نشریه حوزه - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١ - سر مقاله
مستضعف گرائى
در چند ماه اخير كه مسئله انتخاباب دوره دوم مطرح شد حضرت امام بارهااز شرايط و ويژگيهاى نمايندگان و مسئوليت عظيم مردم درانتخابات سخن گفتند و به شرايطى اصولى و جوهرى اشاره كردند كه در روزنامه هاى كشور منتشر شد. در اين سر مقاله مجال تشرحى و تفسير يك يك آنها نيست تنها به يك شرط اشاره مى كنيم شرطى كه بارهاامام از آن سخن گفتند و آن حمايت از قشر مستضعف است نمايندگان بايد مستضعف گرا و بفكر محرومان باشند نه تنها نمايندگان بلكه همه مسئولان جمهورى اسلامى از رئيس جمهور تا پائين ترين مسئول بايد مستضعف گرائى را در ماهيت و ذات خود داشته باشند نه اينه صورت مستضعف گرايى را بخود بگيرند بلكه انديشه مستضعف گرائى را به عنوان يك اصل و خط پذيرفته باشند و در عمل به طبقات محروم گرايش اصولى داشته باشند. مستضعف گرائى خط اصلى انقلاب و اسلام همه پيامبران واديان آسمانى وامامان و عالمان متعهد و مترقى است . ت فايل شماره ٣٦ مسير حوزه
دراين سرمقاله شتابزده به اين موضوع مى نگريم و در آغاز آيه اى از قرآن كريم مى آوريم پس از آن سخنى از پيامبر[ ص] و بيانى از امين الاسلام طبرسى نقل مى كنيم
آنگاه بيان ماهيت و جوهراسلام وانقلاب رااز زبان امام خمينى ذكر مى كنيم :
١ در قرآن كريم آمده است :
[واصبر نفسك مع الدين يدعون ربهم بالغدوه والعششى يريدن وجهه ولاتعد عيناك عنهم تيد زينه الحياه الدنيا ولانطع من اغفلنا قلبه عن ذكرنا والبع هواه وكان امره فرطا
- با كسانى كه بامداد و شبانگاه پروردگار خويش را مى خوانند و رضاى او مى جويند باشكيبائى قرين باش و ديدگانت بجستجوى زيور زندگانى دنيا از آنها منصرف نشود كسى كه دل وى از ياد خويش غافل كرده ايم و هوس خود را پيروى كرده و كارش زياده روى است اطاعت مكن .
ذيل اين آيه حديثى وارد شده است :
ان المولفه قلوبهم جاوواالى رسول الله (ص): فقالوا: با رسول الله !ان جلست فى صدرالمجلس و نهيت عنا هولاء و روائح صنانهم - و كانت عليهم جباب الصوف - جلسنا نحن اليك واخذنا عنك فما يمنعنا من الدخول عليك الاهولاء فلما نزلت الايه قام النبى (ص) ياتمسهم (اى يلتمس الفقراء و المستضعفين ) فاصابهم فى موخرالمسجد يذكرون الله فقال: الحمد لله الذى لم يمتنى حتعى امرنى ان اصبر نفسى مع رجال من امتى ! معكم المحيا و معكم الممات
- آنها كه جلب دلهاشان كنند (مولفه قلوبهم ) نزد پيامبر آمدند و گفتند: پيامبر!اگر در صدر مجلس نشينى واين پشمينه پوشان بدبوى و كثيفف رااز ما دور كنى ما نزد تو مى آئيم و دينت را مى پذيريم . مانع از شركت در جلسات نو جزاينان چيزى نيست . چون اين آيه نازل شد پيامبر(ص) بپاخاست و به جستجوى اين بينوايان و مستضعفان شتافت آنان را در آخرهاى مسجد ديد كه به ذكرالهى مشغولند به آنان فرمود: خداى را سپاس كه زندگيم را به پايان نرساند تا دستور داد كه من در كنار گروهى ازامتم باشم و با آنها زندگى كنم . هان من در زندگى و مرگ باشما هستم] . ...
امين الاسلام طبرسى در تفسير آيه چنين مىگويد:
[پيامبر حريص بود كه بزرگان مشركين ايمان آورند تا بوسيله آنان پيروان و خويشانشان ايمان آورند. پيامبرهيچگاه به دنيا و زينت آن تمايل نداشت بلكه گهگاه نرمشى در برابر برخى از روساء نشان مى داد تا شايد به اسلام بگروند كه دراين آيه مورد خطاب قرار گرفت و مامور شد كه به مستمندان و مستضعفان روى آورد. و چشم از آنان بر ندارد و به طرف اشراف نرود]..
