلم روانه بازار نشر كند.
مسيحيان و اهل بيت - كتاب "پدر، پسر، روحالقدس" نوشته "محمدرضا زائرى" حاصل زندگى مولف در بافت فرهنگى و اجتماعى لبنان و مجموعهاى از يافتهها و پژوهشهاى وى با تمركز بر علاقه شاعران و نويسندگان مسيحى عربزبان به اميرالمومنين و امام حسين عليهم السلام است.
از اين افراد مىتوان به بولس سلامه، جرج شكور، جوزف هاشم، سليمان كتانى و جورج زكىالحاج و نيز نويسنده و هنرمند مشهور و نامدار لبنانى "جبران خليل جبران" اشاره كرد.
زائرى كتاب خود را به استاد قديمىاش نويسنده و استاد دانشگاه دكتر سيد عبدالمجيد حيرت سجادى تقديم كرده است كه در سال هاى نوجوانى به او ادبيات فارسى درس مى داده است.
هرمنوتيك و تئاتر- كتابى با همين نام، نوشته محمود صابرى و از توليدات پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامى حوزه هنرىاست كه در ١٨١ صفحه و در شمارگان ٢ هزار و ٥٠٠ نسخه با قيمت ٢ هزار و ٩٠٠ تومان از سوى انتشارات سوره مهر منتشر شده است.
صابرى با اعتقاد به اين كه هرمونتيك علم تصوير و تأويل و فهم نسبى است و تفاسير متعدد به فهم و تعمق بشر باز مىگردد؛ اين كتاب را براساس اين فرض به رشته تحرير درآورده است كه مخاطبان را حد وسط در نظر بگيرد و حد وسط را در ارائه اثر به مخاطبان رعايت كند.
بررسى علمى پديده هاى عاطفى- كتابى تازه انتشار يافته با نام "عشق يا دلدادگى، بررسى علمى پديده هاى عاطفى" نگرشهاى متداول بين عالمان و تئورى پردازان در حوزه جامعه شناسى، عرفان، فلسفه، حقوق، فيزيولوژى و پزشكى، بيوشيمى و نگاه هاى مذاهب خصوصا اسلام را مورد بررسى قرار داده است.
اين كتاب كه نوشته "حسين رسولى" است و در چهار فصل و ٢٠٨ صفحه به شمارگان٢٠٠٠ نسخه توسط انتشارات نوآور منتشر و راهى بازار كتاب شده، درصدد تفكيك پديدههايى همچون دلداگى، دلبستگى و عشق برآمده و به رفتار شناسى جوامع در حوزه هايى مانند آزادى، هوس، مسايل جنسى، تخيل و توهم، ازدواج دايم و موقت پرداخته است.
شادمانى ممدوح و مذموم- كتاب "فرح و شادمانى ممدوح و مذموم از منظر قرآن و روايات" نوشته الهام قاهرى از سوىانتشارات اميركبير با شمارگان ١٠٠٠ نسخه و در ١٨١ صفحه منتشر شد.
اين اثر در پى آن است كه براى سوالاتى در خصوص ماهيت فرح و شادمانى و همچنين منشأ، معيار و عوامل آن با استفاده از آيات و روايات پاسخى مناسب بيابد.
كتاب در بردارنده ٦ فصل و شامل اين عناوين است: "كليات پژوهش"، "مفهومشناسى فرح و شادمانى و كاربرد آن در قرآن و روايات"، "انواع معيارها و عوامل موثر فرح و شادمان از منظر قرآن و روايت"، "معيارها و عوامل شادمانى مذموم از منظر قرآن و روايات"، "موانع شادى و فرح"، "جلوهها و برخى مصاديق شادمانى در قرآن و روايات".
افكار عمومى در ايران - مجموعه اى با همين نام كه از سوى انتشارات جامعهشناسان به چاپ رسيده، شامل مقالاتى با عنوان موانع فرهنگى و اجتماعى انجام نظرسنجى در ايران، افكار عمومى موزاييكىشده در جوامع پيچيده، نقش افكار عمومى در مناسبات بينالملل، افكار عمومى و امنيت ملى و برخى از عناوين مشابه در اين زمينه است.
مقالات اين اثر از سلسله نشستهاى شناخت افكار عمومى در ايران كه در سالهاى ٨٣ تا ٨٦ از سوى معاونت ارتباطات و اطلاعرسانى مركز افكارسنجى دانشجويان ايران (ايسپا) برگزار شده، استخراج شده است.
رسانه در حركت - اين كتاب كه به بررسى كاربردهاى جديد تكنولوژىهاى ارتباطى مانند تلويزيون اينترنتى و تلفن همراه مىپردازد، توسط "سعيد رسولى چيذرى و مهرداد غروى" تاليف و در نمايشگاه كتاب رونمايى شد.
انتشارات سروش به عنوان ناشر در توضيح كتاب آورده است: يكى از مفاهيم اصلى به كار گرفته شده در كتاب، موضوع "تلويزيون در حركت" است كه مفهومى تازه و داراى پديدههاى خاص و ابزارهاى ويژهاى است. در واقع در روند نوين استفاده از تكنولوژىهاى جديد در عرصه رسانه، تماشاگر وفادار به تلويزيون، براى كسب اطلاع يا سرگرم شدن، ناگزير نيست ساعتها روبهروى آن بنشينيد و از كارهاى ديگرش بازماند.
