آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٢
كتاب شناسى شادروان پروفسور عبدالجواد فلاطورى
محمدى فشارکى محسن
انگيزه اوليه نگاشتن اين كتاب شناسى, معرفى كتب و مقالات مرحوم فلاطورى براى محققين است و عامل دوم آن بود كه آقاى ناصرالدين انصارى در بخش (درگذشتگان) مجله آينه پژوهش (سال هفتم, شماره٤١, ص١٢٠) مرقوم فرموده بودند كه كتاب هاى وى بسيار است, اما از نام آنها اطلاع دقيقى در دست نيست.
زندگى
شادروان پرفسور دكتر عبدالجواد فلاطورى در ٢٩دى ماه ١٣٠٤ش مطابق با ٢٤جمادى الثانى ١٣٤٣هـ.ق. در شهر اصفهان ديده به جهان گشود.
او كه از نوادگان حكيم فرزانه مرحوم آخوند ملا اسماعيل اصفهانى ـ استاد حاج ملاهادى سبزوارى ـ به شمار بود و از محضر استادان گرانقدرى چون حاج شيخ محمدتقى قمشه اى و آيةاللّه حاج شيخ محمدتقى شاه آبادى در تهران, و از مجلس درس دانشمندانى همچون اديب نيشابورى, حاج شيخ محمدرضا ترابى خراسانى, آقا شيخ هادى كدكنى نيشابورى, حاج محمدرضا كلباسى و حجةالاسلام ممجّد, حاج شيخ هاشم مدرّس قزوينى در شهر مقدس مشهد بهره ها برد.
در ٢٤سالگى از حاج شيخ محمدرضا كلباسى اجازه روايت و اجتهاد گرفت و همزمان با تحصيل در علوم دينى موفق به اخذ ليسانس از دانشكده معقول و منقول تهران شد.
از سال ١٩٥٤م برابر با ١٣٣٣ش, براى آشنايى با فلسفه غرب به تحصيل فلسفه و جامعه شناسى, روان شناسى و اسلام شناسى از منظر غربيان به آلمان رفت. پس از آن مدتى (١٩٦١ـ١٩٦٤) براى تدريس زبان فارسى با دانشگاه هامبورگ همكارى كرد و در سال ١٩٦٢ رساله دكتراى خويش را با عنوان (فلسفه اخلاق كانت) به پايان رساند و از سال ١٩٦٤ به بعد مدرس زبان و ادبيات فارسى دانشگاه كلن بود.
فلاطورى در سال ١٩٧٣ رساله استادى خويش (تحول بنيادى فلسفه يونان در پرتو انديشه اسلامى) را به انجام رساند و در سال ١٩٧٥ به عضويت شوراى علمى دانشگاه كلن پذيرفته شد و رسماً به عنوان (استاد) تصدى كرسى اسلام شناسى دانشگاه كلن را برعهده گرفت و تا زمان بازنشستگى (سال ١٩٩١) به تتبع و تدريس پرداخت.
مرحوم فلاطورى با افتتاح كتابخانه شيعه در بخش شرق شناسى دانشگاه هامبورگ, سنگ بناى يك مركز علمى براى شناخت شيعه را گذاشت و شخصاً كتاب هاى آن كتابخانه را از ايران و جاهاى ديگر تهيه كرد كه در نوع خود يكى از مهم ترين كتابخانه هاى شيعى خارج از ايران محسوب مى شود و فهرست چند جلدى آن كتابخانه موجود است.
پرفسور فلاطورى در سال ١٩٧٨م آكادمى علوم اسلامى را ايجاد كرد و هدفش از آن در درجه اول گفت وگوى بين اديان بود تا بتواند تصوير اسلام را كه در اروپا به نوعى وارونه جلوه داده مى شود, اصلاح كند. براى تحقق اين هدف با سخنرانى ها, چه از طريق كنفرانس ها و چه از بخش پروژه هاى كتب درسى, به تصحيح مطالب اسلامى كتب آموزشى آلمانى پرداخت. وى با مجامع علمى ايران نيز بى ارتباط نبود كه حاصل آن مقالات و مباحثه هايى است كه در مجلات مختلف آمده است.
فلاطورى در ٩دى ماه ١٣٧٥ش در ٧١سالگى هنگام تدريس در آلمان درگذشت و در ٢١دى ماه ١٣٧٥ در تكيه (فاضل) زادگاهش اصفهان به خاك سپرده شد.
مصاحبه ها
١. (رابطه دين و فلسفه) (مصاحبه با مجله دانشگاه انقلاب), دانشگاه انقلاب, دوره جديد, تابستان و پاييز, ١٣٧٢, ش٩٨ و٩٩, ص٣٩ـ٥٣; و نيز در: ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها, انتشارات دانشگاه اصفهان, ١٣٧٧ش, ص٤٥ـ٦١.