اكنون ترسيم جوهر خط انبياء و قرآن و عالمان از زبان امام :
[پيغمبر خودمان كه تاريخش نزديك است و همه آقايان لابد مى دانند يك شخصى بود كه از همين توده ها و جمعيتها بود و با همين ها بود.ازبدو بعث تا آخر با قدرتمندها و باغدارها و ملك دارها و سرمايه دارها هميشه در جدال بود. پيغمبرهاازاين توده ا بودند و قدرتمندها را مى ترساندند. نه از قدرتمندها بودند براى اينكه توده ها را چه بكنند]
[ اولين و مهمترين خصيصه اين نهضت اين است كه اسلامى است و با شعارها واهداف اسلامى كه مبين خواسته هاى مستضعفين است همراه مى باشد]. ٥
كسى كه يك مقدار آشنا باشد با منطق قرآن مى بيند كه آن قرآن است كه وادار كرد پيغمبراسلام رالله بااينكه بااين مردمى كه با منافع توده هاى مردم مخالف هستند واستثمار مى كنند آنها را بااينها بايد جنگ بكند...
جنگهائى كه پيغمبر در زمان حياتشان فرموده اند... هميشه با زورمندان بوده است ... (مثل ابوسفيان وامثال آنها كه قدرتمندها بودند)... جنگهايى كه واقع شد بين مستضعفين بود و مردم طبقه سه (فقرا) بااين زورمنديها و آنهايى كه مى خواستند حق فقرا بخورند...
و در تمام قرآن اگر پيدا بكنيد يك آيه اى كه مردم را بگويند با اينها ملايمت بكنيد و برويد توى خانه تان بخوابيد تااينها هركارى مى خواهند بكنند بكنند.اگراين نوع پيدا شد آن وقت كسى حق دارد بگويد كه اين قرآن واين دين كه آمده است افيون است]...
مجلس مجلس شوراى اسلامى است و نمايندگان اسلام را پياده مى كنند و در چهارچوب ايدئولوژئى انقلاب كه اسلام است حركت مى كنند و بايد جوهر ماهوى اسلام را تحقق بخشند.
نمايندگان وكلاى توده هاى ميليونى مردم و صاحبان اصلى انقلابند نهنماينده قشرى خاص . و درست همين فرق اصلى وكيل اين مجلس و مجالس شاه ساخته است .
امام صاحبان اصلى انقلاب را چنين ترسيم مى كنند: [ اينها (مستضعفين ) كشته داده اند.اينها خون داده اند اينها سهيم هستند همه سهم مال اينهاست] ٧
[...مملكت مال زاغه نشينان اطراف تهران است كه من خدا مى داند غصه مى خورم كه تا حالا براى اينها فكرئنشده است . نهضت رااينها پيش برده اند. ما مرهون اينها - زاغه نشينان - هستيم]... ٨ .
[ اين انقلاب مهم اسلامى رهين كوششهاى اين طبقه است طبقه محروم ... يك موى سر شما بر همه آن كاخ نشينها و آنهايى كه دراين انقلاب هيچ فعاليتى نداشتند بلكه كارشكنى هم تا آن اندازه آه مى توانستند مى كردند والان كارشكنى هم تا آن اندازه كه مى توانستند مى كردند والان هم هر مقدار كه بتوانند مى كنند[ :٩ .
١٠ [...شمااگر در تمام جبهه ها نگاه كنيد يك نفراز مردم بالانشين و سرمايه دار را نخواهيد ديد و تمامى افراد جبهه ها از هيمن افراد محروم و زاغه نشين هستند واين انقلاب مال آنهاست و بقيه فقط تماشاچى هستند].
[ : دو قشراز ملت ستون فقرات كشور وانقلابند: يك قشر كارگر... و قشر دوم كشاورزانند... بايد ملت اسلام و ملت ايران بدانند كه اين قشرهاى ميليونى ملت كه در كارخانجات و درامور كشاورزى مشغول خدمت هستند برگزيدگان خداى تبارك و تعالى هستند و مورد عنايت اسلام و صاحب اسلام هستند[ .