اين كتاب با قيمت ٣ هزار تومان وارد بازار نشر شده است.
سير تحولات ٥٠ ساله فناورى هستهاى ايران - كتابى با همين عنوان كه توسط مهدى عليخانى به نگارش درآمده و در ٨٨٨ صفحه از سوى مركز اسناد انقلاب اسلامى منتشر شده، به بررسى سير وقايع مربوط به دستيابى ايران به فناورى هستهاىاز سال ١٣٣٦ تا ١٣٨٦ پرداخته است.
سياست خارجى اسرائيل- محسن اسلامى در كتابى با اين نام كه با شمارگان ١٥٠٠ نسخه و در ٤٣٣ صفحه از سوىانتشارات اميركبير منتشر شده، در پى بررسى نقش و اهميت ماهيت دولت اسرائيل در شكلگيرى سياست خارجى است.
كتاب شامل چهار بخش تحت عناوين: "كليات"، "چهارچوب تئوريك"، "بررسى عوامل موثر بر سياست خارجى اسرائيل" و "بررسى موردى؛ ايالات متحده و فلسطين" است.
مولف با مطالعه سياست خارجى اسرائيل در برابر ايالات متحده و فلسطين بر اين فرضيه تاكيد مىكند كه عملكرد اسرائيل ناشى از ماهيت اين دولت است و عوامل داخلى و بينالمللى چندان تاثيرى بر سياست خارجى آن ندارند و اين بدان معناست كه هرگونه تغيير در سياست خارجى اسرائيل منوط به تغيير ماهوى اين دولت است.
با نويسندگان
محمود حكيمى و استاد مطهرى
چكيده گفته هايى از محمود حكيمى×، نويسنده كتابهايى نظير "سوگند مقدس"، "پيكار سرنوشت"، "سلحشوران علوى"، "خودروشنفكربينى"، "زنجيرها"، "با پيشگامان آزادى" و "رودخانه خروشان عشق" پيرامون بررسى سبك نوشتارى استاد شهيد مطهرى در كتاب "داستان راستان"، كه از حكايت هاى آن به عنوان درسى تاريخى براى عموم مردم ياد مى كند و نگارش داستان هايى چون "سوگند مقدس"، "سلحشوران علوى"، "طاغوت" و "نقابداران جوان" را وامدار مطالعه آثار آن استاد شهيد مىداند، خواندنى است:
- استاد مطهرى با توجه با اين نكته كه هر جامعه نيازهاى خاص خود را دارد و نويسنده مى تواند پس از شناخت نيازهاىجامعه خويش با بيان داستان هاى دينى و تاريخى الگوهايى را ارايه دهد كه خواننده به شناخت درست ديندارى و ايمان و جوانمردى و مروت آگاه شود، دست به نگارش اين اثر زده است.
- استاد مطهرى شيوه هاى داستان نويسى را رد نمى كرد اما عقيده داشت كه هر داستان و حكايت و رمان خواه بلند و خواه كوتاه بايد بر انديشه ها و حتى رفتار خواننده تاثير بگذارد، لذا اگر داستانى حتى جذاب باشد اما هيچ تاثير رفتارى بر خواننده نگذارد در واقع اتلاف وقت است.
- با توجه به جمعيت حدود ٣٠ ميليون نفرى كه ايران در دهه پنجاه داشت، كتاب داستان راستان استاد مطهرى با تيراژهاى ٢٠ هزار نسخه اى (كه نخستين بار در سال ١٣٣٩ شمسى توسط شركت سهامى انتشار به چاپ رسيد) به سرعت به فروش مى رسيد؛ چرا كه استاد در اين كتاب به همگان ياد آور شده بودند كه مى توان داستان هاى تاريخى را به زبان ساده و روان و البته جذاب در اختيار همگان گذاشت.
- در آن دوران برخى از مدعيان ادبيات داستانى عقيده داشتند كه در داستان نمى توان از زبان شخصيت ها يا كاراكترهاىداستان به طور مستقيم مثال عقيدتى را مطرح كرد. آنها مى گفتند ماجراهاى يك داستان بايد به گونه اى باشد كه خواننده پس از خواندن داستان از ميان وقايع و حوادث داستان خود به نتيجه گيرى بپردازد اما استاد مطهرى اين عقيده را نمىپذيرفت و بر اين باور بود كه بسيارى از مسايل عقيدتى و ايدئولوژيك و دينى را مى توان از زبان شخصيت هاى يك داستان بيان كرد.