٢. (براى عرضه به غرب چه داريم؟ با كدام شيوه؟), كيهان فرهنگى, سال اول, ١٣٦٣ش, ش٣, ص٣ـ ١٨ و نيز ميراث ماندگار (مجموعه مصاحبه هاى سال اول و دوم كيهان فرهنگى), تهران, مؤسسه كيهان, چاپ دوم, پاييز ١٣٦٩ش, ص٢٥ـ٤٢ و نيز در: ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها, ص٣ـ ٤٥.
درباره او
١. جعفرى, سيد محمدمهدى. پروفسور فلاطورى, طبعى والا, همتى بلند و دلى دردمند, روزنامه اطلاعات, ٢٩ دى ١٣٧٥ش.
٢. اعوانى, شهين. سخنرانى در مراسم بزرگداشت پروفسور فلاطورى در آلمان, روزنامه اطلاعات, ضميمه٢, ٤و٥, اسفند ١٣٧٥ش.
٣. فلاطورى نامه. (يادنامه بزرگداشت پروفسور عبدالجواد فلاطورى), كلن (آلمان), اوت ١٩٩٨م, (مردادماه ١٣٧٧ش), ٢٧١ص, رقعى, مصور; مجموعه اى است از دوازده مقاله از دوستان و همكاران مرحوم فلاطورى در دانشگاه كلن در گراميداشت ايشان و ترجمه بخشى از مقالات وى.
ارجمند, امير. سخنرانى در مراسم بزرگداشت پروفسور فلاطورى در آلمان, روزنامه اطلاعات, ضميمه, مورخ٢٩ و٣٠ بهمن و اسفند ١٣٧٥ش.
٤. محقق, مهدى. فلاطورى هم رفت, روزنامه اطلاعات, ٢٤ دى ماه ١٣٧٥ش, ص٤.
٥. شريعت, محمدجواد. فلاطورى, فردى از سلاله حكمت, ميراث جاويدان, سال پنجم, ش٣و٤.
٦. حكيمى, ابوالفضل. گزارشى به نقل از ايشان درباره فلاطورى, روزنامه اطلاعات, ١٨ دى ماه ١٣٧٥.
٧. ديم, ورنر (Werner Diem). سخنرانى درباره زندگى, دوران تحصيل و فعاليت هاى علمى مرحوم فلاطورى, فلاطورى نامه, ص١١ـ١٧, (ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه).
٨. حاج حسينى, مرتضى. در جست وجوى فلاطورى از اصفهان تا هامبورگ, ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها, ص هفت ـ نوزده.
٩. بيانيه اولريش ماتس (Ulrich mats). رئيس دانشگاه كلن (به مناسبت درگذشت مرحوم پروفسور فلاطورى), فلاطورى نامه, ص١٨ـ٢٣, (ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه).
١٠. شيمل, آنه مارى (Anne marie Schmmel). سخنرانى در مراسم بزرگداشت پرفسور فلاطورى, فلاطورى نامه, ص١٨ـ٢٣, (ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه).
١١. تووروشكا (Tworaschka). سخنرانى درباره دوستى و همكارى خود با مرحوم فلاطورى در امر تدوين اسلام در كتاب هاى درسى مدارس آلمان, فلاطورى نامه, ص٢٤ـ٣٦, (ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه).
١٢. گزل, شتفانى (Stefanie Gsell). (استاد سخنران به نمايندگى از دانشجويان درباره مقام علمى و اخلاقى استاد), فلاطورى نامه, ص٣٦ـ ٣٨, (ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه).
١٣. باخم, كاترين و. (Katrin Dorothea Bachem). از دانشجويان پرفسور فلاطورى, سخنرانى درباره شخصيت ايشان, فلاطورى نامه, ص٣٨ـ٤١, (ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه).
١٤. ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها١. دانشگاه اصفهان, ١٣٧٧ش, مجموعه مقالات و مصاحبه هاى مرحوم عبدالجواد فلاطورى و مباحثات فلسفى ايشان با مرحوم علامه طباطبايى.
كتاب ها (ترجمه, تصحيح و تأليف)
١. تاريخ ايران در قرون نخستين اسلامى: برتولد اشپولر, ترجمه از آلمانى: عبدالجواد فلاطورى, شركت انتشارات علمى و فرهنگى, تهران, ٢ج, چاپ اول ١٣٤٩ش, چاپ سوم ١٣٦٩ش.
٢. جبهه آزاد: درباره مصلح مسلمان سيد جمال الدين اسدآبادى, تهران, ١٣٢٣ش, (٩٧ـ ١٨٣٨م).