اينهااندكى از گفتارامام دراين زمينه ها بود.امام بارها و بارها براين صال حياتى تكيه كردند و نه در مورد نمايندگان بلكه در مورد همه مسئولان كشور توصيه كردند كه به حمايت قشرهاى مستضعف برخيزند دراينجا براى تبيين بيشتر موضوع گفتارامام را در مورد مسئولان مى آوريم . نخست رياست جمهورى
١ در مراسم تنفيذ حكم رياست جمهور شهيد رجائى :
[...شما بايد براى اين پابرهنه ها و مستضعفين كه در طول تاريخ به استضعاف كشيده شده بودند و آنها را به حساب نمى آوردند و فقط آن طبقه بالا را نگاه مى داشتند و به اصطلاح كدخدا را مى ديدند ده را مى چاپيدند.
... شما بايد توجه تان به اين توده هاى مستضعفى كه با زحمت خودشان و رنج خودشان الان در جبهه ها مشغول فداكارى هستند كه خداوند تاييدشان كند و در پشت جبهه ها هم مشغول فداكارى هستند و مستضعفند آن بالاها اينها را ضعيف مى شمارند و مى شمردند واينها به حساب نمى آمدند و در رژيم سابق براى اينها كارى نشده بود براى اينها كار كنيد]. ١١ .
٢امام در تنفيذ حكم رياست جمهورى آقاى خامنه اى چنين فرمودند:
[...راى ملت را تنفيذ وايشان را به سمت رياست جمهورى ايران منصوب نمودم و راى ملت مسلمان و متعهد و تنفيذ آن محدوداست به اينكه ايشان همان نحو كه تا كنون خدمتگزاراسلام و ملت و طرفدار قشر مستضعف ... بوده اندازاين پس نيز بهمان تعهد باقى باشند] ١٢ .
امام خطاب به دولت چنين فرمودند:
[طريق اسلامى اين است كه مستضعفين را حمايت كنند و بيشتر توجه شان به آنها باشد. در طول تاريخ حمايت حكومتهااز قلدرها بوده است]...
امام خطاب به شوراى نگهبان چنين فرمودند:
[شما بيائيداحكام الهى رااجرا كنيد بايد قوانينى وضع بشود كه حقوق محرومين و فقرا به آنها باز گردانده شود اين وظيفه شماست] ١٤
امام مسئوليت مجلس اول را چنين تشريح فرمودند:
[...اميد آن است كه رسيدگى به حال مستضعفين و مستمندان كشور كه قسمت اعظم ملت مظلوم را در بر مى گيرد در راس برنامه ها قرار گيرد و در نخستين مجلس شوراى اسلامى طرحهاى جدى در رفاه حال اين طبقه محروم داده شود تا در پيشگاه خداوند متعال بعضى از ديون خودتان را به اين طبقه عزيز كه جان خود را براى اسلام و آزادى واستقلال كشور در طبق اخلاص گذاشته و پيروزى را براى انقلاب اسلامى به ارمغان آوردند ادا كرده باشيد.
...طرحها و پيشنهادهاى را كه مربوط به عمران و رفاه حال ملت خصوصا مستضعفين است انقلابى و با سرعت تصويب كنيد...
از وزارتخانه ها و ماموران اجرايى بخواهيد كه از كاغذبازيها و غلط كاريهاى زمان طاغوت اجتناب كنند و رفاه ملت مظلوم و عقب افتادگيهاى آنان را به طور ضربتى تحصيلى و ترميم كنند] ١٥ .
همچنين امام به پاسداران چنين دستور فرمودند:
[يكى ديگرازامورى كه بايد قواى مسلح و خصوصا آنان كه در شهرها سرو كارشان با مردم بيشتراست مثل سپاه پاسداران و بسيج و كميته ها و شهربانى توجه كنند رفتار نيكو وانسانى آنان است با مردم بويژه مستضعفان . مردمى كه از جمهورى اسلامى و رزمندگان جبهه ها با تمام توان پشتيبانى مى كنند. سپاه و سايرين بايد قلوب آنان را جلب و رضاى خداوند را بدست آورند].
اينها بخوبى خط اصلى حركت نيروهاى انقلابى بويژه مسئولان و در راس همه نمايندگان را مشخص مى كند و ذره اى ابهام در راه و كارشان باقى نمى گذارد و مفهوم انقلاب جزاين نيست واسلام راهى جزاين را نمى طلبد.
