پگاه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١١
برگزيده تحولات سياسى جهان
ارکان فائزه
مذاكرات ژنو
انتقال بخشى از اورانيوم غنى شده به روسيه:
مذاكرات ژنو با حضور نمايندگان شش قدرت جهانى و نماينده ايران انجام شد كه با حصول توافقاتى به پايان رسيد.
مذاكرت اعضاى دائم شوراى امنيت بعلاوه آلمان با نماينده ايران، سعيد جليلى، در حالى انجام گرفت كه خبر اعلام دومين تأسيسات غنىسازى اورانيوم در نزديكى شهر قم اين نشست را تحت الشعاع قرار داد. در اين مذاكرات طرفين توانستند به توافقاتى دستيابند. رئيس جمهور آمريكا اين مذاكرات را سازنده خواند و گفت بايد توسط اقداماتى سازنده از طرف حكومت ايران دنبال شود. وى اعلام كرد شكيبايى واشينگتن براى گفتوگو با تهران محدود است.
در نشست ژنو هيأتهاى دو طرف توافق كردند. ايران بخشى از غنى سازى اورانيوم خود را براى تغليظ بيشتر به روسيه بفرستد. تا در اين كشور اورانيوم ٥ درصد غنى شده حدود ٢٠ درصد غنىسازى شود و پس از آن به فرانسه ارسال گردد و به صورت سوخت براى راكتورهاى تحقيقاتى به ايران بازگردد. محدوده بر آن توافق شد آژانس بينالمللى انرژى اتمى بازرسان خود را فوراً به ايران بفرستد تا در مورد دومين تأسيسات هستهاى در ايران تحقيق كند. لازم به ذكر است در اين مذاكرات صحبتى از تعليق غنىسازى با مقامات ايران نشد. در همين رابطه روزنامه تايمز بازديد از تأسيسات هستهاى قم را يك عقبنشينى از سوى تهران توصيف كرد و روزنامه اينديپنتت موافقت ايران را به بازديد مركز نيمه تمام هستهاى و همچنين موافقت ضمنى ايران به انتقال بخشى از اورانيوم غنى شده به روسيه و فرانسه يك تصميم استراتژيك از طرف ايران خواند. البته اين روزنامه مىافزايد ايران توقف غنىسازى را نپذيرفته و اين امر شامل فرمول صفر صفر عملى مىشود. يعنى در حاليكه طرفين به مذاكرات ادامه مىدهند. نه ايران غنىسازى را گسترش مىدهد و نه غرب به تحريمهايش مىافزايد.
در حاشيه مذاكرات ژنو سعيد جليلى، نماينده ايران با ويليام برنز، معاون وزير امور خارجه امريكا به مدت نيم ساعت ديدار و گفتوگو كردند. اين اولين گفتوگوى رسمى مقامهاى دو طرف ايران و امريكا بعد از ٣٠ سال قطع رابطه ميان اين دو كشور مىباشد، لذا اين ديدار از اهميت فراوانى برخوردار است.
ايران تنها چند روز پيش از آغاز مذاكرات ژنو، از وجود تأسيسات غنىسازى جديد در نزديكى شهر قم خبر داده بود. احمدىنژاد خبر ساختن اين تأسيسات جديد را در نيويورك اعلام كرد. وى عدم اعلام اين خبر را تا به اكنون امرى عادى خواند. اما آژانس معتقد است بر طبق اصول اين نهاد بين المللى بايد ايران از ابتداى ساخت اين تأسيسات، اين خبر را به اطلاع آژانس بين المللى انرژى اتمى مىرساند. خبر تأسيسات جديد غنىسازى اورانيوم در ايران واكنش غرب را برانگيخت.