٣. نصاب آموز: (لغت نامه فارسى ـ عربى براى مدارس): تهران, ١٣٣١ق.
٤. مشاعر ملاصدراى شيرازى (١٩٤٢م), شرح و ترجمه از عربى به فارسى, تهران, ١٣٣٢ق.
٥. كتاب الخمسين مسئله فى كسر المنطق: ابونجاة الفريد, به اهتمام عبدالجواد فلاطورى, (مجموعه متون و مقالات تحقيقى, به اهتمام دكتر مهدى محقق و توشى هيكو ايزوتسو, تهران, مؤسسه مطالعات اسلامى, دانشگاه مك گيل كانادا, ١٣٥٣ش, ص هفت ـ يازده و ١١ـ٦٠.
مقالات
١. اسلام در مدارس آلمان. كيهان فرهنگى, سال سوم, ش٣, خرداد ١٣٦٣, ص٢٨ـ٣٠ و نيز در: ضرورت تبادل كليد تفاهم فرهنگ ها, دانشگاه اصفهان, ص٣٠ـ١٢١.
٢. انديشه فلسفى بيرونى براساس اصل تكامل تدريجى: يادنامه بيرونى, تهران, ١٣٥٣ش, ص٥١١ ـ ٥٢٥ و نيز در: ضرورت تبادل كليد تفاهم فرهنگ ها, ص١٦٢ـ١٧١, گفتار حاضر متن سخنرانى پرفسور فلاطورى است كه در روز شنبه ٣١ شهريور ١٣٥٢ش ايراد شده است.
٣. ضرورت تبادل كليد تفاهم فرهنگ ها: كيهان فرهنگى, سال اول, ش٣, خرداد ١٣٦٣, ص١٦ـ١٧; و نيز در: ضرورت تبادل كليد تفاهم فرهنگ ها, دانشگاه اصفهان, ص٦٣ ـ ٦٨.
٤. دو انديشه شرق و غرب: مقالات و بررسى ها, ش٣٥ و٣٦, ١٣٦٠ش, ص١٢٧ـ١٥١; و نيز در: ضرورت تبادل كليد تفاهم فرهنگ ها, ص٦١ ـ٦٩.
٥. تحول بنيادى فلسفه يونان در پرتو انديشه اسلامى: يادنامه علامه طباطبايى, مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى, تهران, ١٣٦٣ش; و نيز در: ضرورت تبادل كليد تفاهم فرهنگ ها, ص١٤٦ـ١٦٠.
٦. تحقيق عقايد و علوم شيعى: يادنامه علامه امينى (مجموعه مقالات تحقيقى به اهتمام سيد جعفر شهيدى و محمدرضا حكيمى, كتاب اول, تهران, ١٣٥٢ش, ص٤٣١ـ ٤٤٨; و نيز در: ضرورت تبادل كليد تفاهم فرهنگ ها, ص١٣١ـ ١٤٥; و نيز در: هزاره شيخ طوسى (شامل مقاله ها و خطابه هاى تحقيقى درباره شخصيت شيخ طوسى) به اهتمام على دوانى, تهران, ١٣٤٩ش, ص١٥٨ـ١٦٧.
٧. روش ابتكارى مهندس بازرگان در پژوهش هاى قرآنى: مجله كيان, ش٢٨, اين گفتار متن سخنرانى پرفسور فلاطورى است كه در تالار بزرگ كتابخانه مركزى شهر كلن در روز شنبه ٣٠ دى ماه ١٣٧٤ش ايراد شده است.
٨. در صحنه كنونى نبرد عقايد, ضامن پايدارى هر عقيده اى جهانى شدن آن مى باشد. فلاطورى نامه, ص٤٦ـ ٧٥.
٩. نظرى اجمالى بر فضاى سياسى, علمى, فرهنگى و اجتماعى و ملى ايران در عصر فردوسى, فلاطورى نامه, ص٧٦ـ٩٢.
١٠. آيا اسلام با سكولاريسم (دنيوى گرى) سازگار است؟ فلاطورى نامه, ص٩٣ـ١٣٢, اصل مقاله به زبان آلمانى است و توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه ترجمه شده است.
١١. اسلام امروز و رابطه آن با شرق و غرب. فلاطورى نامه, ص١٣٣ـ١٥١, ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه.
١٢. تأويل علمى گفتگو از ديدگاه اسلامى. فلاطورى نامه, ص١٥٢ـ١٨٣.
١٣. حجيّت اصل عقل در استنباط احكام شرعى در مذهب شيعه. فلاطورى نامه, ص١٨٦ـ٢٢٣, ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه.
١٤. تجربه زمان و تاريخ نگرى در اسلام. فلاطورى نامه, ص٢٥٨ـ٢٤٠, ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه.