از رهبرانقلاب بشنويم :
[ اينكه به مرحله حساسى از دوران انقلاب اسلامى خود رسيده ايم دوران سازندگى . دورانى كه بايداز ثمرات انقلابمان مردم محروم و ستمديده ايران بهره مند شوند... دورانى كه بايد شكوه نظام عدل اسلامى را لمس كنيد. دورانى كه همه بايد دست به دست هم بدهيم تا ريشه فقر واستضعاف را بر كنيد. شما مردم شريف ايران در جريان مبارزه بااستعمار واستثمار پيروزى بزرگى به دست آورديد...اكنون نيز بايد با خود يارى و همكارى براى مبارزه عليه فقر و محروميت بسيج شويد و با تاييدالهى به نجات مردم مستضعف كمر همت ببنديد]... ١٧ .
و سرانجام براى همه ما دين خدا عزيزاست و همه چيز بايد براى خفظ حيثيت و كيان ايدئولوژى اسلامى فدا شوداگراسلام به عنوان يك ايدئولوژى پاسخگو به مشكلات زمان پذيرفته شده است موجبات سستى اين باور فراهم نكنيم با عمل و تفكرمان نسل را به ايدئولوژيهاى ديگر سوق ندهيم و بدانيم كه اگر مسائل اصلى مردم و جامعه بلا جواب گزاريم و تنها به ظواهر و شعارها بسنده كرديم زمينه همه گرايشاى الحادى و ضد دينى را فراهم ساخته ايم . نمايندگاه ملت بايداز قشرهائى باشند كه اسلام را مشخص كنند وانقلاب اسلامى را پولادين سازند. آيا با وجود فقر و محروميت واستضعاف جامعه اسلامى مى توانداستوار بماند؟و اسلامى باشد؟
پاسخ اين سئوال را نيزاز تجسم دين و تقوا امام خمينى بشنويم :
[يك مملكتى كه زاغه نشين هايى آن چنان داشته باشد و مردم به فكراينها نباشند اين مملكت اسلامى نيست صورتش اسلامى است اما محتوا ندارد] ١٨ . [ بايدمسائل اسلامى حل بشود دراينجا و پياده بشود. بايد مستضعفين را حمايت بكنند بايد مستضعفين تقويت بشوند مستكبر بايد مستضعف بشود و مستضعف بايد مستكبر بشود نه مستكبر به آن معنا بلكه همه بايد هم برادر و دراين مملكت همه با هم باشند[ . ١٩
دراين نگرش كوتاه كه بخش اندكى از گفتارامام دراين زمينه ها بود بخوبى مسئوليت مردم و نمايندگان روشن شد. مردم بايد با هوشيارى و آگاهى كسانى راانتخاب كنند كه چنين بينشهائى داشته و در عمل آن را نشان داده باشند و نمايندگان مسئولند كه در مسير مستضعفان و صاحبان اصلى انقلاب و خط اصلى اسلام و راه پيامبران وامامان و عالمان متعهد و مترقى و خطامام حركت كنند و همواره رضاى خد و پيامبر[ ص] و صابان اصلى انقلاب را در نظر داشته باشند.
[حوزه]
--------------------------------------------------------------------------------
پاروقى ها
١. سوره كهف ١٨.٢٨.
٢.الحياه ج ٢.٥٢ و ٥٣ع
٣. تفسير مجمع البيان ج ٦.٤٦٥.
٤. مستضعفين مستكبرين دفتراول ١٤.
٥. مستضعفين مستكبرين ١٢.
٦. مستضعفين و مستكبرين ١٢.
٧. مستضعفين مستكبرين ٣٩.
٨و٩. مستضعفين مستكبرين دفتراول ٤٤ و ٤٦.
١٠و١١. مستضعفين مستكبرين ٦٤ و ٨٣ - ٨٤.
١٢. مستضعفين مستكبرين ٨٥.
١٣. روزنامه كيهان ٦٠/٠٧/١٨.
١٤و١٥. مستضعفين مستكبرين ١ظ ٦٧ و ٧٧.
١٦و١٧. مستضعفين مستكبرين ٨١و ٨٩.
١٨و١٩. مستضعفين مستكبرين ١٤٢و١٤٨و١٤١.