رهبران امريكا، بريتانيا و فرانسه در يك كنفرانس مطبوعاتى در حاشيه اجلاس پيترزبورگ (نشست رهبران گروه ٢٠) ايران را متهم به ساخت دومين تأسيسات هستهاى كردند كه امنيت جهانى را به خطر مىاندازد. آنها اظهار داشتند كه حجم و اندازه تأسيسات جديد بيش از نياز يك تأسيسات هستهاى است، هرچند كه ايران حق دارد براى فعاليتهاى هستهاى صلحآميز خود غنىسازى داشته باشد اما اندازه و نحوه اين تأسيسات با اهداف صلحآميز مطابقت ندارد. در همين حال روسيه و چين كه هميشه با تشديد تحريمها عليه ايران موافق نبودند موضع محكمترى را اتخاذ كردند و از ايران خواستند كه با آژانس بين المللى انرژى اتمى همكارى نمايد. روزنامه واشينگتن پست در اين رابطه مىنويسد كه آلمان و چين هنوز با غرب همراه نشدهاند. اين روزنامه مىافزايد البته مسكو بارها اعلام كرده است كه يك ايران هستهاى در جنوب روسيه قابل پذيرش نيست و اين كشور هيچگاه به قطع نامههاى صادره از سوى شوراى امنيت عليه ايران راى منفى نداده است.
با انتشار خبر دومين تأسيسات هستهاى در ايران رئيس جمهور امريكا از گزينه نظامى صحبت به ميان آورد و اعلام كرد ضمن توجه به ابزارهاى ديپلماتيك گزينه نظامى را براى حفظ امنيت ملى امريكا منتفى نمىداند و نتيجه انتخاب با ايران است. لازم به ذكر مقامات امريكا از وجود تأسيسات هستهاى جديد در ايران اطلاع داشتند. در همين رابطه شبكه خبرى بى بى سى اعلام كرد كه دو تن از مقامات عالى رتبه كاخ سفيد گفتهاند كه از تأسيسات هستهاى قم باخبر بودهاند و به باراك اوباما هم بعد از مراسم تحليف اطلاع داده شد و آقاى اوباما در حاشيه اجلاسيه مجمع عمومى امسال اين خبر را در اختيار مدودف، رئيس جمهور روسيه قرار داده بود و ايران بعداً اعلام كرده است.
بدين ترتيب خبر دومين تأسيسات هستهاى ايران گرچه با واكنش امريكا و متحدانش روبرو شد اما غرب و ايران توانستند در مذاكرات ژنو به توافقاتى دست يابند، لذا موفقيت مذاكرات ژنو باعث توسعه گفتوگوهاى دو طرف در آينده خواهد شد.
تغيير در طرح سپر دفاع ضد موشكى آمريكا در اروپاى شرقى
ارزيابى مجدد واشينگتن از توانايىهاى نظامى ايران:
رئيس جمهور امريكا طرح دفاع ضدموشكى جديدى موسوم به سيستم دفاعى SM-٣ براى حمايت از امريكا و متحدانش به تصويب رساند. اين طرح قرار است جايگزين طرح سپر دفاع ضدموشكى امريكا در اروپاى شرقى شود.
طرح جديد باراك اوباما، رئيس جمهور امريكا كه وى دليل اصلى تصويب آن را ارزيابى مجدد توانايى نظامى ايران مىداند، قرار است جايگزين طرح سپر دفاع ضدموشكى اين كشور در چك و لهستان شود. در اين رويكرد جديد، امريكا از موشكهاى پاتريوت و موشكهاى جديد پيشرفته SM-٣ استفاده مىنمايد. اين موشكها كه به جاى استقرار در اروپاى شرقى بر ناوهاى جنگى در مديترانه مستقر خواهند شد، مىتوانند دشمن را پيش از وارد شدن به حريم هوايى اروپا و امريكا مورد هدف قرار دهند و از اين مناطق دفاع كنند. امريكا با تصويب طرح جديد به دفاع از خود و متحدانش خواهد پرداخت. به گفته »جف مورل« سخنگوى پنتاگون واشينگتن قصد دارد به جاى استقرار تجهيزات سپر ضدموشكى در اروپا بر ايجاد »سيستم دفاعى« تمركز كند.