١٥. آيا مسيحيان و مسلمانان با وجود اشتراكات فراوانشان از درك يكديگر عاجزند؟ فلاطورى نامه, ص٢٢٤ـ٢٣٩, ترجمه توسط فراهم كنندگان فلاطورى نامه.
١٦. رودى باريت خاورشناس معروف آلمانى درگذشت. كيهان فرهنگى, سال اول, ش٣, خرداد ١٣٦٣, ص٤٥.
١٧. نظر فارابى درباره تبادل فرهنگ ها. ابونصر فارابى (مجموعه خطابه هاى تحقيقى), به كوشش ايرج افشار, تهران, كتابخانه مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران, ١٣٥٤ش, ص٣٨ـ٤٢; و نيز در: ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها, دانشگاه اصفهان, ص١٠٥ـ١١٩; و نيز در: نامه فرهنگ, سال چهارم, ١٣٧٣, ش٢و٣.
مباحثات با علامه طباطبايى و ديگران
بخشى از مباحثاتى كه مرحوم فلاطورى آنها را براى محققان, مفيد مى دانست مربوط به اختلاف ايشان با مرحوم علامه طباطبايى(ره) در باب حركت جوهرى بود كه عده اى ديگر از محققان نيز در آن بحث شركت كردند. اين مباحث با نقد مرحوم فلاطورى: (انتقاد بر يادنامه ملاصدرا) (راهنماى كتاب, سال چهارم, ش١٠, ١٣٤٠ش, ص٩١٣ـ٩١٤) آغاز شد كه به نقد مقاله اى از مرحوم علامه طباطبايى(ره) در يادنامه ملاصدرا (دانشكده معقول و منقول, تهران, ١٣٤٠ش, ص١٥ـ١٦) پرداخته بود; پس از آن پاسخ مرحوم علامه طباطبايى (راهنماى كتاب, سال پنجم, ش١, ١٣٤١ش, ص٢٩ـ٣٢), و سپس مقاله آقاى امير دانا سرشت (راهنماى كتاب, سال پنجم, ش٦, شهريور١٣٤١ش, ص٤٨٣ـ ٤٨٨) به جانبدارى از مرحوم فلاطورى و آن گاه مقاله مرحوم فلاطورى (راهنماى كتاب, سال پنجم, ش٨و٩, آبان و آذر ١٣٤١ش, ص٨٠٧ ـ ٨٠٨) در توضيح و تحرير بحث (تحرير محل نزاع), و در ادامه مقاله استاد سيد جلال آشتيانى (راهنماى كتاب, سال ششم, ش١و٢, فروردين و ارديبهشت ١٣٤٢ش, ص٨٢ ـ ٨٨) در پاسخ به انتقادات آقاى اكبر دانا سرشت, و گفتار حميد شمس المعالى (راهنماى كتاب, سال پنجم, ش١١و١٢, ١٣٤١ش, ص٩٩ـ١٠٠) باز هم در اشكال به نظر آقاى دانا سرشت و آن گاه پاسخ آقاى دانا سرشت (راهنماى كتاب, سال ششم, ش٤و٥, مرداد ١٣٤٢ش, ص٢٩٨ـ٣٠٤) و مجدداً پاسخ علامه طباطبايى (راهنماى كتاب, سال هفتم و هشتم, ش١, ١٣٤٣ و١٣٤٤ش, ص١٨٩ـ١٩٦).
در انجام اين بحث با ارزش بايد گفت به جهت دامنه دار شدن بيش از حد آن, و حتى در مواردى خروج از مسير اصلى, در نهايت در شماره هشتم از سال ششم راهنماى كتاب, ص٦٠٣ رشته بحث به صلاحديد مسئولان وقت آن مجله قطع شد كه اين انقطاع ناگهانى بحث آن هم در زمانى كه ـ به زعم شادروان فلاطورى ـ موجب مى شد تا (دو نوع طرز انديشه را در مقابل هم قرار گرفته و پايه زنده اى براى فلسفه در ايران گردد), ايرادات و اعتراضات برخى از خوانندگان ادامه بحث را در پى داشت; بنابراين مجله راهنماى كتاب در راستاى احترام گذاشتن به خواسته ها و عقايد خوانندگان خود, مقاله علامه طباطبايى را پس از وقفه اى طولانى چاپ نمود, و متأسفانه آن شور و حرارت اوليه در پاسخ دهندگان از ميان رفت و مباحثات ادامه نيافت; مجموعه آن مقالات و مباحثات در ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها, ص١٨١ـ٢٩١ آمده است.
١. [انتقاد بر] يادنامه ملاصدرا. راهنماى كتاب, سال چهارم, ش١٠, دى ماه ١٣٤٠ش, ص٦١٤ ـ ٦٢٣; و نيز: ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها, دانشگاه اصفهان, ص١٩٥ـ ٢٠٥.