- در دهه چهل و پنجاه به ويژه اواخر دهه چهل بيشتر كتاب هاى داستانى كه منتشر مى شد از نويسندگان چپ گرا بود و تقريبا تعداد نويسندگانى كه داستان هاى دينى مى نوشتند از تعداد انگشتان دست تجاوز نمى كرد؛ بيشتر كتاب هايى كه آن زمان وجود داشت يا ترجمه از نويسندگان خارجى بود يا داستان هاى با تفكرات چپ، داستان نويسى تاريخى اسلامى بسيار بسيار كم بود از اين رو زمانى كه استاد مطهرى اقدام به نگارش كتابى با محتواى مفاهيم دينى كردند گروهى به ايشان خرده مى گرفتند كه داستان نويسى در شان شما نيست و شما بايد به نگارش كتاب هاى فلسفى بپردازيد. در حقيقت اقدام شهيد مطهرى براى نگارش كتاب داستان راستان در چنين فضايى يك ابتكار بزرگ بود براى همين مسئله است كه اين كتاب درسى بزرگ است براى نويسندگان ديگر در همه زمان هاست...
× محمود حكيمى از پركارترين نويسندگان كتاب كودك و نوجوان است كه برخى از آثار او، مانند مجموعهى ٢٢ جلدىتاريخ تمدن ويژه نوجوانان و داستانهايى از زندگانى امبركبير از شمارگان بالايى برخوردار شدهاند. او در سال ١٣٨٢ به خاطر نگارش دهها مقاله و چاپ دو كتاب پيرامون زندگانى امام حسين(ع) و قيام عاشورا، به عنوان خادم فرهنگ عاشورا شناخته شد و لوح تقدير از وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى دريافت كرد. او در پنجمين جشنواره شهيد رجايى نيز به عنوان پيشكسوت برگزيده ملىدر محور هنرى و ادبى شناخته شد.
وب گشت
چگونه "كتاب" بخوانيم؟
شهرام زعفرانلو
١- آماده شدن براى مطالعه
زمان خواندن، چشم و ذهن ما با هم درگير مطالعه هستند، ممكن است چيزهاى حاشيهاى مثل صدا، تصوير و حواسپرتىهاى ناشى از اشياى اطرافمان مزاحم خواندنمان شوند.
بهترين محيط براى مطالعه داراى اين ويژگيهاست:
- مكانى ساكت و دنج، به دور از چيزهايى كه تمركزمان را به هم بزند.
- محلى مناسب كه در هنگام نشستنِ عمودى بتوان كتاب را راحت در دست گرفت و يا به راحتى بر چيزى تكيه داد و يا دراز كشيد.
- مكانى مطبوع، نه زياد گرم و نه زياد سرد
٢- از توجه به جسم خود غفلت نكنيم
- پس از هر يك ساعت مطالعه از جاى خود برخاسته و به بهانهاى (خوردن نوشيدنى و...) چند قدمى راه برويم.
- نرمشهاى كششى و ساده براى عضلات گردن،كتف و پاها ضرورى است.
- هر ١٥ دقيقه يك بار سر از كتاب برداشته و به چشمان خود استراحت دهيم. در صورت امكان به نقطهى دورى نگاه كنيم.
٣- مرور اجمالى
قبل از خواندنِ مثلاً يك فصل، مرورى اجمالى به كليت محتوا داشته باشيم تا بدانيم چه هدف و انتظارى از مطالعه آن بخش داريم. به هنگام مرور به اين نكات توجه كنيم: عنوان فصل، موضوعات مورد بحث، خلاصه و كليد واژهها.
٤- توجه به بخشهاى مفيد يك كتاب
- با نگاهى اجمالى موارد اضافى كتاب را بشناسيم.
- قسمت ضميمه و واژهنامه كتاب را مرور كنيم.
- براى افزايش اطلاعات پيرامونى بخش منابع و كتابشناسى را بخوانيم.
- فصل نخست و پايانى كتاب را به اجمال مرور كنيم.
- پيشگفتار و مقدمه را بخوانيم. اين قسمت علاوه بر معرفى ايده و هدف نويسنده، موارد مورد تاكيد نويسنده را مشخص مىكند.
٥- فهرست لغات كتاب را بخوانيم
- ريشه علمى واژهها و پيشوندها و پسوندها را بياموزيم.
- از يك فرهنگ لغت و يا دايرهالمعارف براى فهم پسزمينهى كلمات و گسترش معانى لغات استفاده كنيم.
٦- علامتگذارى كنيم
- از نوشتن و علامت گذاشتن در صفحات كتاب نهراسيم.
- موارد مهم را با قلمهاى علامتگذارى مشخص كنيم.
- مىتوانيم هر رنگ را براى موضوعات خاصى به كار ببريم.
- از خطكشيدن زير متن و يا كشيدن دايره دور آن غافل نشويم.
- از پرانتز براى پيوند دادن چند مطلب مرتبط و پشتسرهم استفاده كنيم.
- از خودكار نه مداد، چون به تدريج پاك مىشود، براى كشيدنِ خط در زير موضوعات مهم در هر پاراگراف، دايره پيرامون واژهها، عبارات و كادركشى دور نامهاى خاص استفاده كنيم.
- علامتگذارى بر روى آمار و ارقام و ثبت يادداشتهاى كوچك آمارى را در حاشيههاى كتاب فراموش نكنيم.
توجه: از افراط در علامتگذارى بپرهيزيم. زيرا ما را از هدف اصلى مطالعه بازمىدارد.