با تصويب طرح جديد دفاع ضدموشكى امريكا، روسيه هم اعلام كرده است از استقرار موشكهاى اسكندر در كالينگراد (غربىترين منطقه متعلق به روسيه در نزديكى مرز لهستان) صرف نظر مىكند. مسكو در پاسخ به طرح سپر دفاع ضدموشكى واشينگتن در چك و لهستان، قرار بود موشكهاى اسكندر خود را در منطقه كالينگراد به منظور دفاع تماميت ارضى روسيه مستقر كند، اما اكنون با تغيير در اجراى طرح سپر ضدموشكى امريكا وى هم از استقرار موشكهاى اسكندر صرف نظر كرده است.
طرح سپر دفاع ضدموشكى امريكا بخشى از طرح جنگ ستارگان (Star War) رونالد ريگان، رئيس جمهور ايالات متحده در دهه هشتاد است. اين طرح در دوران رياست جمهورى جرج دبليو بوش به منظور جلوگيرى از تهديدات اتمى ايران و كره شمالى به تصويب رسيد. اما بنظر مىرسد بوش درصدد محدود كردن روسيه از نظر استراتژيك بود بهمين دليل روسيه با اجراى اين طرح مخالفت كرد و استقرار سپر ضدموشكى در اروپاى شرقى را تهديدى عليه امنيت ملى خود خواند. مسكو معتقد است استقرار اين نوع موشكها در چك و لهستان به منظور مهار روسيه مىباشد. مقامات روسيه معتقد هستند كه روسيه در ميدان ديد اين سامانههاى ضدموشكى بوده است نه تهران و پيونگ يانگ.
در سفرى كه رئيس جمهور امريكا در تير ماه امسال به مسكو داشت، دولتمردان روسيه به اوباما اعلام كردند اگر نگران تهديدات اتمى ايران و كره شمالى هستند. امريكايىها مىتوانند و بهتر است سپر دفاع ضدموشكى خود را در آذربايجان نصب كنند. البته حدوداً سه سال پيش ولاديمير پوتين، رئيس جمهور سابق روسيه به جرج دبليو بوش در اجلاسيه G٨ اين پيشنهاد را كرده بود. در اين سفر هم پوتين، نخست وزير روسيه به باراك اوباما پيشنهاد كرد به جاى استقرار سپر دفاع ضدموشكى در اروپاى شرقى، رادار »گابالا« در جمهورى آذربايجان از طرف مسكو و واشينگتن بطور مشترك مورد استفاده قرار گيرد. پوتين معتقد بود كه به اين ترتيب مىتوان بسيارى از مسائل تنشزا و نگران كننده در روابط روسيه با امريكا و اتحاديه اروپا را از بين برد. اما باراك اوباما در هفتههاى اخير اعلام كرده كه خواهان تغيير در اجراى طرح سپر دفاع ضدموشكى واشينگتن در اروپاى شرقى است و در همين رابطه هيلارى كلينتون، وزير امور خارجه ايالات متحده اظهار داشت: طرح سپر دفاع ضدموشكى امريكا به حالت تعليق در آمده است و طرح جديدى جايگزين آن خواهد شد. رئيس جمهور امريكا علت تصويب طرح جديد را ارزيابى مجدد از توانايىهاى نظامى ايران مىداند.
اوباما معتقد است كه قبلاً گمان مىشد ايران داراى موشكهاى دوربرد است، اما نتايج تحقيقات سازمانهاى اطلاعاتى امريكا در خصوص توانمندى موشكى و هسته ايران نشان مىدهد كه ايران هنوز به آن حد از پيشرفت در اين زمينه نرسيده است. به اين دليل كه موشكهاى ايران داراى برد كوتاه و متوسط هستند، لذا استقرار سپر دفاع ضدموشكى در اروپاى شرقى ديگر معنايى ندارد و براساس طرح جديد، سيستم مقرون به صرفهتر و با فناورى عالىتر نسبت به سيستم قبلى مستقر در مديترانه خواهد شد كه منافع روسيه را هم ناديده نمىگيرد. قبلاً تصور مىشد كه ايران داراى موشكهاى بالستيك دوربرد است كه مىتواند ايالات متحده و اروپا را هدف قرار دهد. برهمين اساس سعى مىشد با اجراى طرح سپر موشكى در چك و لهستان با تهديدات اتمى ايران مقابله نمايند. البته بنظر مىرسد مسأله اصلىتر و فورىتر براى امريكا مسأله فعاليتهاى هستهاى ايران است و تهديدات موشكى ايران در دو يا سه مرحله عقبتر مطرح مىشود.