٢. درباره حركت جوهرى. راهنماى كتاب, سال پنجم, ش٨و٩, آبان و آذر ١٣٤١ش, ص٨٠٧ ـ ٨٠٨.
٣. مقصود از تحقيقات علمى. راهنماى كتاب, سال پنجم, ش٨و٩, آبان و آذر ١٣٤١ش, ص٦٧٦ ـ ٦٨٣; اين مقاله در دو قسمت چاپ شده است, قسمت دوم: راهنماى كتاب, سال پنجم, ش١٠, دى ماه ١٣٤١ش, ص٨٥٤ ـ ٨٦٣.
٤. تذكر به ناقدان انتقاد بر يادنامه ملاصدرا. راهنماى كتاب, سال ششم, ش٨, آبان ١٣٤٢ش, ص٦٠٣.
مقالات و كتاب ها به زبان آلمانى (ترجمه و تأليف)
١. حجيت عقل در استنباط احكام شرعى در مذهب شيعه:
Die Vemunft als Letztbegrundung des Rechts in der Schiitixchen Lehre In: Archiv fur Rechts-und Sozialphilosphie XLV/٣. Luchterhand Verlag Neuwied/Rh. ١٩٥٩, s٣٦٩-٣٨٨.
٢. تفسير اخلاق كانت در پرتو احترام (رساله دكترى), بن ١٩٦٥
Zur Interpretation der Kantischen Ethik im Lichte der Achtung, Diss. Bonn ١٩٦٥.
٣. شيعه اثنى عشرى از ديد يك مسلمان شيعه (در رساله يادبود ورنر كاسكل Wemer Caskel), ليدن ١٩٦٨م.
Die Zwolfer-Schia aus der sicht eines shiiten: probleme ihrer Untersuchung In: Festschrift Werner Caskel. Leiden ١٩٦٨, ms٦٢-٩٥.
٤. فخرالدين الرازى, نقدى بر منطق در يادنامه ايرانى مينورسكى, تهران ١٩٦٩م (به زبان آلمانى).
٥. اهميت شيعه پژوهى در علوم اسلامى, به انضمام گزارشى درباره تحقيقات شيعى در كلن: در مجله ZDMG, هفدهمين كنگره شرق شناسان در Wrzburg ١٩٦٨ و يسبادن ١٩٦٩:
Die Bedeutung der Schia-Forschung fur die islamischen-Wissenschaften. Samt einem Bericht
uber, die Schia Forschung in Koln In: ZDMG Supplemental I. Vortrage des XVII. Deutschen Orientalistentages in Wurzburg-١٩٦٨, Teil ٢. Steiner Verlag Wiesbaden,. ١٩٦٩, s٦٠٤.
٦. تكيه گاه مقدسى براى آدميان:
Einheiliger Halt fur alle Menschen, S. ٤٢-٤٤y Der Islam Mutst auch dem Atheisten, s.٦١-٦٣. In: Glauben alle an denselben Gott? Hrsg.v. EWrich Boyens, Kreuz- Verlag Stuttgart, (Rote ReiheBand ٢٤), ١. Auflage ١٩٦٩.
٧. مقدمه اى بر آموزش زبان فارسى:
Einfuhrungskurs in die persische Sprache, Hrsg: Deutsche Stiftung Fur Entwicklung slander, (heute: Deutsche Stiftung Fr internaionale Entwicklung, Bad Honnef), Kln ١٩٧١.
٨. تحول بنيادى فلسفه يونانى در پرتو انديشه اسلامى (رساله استادى):
Umgestaltung der griechischen philosophie durch die islamische Denkweise. Habilitationsschrift. Kln ١٩٧٣.
٩. ابونجاة الفريد: كتاب الخمسين المسئله فى كسر المنطق (ترجمه به آلمانى):
Beitage zu verschiedenen Stichiedenen, In: Lexikon der Islamischen Welt. ٣Bde., Hrsg.: K. Kreisery W. Diem H.G. Majer. Verlah W. Kohlhammer, Stuttgart/Berlin Koln/Mainz ١٩٧٤.
١٠. اعتقاد به خداى واحد, ادراك خداوند در مسيحيت و اسلام:
Glauben an den einen Gott. Menschliche Gotteserfahrung im Christentum und im Islam, hrsg. zusammen mit Walter Strolz u.a., (Veroffentlicheungen der Stiftung Oratio Dominica) Freburg Basel/Wien ١٩٧٥ Darin: Zeit und Geschichtserfahrung im Islam, s٨٥-١٠١.
