آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٢ - معرفي هاي گزارشي
معرفي هاي گزارشي
كليات
دائرةالمعارف تشيع
احمد صدر حاج سيّد جوادى و ديگران, چاپ اوّل, تهران, شهيد سعيد محبى, ١٣٧٩, ٦٢٤ ص, رحلى.
جلد هفتم دائرةالمعارف تشيع شامل حروف (خ) و (د) است كه با مدخل (خاتم) شروع شده و به مدخل (ديه) ختم مى شود. مقالات به ترتيب حروف الفباى فارسى مرتب شده و ذيل هر مقاله منابع و مآخذ آن ذكر گرديده است. اين مقالات از سوى سى تن از علما و متخصصان, درباره موضوعات گوناگون به رشته تحرير درآمده كه اسامى آنها در ابتداى جلد اول آمده است. مقالات عمدتاً از منابع شيعه و گاه از منابع اهل سنت استخراج شده است. مهم ترين موضوعات مقاله ها عبارتند از: مفاهيم و اصطلاحات قرآنى, احاديث, اصطلاحات فقهى, كلامى, منطقى, فلسفى و عرفانى, كلامى, منطقى, فلسفى و عرفانى, زندگى نامه ائمه معصومين(ع) و علماى طراز اول, معرفى رجال, معرفى اماكن جغرافيايى, ادبيات فارسى و عربى, هنر و باستان شناسى.
فلسفه و كلام و عرفان
دين شناسى: عقلانيت دين, قلمرو دين, پلوراليسم دينى و دين و…
محمّد حسين زاده, چاپ اوّل, قم, مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(ره), ١٣٧٩, ١٢٠ص, وزيرى.
اين نوشتار متضمن چهار مبحث در زمينه فلسفه دين و كلام, به ويژه مباحث كلامى معاصر است كه با عنوان (دين شناسى) تدوين گرديده است. فصول چهارگانه به اين شرح است: ١. (عقلانيت دين); در اين مبحث, اساسى ترين مسأله معرفت شناسانه فلسفه دين بررسى شده است. نگارنده در اين بخش از كتاب پس از تبيين و شرح پاره اى از مهم ترين ديدگاه و واكنش هاى معاصر نظير ايمان گروى, عقل گرايى افراطى, و عقل گرايى معتدل, به نقد و بررسى آنها مى پردازد. ٢. (قلمرو دين); در اين مبحث, مؤلف ريشه هاى كلامى و فلسفى قلمرو دين در فرهنگ مغرب زمين را پى مى گيرد. سپس از نظرگاه تاريخى, تحليلى از روندهاى كلامى, فلسفى و فلسفه سياسى به دست مى دهد. ٣. (پلوراليسم دينى); در اين فصل ابتدا اصول اخلاقى و سياسى پلوراليسم دينى بررسى مى گردد; آن گاه موضع اسلام در قبال معانى محتمل پلوراليسم تبيين مى شود. ٤. (دين و پارادوكس تقليد); در اين مبحث كلامى, جايگاه و مشروعيت تقليد در دين تبيين شده است.
التربية الدينيه: دراسة منهجيه لاصول العقيده الاسلاميه
عبدالهادى فضلى, چاپ اوّل, قم, فقه, ١٣٧٩, ١٢٦ص, رقعى.
چهار اصل از اصول دين: (توحيد), (امامت), (نبوت) و (معاد) در اين نوشتار, به زبان عربى شرح و تفسير مى شود. در فصل اول, ذيل مقوله (توحيد) اين مباحث به چشم مى خورد: وجود خداوند, وحدانيت خداوند, كمال خداوند, سوره توحيد و سوره لقمان. فصل دوم به ضرورت بعثت انبيا, مسئوليت پيامبر, دعوت پيامبر(ص) به اسلام و شرح سوره هاى محمد, فاتحه و (عصر) اختصاص دارد. در فصل سوم, شروط امامت, امامت على(ع) و شرح مختصرى از زندگانى يازده امام ديگر آمده است. اثبات معاد با استناد به دو سوره (الزلزال) و (قارعه) مباحث فصل چهارم را تشكيل مى دهد.
الانوار الجلاليه فى شرح الفصول النصيريه
محمد بن محمد نصيرالدين طوسى; گردآورنده: عباس جلالى نيا, على حاجى آبادى, چاپ اوّل, مشهد, بنياد پژوهش هاى اسلامى, ١٣٧٩, ٢١٦ص, وزيرى.
در اين نوشتار, ترجمه عربى (اصول الدين خواجه نصير طوسى) در چهار فصل (توحيد, عدل, نبوت و معاد) به سامان رسيده است. خوانندگان, هر فصل از كتاب را با موضوعاتى از اين قبيل مطالعه مى كنند: (اثبات وجود), (خواص ممكن), (اسماءاللّه و اقسام آن), (تعريف فعل خوب و بد), (لطف و معنى آن), (وجوب عصمت پيامبران), (اثبات معاد) و (ثواب و عقاب). گفتنى است اين مباحث با استناد به آيات قرآن كريم و احاديث و روايات معصومين شرح و تفسير شده است.
رسائل و مقالات
جعفر سبحانى تبريزى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه امام صادق(ع), ١٣٧٩, ٦٤٠ص, وزيرى.