اما جمهوريخواهان امريكا اين اقدام رئيس جمهور امريكا را ناشى از ضعف وى دانستند و معتقدند كه واشينگتن در برابر مسكو كوتاه آمده است. به نوشته هفتهنامه اشپيگل به نقل از جام جم آنلاين بيلى گراهام سناتور كاروليناى جنوبى كه از اعضاى حزب جمهوريخواه است در مصاحبه با شبكه خبرى NBC به شدت از تصميم كاخ سفيد انتقاد كرد و صراحتاً اعلام كرد تصميم اخير دولت امريكا به منزله تسليم شدن به روسيه است و امريكا با اين كار خود عملاً روسيه را در موضع قدرت قرار مىدهد.
رئيس جمهور امريكا اگرچه تغيير در طرح دفاع ضدموشكى امريكا را ارزيابى مجدد توانايىهاى ايران مىداند، اما برخى از تحليلگران معتقد هستند كه باراك اوباما قصد دارد با تغيير در اجراى اين طرح و استقرار موشكهاى خود در خارج از اروپاى شرقى نشان دهد كه در عمل خواهان تغييراتى در سياست خارجى واشينگتن در قبال مسكو است. اما كارشناسان روسى معتقد هستند كه اوباما طرح را به حالت تعليق درآورده است تا نقشه خود را براى جلب همكارى روسيه درباره ايران و افغانستان بدست آورد و پس از چند سال مجدداً طرح را به مورد اجرا بگذارد.
البته شايد بتوان گفت كه با تغيير اين طرح از طرف واشينگتن و دادن امتيازاتى به روسيه، امريكا بتواند اين كشور را در مسأله هستهاى ايران و كره شمالى با خود همراه كند. يعنى فشار بيشتر به تهران و اعمال تحريمهاى جدىتر و سختتر عليه اين كشور امتياز بزرگى كه روسها به امريكايىها در سفر اخير باراك اوباما به مسكو دادند استفاده از حريم هوايى روسيه براى انتقال تداركات نظامى به افغانستان بود. اين امر نشان مىدهد كه توافقات همه جانبه بوده است. از طرف ديگر امريكا هم سعى مىكند دخالتهاى خود در اوكراين و گرجستان را كمتر كند و همچنين از منزوى كردن دمشق از تهران دورى بجويد. يعنى تبانى دو قدرت بزرگ بين المللى در امور جهان.
پيروزى آنگلا مركل به صدر اعظمى
شكست سنگين سوسيال دموكراتها:
در انتخابات پارلمانى آلمان خانم آنگلا مركل رهبر حزب دموكرات مسيحى براى بار دوم به صدراعظمى اين كشور انتخاب شد. موضوعات مهم در اين رقابت انتخاباتى سياست خارجى، اشتغال و ماليات بوده است.
انتخابات پارلمانى در آلمان در حالى برگزار شد كه به دليل تهديد گروه القاعده تدابير امنيتى شديد در اين كشور برقرار شد. القاعده اعلام كرده بود كه اگر آلمان ٤٢٠٠ سرباز خود را از افغانستان خارج نكند دست به حملات تروريستى در روند برگزارى انتخابات خواهد زد كه البته موفق نشد و اين انتخابات با آرامش برگزار گرديد.