١١. سه راه به سوى خداى واحد:
Drei Wege zu dem einen Gott-Glaubenserfahrung in den monotheistischen Religionen, hrsg. Zusammen mit Walter strolz u.a, Freiburg/Base/Wien/١٩٧٦. Darin: Wie ist menschliche Gotteserfahrung trotz des strengen islamischen Monotheismus moglich?, s.٤٥-٥٩.
١٢. طرح برنامه شيعه پژوهى به انضمام گزارشى درباره كتابخانه شيعه در كلن:
Programmentwurg fur die Schia-Forschung mit einem Berich
uber die Kolne Schia-Bibiothek. In: ZDMG Sonderdruck, Supplement III, ١, XIX. Wiesbaden ١٩٧٧, s.٣٦٧-٣٧٣.
١٣. درباره اقتصاد در اسلام:
uber die Geldwirtschaft im Islam: In: Capital ١٠/١٩٧٩, S.٢٢٦.
١٤. دانشجويان ايرانى خارج از كشور پشتيبان انقلاب در ايران بودند:
Die persischen Studenten im Ausland waren das Ruckgrat der Revolution im Inland. In: HPI-Hochschulpolititsche Informationen ٤/١٩٧٩, S.٣.
١٥. محمد(ص) عفو, و نه انتقام را تبليغ مى كند:
Muhammad perdigt Vergebung nicht Rache. In: Die welt ١٤٤/٢٣, ١٩٧٩, S.١٨.
١٦. زمينه هاى فرهنگى و دينى حوادث ايران:
Die Kulturellen und religion Hintergrunde der Ereignisse im Iran, bearbeitet und zitiert in: Der Spiegel ٤/٢٢. ١, ١٩٧٩, ٣٣.Jg, unter dem Titel Die Heimat von Ausbeutern reinigen, S.٩٤-١٠٩.
١٧. انگيزه هاى وجودى احياء اسلام:
Existentielle Motive der Reislamisierung, bearbeitet und zitiert in: Der spiegel ٧/١٩٧٩, ٣٣. Jg, unter dem Titel Wenn der Teufel geht, Kommt der Engel, S.١٠١٢-١١٢.
١٨. درباره نجات اسلام:
Zur Rettung des Menschen, (Dialog der Religionen) Islam, Judentum und Christentum vor neuen Aufgaben. In: Publik Forum ٣/٩. ٢. ,١٩٧٩, ٨.Jg.
١٩. دانشگاه هاى ايران و انقلاب:
Die persischen Universitaten und die Revolution, veroffentlicht als Leitartikel Hochschulen waren die Keimzellen der persischen Revolution. In: Hochschulpolitische Informationen ٤/٢٣. ٢.١٩٧٩, ١٠.Jg.
٢٠. ساختار دولت نوين ايران اين گونه بايستى باشد:
So soll das neue iranische Staatsgeb aude ausehen. In: ١ Die Wilt ١٢.٧.١٩٧٩, S.
٢١. اسلام در گفتگوى دوجانبه:
Islam im Dialog, Aufsatze von A. Falaturi, Hrsg. V. Islamische Wissenchaftliche Akademiee. V, Koln ١٩٧٩.
٢٢. روى ديگر تحول و توسعه به بيراهه رفته:
Kehrseite der fehlgelaufenen Entwicklung. In: Auslandskurier-Diplomatischer Kurier ٥/١٩٨٠, S.٢٢-٢٣.
٢٣. آمادگى مردم ايران براى پذيرش مذهب شيعه در دوره صفويه:
Die Vorbereitung des Iranischen Volkes fur die Annahme der Schia zu Beginn der Safawidenzeit. In: Die islamische Welt zwischen Mittelalter und Neuzeit. Festschrift fuur Hans Roobert Roemer. Beiruter Texte und Studien, Band, ٢٢, Beirut ١٩٧٩, S.١٣٢-١٤٥.
٢٤. دانشجويان در ايران چه مى كنند؟:
Was machn die Studenten im Uran?. In: Hoschschulpolitische Informationen ١/١٩٨٠.
٢٥. اسلام ـ دينى با تعهد اجتماعى و سياسى:
Der Islam-dine Religion mot gesellschaftlichem und politischem Engagement. In: Beitrage zur Konfliktforschung, ١/١٩٨٠. Koln, S.٤٩-٧٠.
٢٦. رويه هاى حقوقى و حقوق جزا در اسلام:
Rechtstraditionen und Strafrechtsjustiz im Islam. In: Im Namen Allahs. Der Islam-eine im Religion Aufbruch: Ullstein-Verlag, ٢.Aufl. ١٩٨٠, S.٥٩-٦.
٢٧. جامعه ايران تحت نفوذ فرهنگ غرب:
Die iranische Gesellschaftliche Wirklichkeit. In: SOWI. Sozialwissenschaftliche Informationen fur. Unterrichr und Studium, Hrsg. V.Max Planck-Institut fur Geschichte in Gottingen ٢/April ١٩٨١, Jg ١٠, S.٥٧-٦٤.
٢٨. يادداشت هاى تاريخى و سياسى درباره طرح قانون اساسى جديد ايران:
Historische und politische Bemerkungen zum Entwurf der neuen iranischen Verfassung. In: Zeitgenossiche Rechtskonzeption. ARSP, Supplementa, Vol.I, part.٢ Steiner-Verlag Wiesbaden ١٩٨٢, S.٨٧-٩٢.
٢٩. سنت پيامبر اسلام محمد به مثابه اساس حقوق اسلامى:
Die Sunna des Propheten Muhammas als Grunslage des islamischen Rechts. In: Die bedeutunge der Sunna fur uns. Haus des Islam, Aachen ١٩٨٣ S.٥٣-٧٠.
٣٠. مسلمانان در بين مسيحيان:
Muslime unter Christen, Beitrag der Christen und Muslime, niteinander ins Gesprœch zu. Kommen. In: Entwurf, Religionsp*dagogische Mittrilungen ٣/٨٣. Hrsg-Fachgemeinschaftevangelischer Religionslehrer in Baden Wuttemberg, S.٢٠.
٣١. مرگ, دادگاه الهى و معاد:
Tod-Gericht-Auferstehung in Koranischer Sicht. In: Zukunftshoffnung und Heilserwartung in. den ١٢monotheistischen Religionen, Hrsg. A. Falaturi, W. Strolz u.a. Weltgespr*ch der Religionen, Schriftenreihe zur groBen
okumene, Band ٩ Verlag Herder, Freiburg ١٩٨٣, S.١٢١-١٣٨.
٣٢. آمادگى و موانع در برخورد اديان از ديدگاه اسلام:
Bereitschaft und Hemmissse in der Relionsbegegnung aus der Sicht des Islam In: Kultribegegnung in Schule uns-Studium, Hrsg. V. J. Lahnemann. Hamburg ١٩٨٣, S.٦٧. In:
٣٣. خدا و انسان از ديدگاه اسلام:
- Gott und Mensch aus islamischer Sicht In: Im Gesprach Islam und Christentum, Hrsg. Arabisches Kulturzentrum Koln. Koln ١٩٨٣, S.٥٧-٨٣.
٣٤. درباره كوزانوس و اسلام:
Zum Thema "Gusanus uns Islam". In: Der Friede unter den Religionen Nikolaus von Kues, Akten des Sumposiums in Trier vom, ١٣-١٥, ١٠, ١٩٨٢, Hrsg. R-Haubst. Mitteilungen und Forschungsbeitrage der Cusanus Gesellschaft ١٦, S.٢٢, ٦٦, ١٧٢ f, ٢٦٩f. ٢٧٦, ٢٧٨-٢٨١, ٢٩١-٢٩٦, Matthias-Grunewald- Verlag Mainz ١٩٨٤.
٣٥. رحمانيّت خداوندى:
Die Barmherzihkeit Allahs, Der Artilel wurde ins Niederlandische
ubersetzt (De islam, religie der barmahrtigheid). In: prana ٣٨/١٠٨٤, S.٣٧-٤٠.
٣٦. مقالاتى درباره انديشه حقوقى اسلامى:
Beitrage zum islamischen Rechtsdenken, A. Falaturi u.a., Hrsg. Theodor Viehweg und Reinhars. May, Verlag, Wiesbaden ١٩٨٥ Darin: Rechtstradition und Strafrechtsjustiz im Islam, S.٣٢-٣٥.
١. تحليل كتب تاريخى درباره اسلام
٢. تحليل كتاب دينى پروتستانى درباره اسلام
٣. تحليل كتاب جغرافيايى درباره اسلام
٤. تحليل كتب مذهب كاتوليك درباره اسلام
٥. تحليلى از خطوط آموزش و طرح تدريسى استان هاى آلمان درباره اسلام
٦. فهرست و منابع درباره طرح كلى
Hrsg:.١. Analyse der Geschichtsbucher zum Thema Islam (١٩٨٦);
٢. Analyse der Evangelischein;. (Religelischen Religionsbucher zum Thema Islam. (١٩٨٦);
٣. Analyse der Geographiebucher zum) Thema Islam.
Analyse (١٩٨٧);
٤. Analyse der katholischen Religionsbucher zum
Thema Islam (١٩٨٨). Darin: verschiedene Beitrage;
٥. der Richtlinien und Lehrplane der Bundeslander
zum; Thema Islam zur (١٩٨٨);
٦. Register und Literatur zum Gesamtprojeckt (١٩٨٨);
٧. Nachtrage ١٩٨٦-١٩٨٨ Analyse der Schulbucher
in der Bundesrepu.