انتخابات پارلمانى اخير در آلمان چهارمين انتخابات عمومى قدرتمندترين اقتصادهاى جهان بعد از بحران اقتصادى بود. امريكا، ژاپن، كانادا و اكنون آلمان. در امريكا و ژاپن چپگرايانى كه خواهان تغيير بودند پيروز گشتند اما در كانادا و آلمان راىدهندگان خواهان تغييرات بنيادى در سياستهاى حكومتى نبودند. بنابراين آلمانىها به تغيير راى ندادند. بنظر مىرسد آنها از عملكرد آنگلا مركل، صدراعظم تا اندازهاى راضى بودند به اين دليل كه در اين بحران اقتصادى آلمان توانسته است از رونق تجارى سود ببرد.
در انتخابات عمومى ٢٩ حزب حضور داشتند اما رقابت اصلى ميان پنج حزب مهم اين كشور بود. ١. حزب محافظه كار دموكرات مسيحى (CDU) به رياست آنگلا مركل، صدر اعظم. اين حزب همراه با حزب متحد هميشگى سوسيال مسيحى مدت زيادى بر آلمان حكومت كرده است. دو حزب بزرگى كه از زمان جنگ جهانى دوم قدرت را به دست گرفته. اما اكنون آراءشان به كمتر از ٥٧ درصد رسيده است. ٢. حزب ميانهرو و چپ گراى سوسيال دموكرات (SPD) به رياست فرانتس مونته فرينگ، اين حزب هميشه در تشكيل دولتها در آلمان نقش داشته است. آقاى اشتاين ماير وزير امور خارجه از اين حزب، رقيب اصلى خانم مركل در اين انتخابات بود كه شكست سختى را متحمل شد. شكست اين حزب بزرگترين شكست از سال ١٩٤٩ ميلادى بوده است. آقاى ماير اين شكست را پذيرفت و قول داد يك اپوزيسيون قدرتمند را تشكيل دهد. اين حزب خواهان خروج نيروهاى آلمان از افغانستان است و از پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا حمايت مىكند. اين حزب همراه با حزب متحد هميشگى، حزب سوسيال مسيحى مدت زيادى بر آلمان حكومت كرده است.
٣. حزب ليبرال دموكرات يا دموكراتهاى آزاد (FDP) به رياست گوايد و وستروله. قاعدتاً با حزب سوسيال دموكرات آلمان و احزاب متحد دموكرات مسيحى و سوسيال مسيحى ائتلاف تشكيل مىدهد. اين حزب قبلاً تقريباً هميشه به عنوان يك حزب ائتلافى كوچك در دولتهاى آلمان شريك بوده اما اكنون چنين نيست. ٤. حزب ائتلاف احزاب اتحاد ٩٠ و سبزها به رهبرى كلوديو روت و جم اوزدمير، اين حزب از حضور تركيه در اتحاديه اروپا حمايت مىكند و بيشترين تعداد نمايندگان مهاجرتبار را دارد. ريشه اين حزب را بايد در جنبش صلح و مخالفت با انرژى هستهاى و جنبش حمايت از زنان و فعاليتهاى مدنى جستجو كرد. ٥. اتحاديه چپ آلمان به رياست اسكار لافونتن و گريگور گوسى. ريشه اين حزب در نظام تك حزبى آلمان شرقى به نام حزب متحد سوسياليستى آلمان نهفته است. خواهان عقبنشينى از افغانستان و عدم شركت در حضور نظامى ناتو در ديگر كشورها است. احزاب آلمان در شرايطى مىتوانند به مجلس فدرال آلمان (بوند ستاگ) راه يابند كه ٥ درصد آراء شركتكنندگان را به دست آورند. اگر فردى ٤/٩ درصد آراء را كسب نمايد نمىتواند وارد پارلمان شود، مگر اينكه اين حزب در انتخابات با كسب اكثريت بطور مستقيم انتخاب شود. علت اينكه احزاب در انتخابات حتماً بايد ٥ درصد آراء را بدست آورند به اين دليل است كه از ورود احزاب كوچك و بىنظمى در پارلمان جلوگيرى شود. انتخابات پارلمانى آلمان هر چهار سال يكبار براى انتخاب ٥٩٨ نماينده مجلس برگزار مىشود. در اين انتخابات به هر فرد رأى دهنده دو برگه داده مىشود. رأىدهندگان در برگه اول نام كانديداى ايالت خود را انتخاب مىكنند و در برگه دوم از بين احزاب ايالتى، نام حزب مورد نظر خود را بر مىگزينند. در اين سيستم رأىدهندگان تركيبى از نامزدهاى موردنظر به همراه احزابى كه به برنامههاى آنها علاقهمند هستند به مجلس فدرال آلمان خواهند فرستاد. حزب پيروز در انتخابات پارلمانى حزبى است كه پنجاه درصد آراء را به دست آورد. اين حزب مىتواند دولت تشكيل دهد. در غير اينصورت براى تشكيل دولت لازم است دو حزبى كه بيشترين آراء را كسب كردهاند يعنى مجموعاً پنجاه درصد آراء را مىتوانند دولت ائتلافى را تشكيل دهند. سوابق انتخابات پارلمانى در آلمان نشان مىدهد كه در گذشته يك حزب نتوانسته است راى لازم را كسب كند تا بتواند به تنهايى دولت را تشكيل دهد.
در اين رقابت انتخاباتى آنگلا مركل توانست براى بار دوم به صدر اعظمى آلمان انتخاب شود. وى بعد از پيروزى گفت؛ نتيجه اين انتخابات نشان مىدهد كه حزب وى به هدف خود براى تشكيل يك دولت ائتلافى با ليبرالها دست يافته است. لازم به ذكر است به دليل اينكه حزب خانم مركل يعنى دموكرات مسيحى نتوانسته است پنجاه درصد آراء را كسب كند وى قصد دارد با حزب ليبرال دموكرات يك دولت ائتلافى را تشكيل دهد. در اين انتخابات خانم مركل به طرز بدى سقوط كرد و تنها توانست ٣٣ درصد آراء را كسب كند. در همين راستا روزنامه گاردين مىنويسد امسال سال ليبرالهاست. موفقيتشان به اين معنى است كه مردم به شعارهاى انتخاباتى آنها يعنى كاهش مالياتها، اصلاحات در خدمات عمومى و انرژى هستهاى راى دادهاند. لازم به ذكر است از مهمترين ويژگى نتايج اين انتخابات را مىتوان به بازگشت دو حزب سوسيال مسيحى و دموكرات مسيحى در يك ائتلاف جديد با حزب ليبرال دموكرات (آزاد) داشت بعلاوه دو حزب حاكم قبلى به شيوه غيرقابل پيشبينى آراء كمترى آوردهاند. در اين انتخابات همه احزاب كوچك بطرز جدى سهمشان افزايش يافته و براى اولين بار در آلمان مدرن، همه احزاب در مجلس فدرال آلمان بيش از ١٠ درصد آراء را بدست آوردهاند. بدين ترتيب حزب خانم مركل با اين تعداد آراء كه كسب كرده است بايد با حزب ديگرى ائتلاف كند.
به نظر مىرسد خانم مركل برنامههاى خود را كه تأكيد بر موضوعات اجتماعى - بيكارى - سياست رشد و حمايت از منابع و كمك به بانكها - محدوديت نيرو به افغانستان مىباشد با حزب دموكراتهاى آزاد بهتر مىتواند به پيش ببرد. هفتهنامه اشپيگل به نقل از خبرگزارى فارس مىنويسد: مركل قصد دارد با حزب دموكراتيك آزاد ائتلاف تشكيل دهد اما از اين پس توازن قدرت بين حزب محافظه كار دموكرات مسيحى و حزب دموكراتيك آزاد كه رويكردى اقتصادى و تجارى دارد تغيير خواهد يافت. اين هفتهنامه در پايان نتيجه مىگيرد خانم صدر اعظم در ماههاى آينده با دو مشكل روبرو است. برقرارى ائتلاف با حزب دموكراتيك آزاد و مسايلى كه وى با حزبش خواهد داشت. با اين تفاصيل وى اولويت خود را در دوره دوم صدراتش رونق بخشيدن به بزرگترين اقتصاد اروپا است.