٣٧. اهميت سيماى انسان در اسلام در آموزش و پرورش:
Die Bedeutung des islamischen Menchenbildes fur Erziehung. In: Erziehung zur Kulturbegenung. Hrsg: J. L*hnemann. Hamburg ١٩٨٦, S.٤٣-٥٠.
٣٨. ما همه به يك خدا معتقديم ـ مسلمانان در آلمان:
Wir glauben an den Einen Gott. Muslime in Deutschland Tonbidschau. Berater und Hrsg. Islamische Wissenschaftliche Akademie-Verlag, Koln ١٩٨٥.
٣٩. آيا فرهنگ اسلامى ـ شرقى مى تواند به عبث گرايى اى, از نوع غربى آن منتهى شود؟:
Konnte die islamische-motgenlandische Kultur zu einem dem abenslandischen ,ahnelnden Nihilismus fuhren? In: Der Islam im Dialog mot dem Christentum. In: Katholisches Bildungswerk in der Stadt Kohn, S. (Hrsg) Lindenthaler Gesprache ١٩٧٩-١٩٨٥, Koln ١٩٨٦ ٦٦-٧٢.
٤٠. اسلام در گفتگوى با مسيحيت:
Der Islam im Dialog mot dem Christentum. In: Katholisches Bildungswerk in der Stadt K,oln, S. (Hrsg) Lindenthaler Gesprache ١٩٧٩-١٩٨٥, Koln ١٩٨٦ ٥٥-٧٢.
٤١. چگونه پذيرش جهانشمول تمدن تكنيكى غرب, بر فرهنگ هاى جهان در حال رشد تأثير مى گذارد:
Wie wirkt die weltweite Rezeption westlicher technischer Zivilisation auf die Kulturen der Dritten Welt? In: Entwichlungspolitisches Symposium, Dokumentation S.٢٥-٣١, Duisburg ١٩٨٦.
٤٢. اَبُوَّت كيهانى خداوند ـ برخورد اديان:
Uinversale Vaterschaft Gottes. Brgrgnung der Relegionen. Mitherausgeber, Herder, Freiburg/Basel/Wien ١٩٨٧.
٤٣. شاگردان آلمانى چه چيزهايى در كلاس هاى درس درباره اسلام بايد بياموزند؟:
Was sollen deutsche Schuler im Unterricht
uber Muslime und Islam lernen In: Bildungsinhalt: .Weltreligionen. Grundlagen and Anregungen fur den Unterricht. Hrsg: M Kwiran, H. Schultze Munster ١٩٨٨, S.١١١-١١٦.
٤٤. مذاهب اسلامى از ديدگاه فلسفه دين:
Die islamischen Glaubenstichtungen aus religionsphilosophischer Sicht. In: Religionsphilosophie heute. Chancen und Beseurung in Philosophie und Theologie. Patmos Verlag, Dusseldorf ١٩٨٨.
٤٥. اسلام تا چه اندازه تحول پذير است:
Wie wandlungsf*hig ist der Islam? In: Reinhard Kirste, paul Schwarzenau, Udo Tworuschka (Hrsg), Gemeinsam vor Gott-Religionen im Gesprach. Jahrbuch fur interreligiose Begegnung JIB, Bd. ١, Hamburg ١٩٩٠.
٤٦. اسلام: فضا ـ تاريخ ـ دين:
Islam: Raum-Geschichte-Religion. Bd. ١: Der Islamische-Orient. Grundlagen zur Landerkunde eines Kulturraumes. Mitherausgeber. Koln ١٩٩٠ Darin Diverse Aufsatze und Exkurse.
٤٧. امكانات و حدود گفتگوى بين فرهنگ ها:
Moglichkeiten und Grenzen eines interkulturellen Dialogs. In Miteinander-was sonst? Multikulturelle Gesellschaft im Brennpunkt. Hrsg: M. Klocker, U. Tworuschka. Koln/Wein ١٩٩٠, S.٤٥-٤٧.١ . اين كتاب كه حقير مسئوليّت گردآورى و ويرايش آن را به عده داشت, به مناسبت (كنگره بزدرگداشت شادروان فلاطورى) (اصفهان, ٢٤و٢٥ شهريورماه) فراهم گرديد و عنوان آن را نيز (نامه فلاطورى) انتخاب كردم كه در داخل كتاب در صفحات زوج نيز همين نام خورده است, ولى در آخرين لحظات, شتابزده, عنوان طولانى (ضرورت تبادل و كليد تفاهم فرهنگ ها) را كه نام يكى از مقالات بود و بيانگر موضوع كتاب نيست, برگزيدند و عناوين چند صفحه را نيز تغيير دادند كه خود باعث آشفتگى بيشترى شد.