اين كتاب شامل ده رساله و ١٥ مقاله است كه در زمينه هاى مختلف فلسفى, كلامى و فقهى به رشته تحرير درآمده است. اين مجموعه با هدف ايجاد وحدت بين مذاهب مختلف اسلامى به زبان عربى طبع گرديده است. عناوين برخى رساله ها و مقالات به اين قرار است: (شيعه دوازده امامى), (شيعه اماميه در دائرةالمعارف مصر (السفير)), (الدفاع عن الحقيقه), (مسلمانان و تكفير اهل قبله), (شيعه و علم كلام در قرن هفتم), (نزديك كردن ضرورت هاى دينى و خطوط آن), (وحدت اسلامى در كتاب و سنت), (عناصر وحدت اسلامى و موانع آن), (حج, عمل عبادى و ملتقى سياسى), (درس هايى از علم كلام), (متعه) و (اختلاف در فروع نه در اصول).
فصوص الحكم
محمّد بن على ابن عربى; شارح: على بن محمّد تركه اصفهانى, چاپ اوّل, قم, بيدار, ١٣٧٩, ٦٥٢ص, وزيرى.
اين كتاب شرح فصوص الحكم, اثر محيى الدين ابن عربى است كه توسط صائن الدين على بن محمّد تركه طى دو جلد نقد و تفسير شده است. مباحث كتاب در خصوص عرفان نظرى است كه در ٢٧ (فص) به زبان عربى نگاشته شده است. در پايان كتاب دوازده فهرست از قبيل: آيات, احاديث, آثار, اشعار عربى و فارسى, فرق, اماكن و عناوين به چاپ رسيده است. برخى عناوين (فص) به اين قرار است: حكمت الهى در كلمه آدميت, حكمت نفثيه در كلمه شيثيه, حكمت سبوحيه در كلمه توحيد, حكمت قدوسيه در كلمه ادريسيه, حكمت حقيه در كلمه اسحاقيه, حكمت عليّه در كلام اسماعيليه و حكمت در كلام يعقوب(ع).
معرفت شناسى در عرفان
حسين ابراهيميان, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢١٦ص, وزيرى.
در كتاب, جايگاه (عقل و برهان) و (معرفت و شهود عرفانى) ارزيابى شده طى آن, تفاوت ها, رابطه و پيوند, و طريقه متحد ساختن اين دو شيوه بررسى گرديده است. مباحث كتاب عبارتند از: (ماهيت معرفت در عرفان), (اعتبار جايگاه عقل از ديدگاه اهل معرفت و شهود عرفانى), (عوامل برترى و شرافت معرفت عرفانى بر معرفت عقلى و فلسفى), (اتحاد معرفت عرفانى و فلسفى), (جايگاه معرفت عرفانى در قرآن و سنت), (ابزار شناخت عرفانى), (مراتب و درجات شناخت عرفانى), (مراتب و درجات شناخت عرفانى), (موانع و آفات معرفت و شهود قلبى (عرفانى) از ديدگاه قرآن), (زمينه ها و شرايط معرفت عرفانى از ديدگاه قرآن) و (معيار و ميزان صدق در معرفت عرفانى).
حياه اميرالمؤمنين عن لسانه, فى اثبات امامته
محمّد محمّديان, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٣٩٦ص, وزيرى.
دومين جلد از كتاب (حياه اميرالمؤمنين عن لسانه) شامل سه باب به زبان عربى است. در اين مجلد, مؤلف در مقام اثبات امامت على(ع) برآمده است. در باب اول با عنوان (امامة اميرالمؤمنين) اين مباحث مطرح مى شود: احتجاج على(ع) به قرآن, احتجاج على(ع) به حديث الدار, احتجاج على(ع) به حديث ثقلين, و ساير احتجاجات. در باب دوم كه (وقايع پس از رحلت پيامبر(ص)) نام دارد, مباحثى از اين دست به چشم مى خورد: سقيفه, امتناع از بيعت, صبر على(ع) براى وحدت مسلمين, فتنه ابى سفيان, و ظلم قريشيان. باب سوم با عنوان (اهل بيت) به اين مباحث اختصاص دارد: اهل بيت در قرآن, خصائص اهل بيت, علم اهل بيت, عصمت اهل بيت, معرفت اهل بيت, و مودّت اهل بيت.
شيعه در اسلام
علامه سيّد محمّدحسين طباطبايى, چاپ اوّل, قم, دارالتفسير, ١٣٧٩, ٣٢٤ص, رقعى.
مصحح محترم آقاى محمّدعلى كوشا, اين اثر ارزنده علامه طباطبايى را به شكل كتاب درسى درآورده و علاوه بر منبع يابى و مأخذشناسى, در پايان هر درس (٥٠ درس) پرسش و تمرين هايى را به آن افزوده است. موضوعات كتاب به دو بخش تاريخى و عقيدتى تقسيم مى شود. غير از اصول دين از نظرگاه شيعه, برخى مسائل فرعى مانند جبر و اختيار و شيوه عالمان شيعه در شناخت حديث و تفسير قرآن در اين اثر بازشناسى و گزارش شده است. پايان بخش كتاب نيز گزارش و تحليلى از زندگى امامان دوازده گانه است. پاسخ به اشكالى كه درباره طول عمر امام دوازدهم است و پيام معنوى شيعه, دو درس پايانى كتاب است. تصحيح حاضر, كتاب (شيعه در اسلام) را به واقع خواندنى تر و مفيدتر از پيش كرده است.
قرآن و حديث
سيماى اسلام
ويليام چيتيك, ساچيكو موراتا; مترجم: عبدالرحيم گواهى, چاپ اوّل, تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٩, ٧٥٦ص, وزيرى.
نويسنده در كتاب, (سيماى اسلام) را از ديدگاه مسلمانانى كه تفسير, تأويل و فهم قرآن را پايه گذارى كرده اند, بررسى مى كند. بخشى از كتاب به تبيين پاره اى از مسائل مهم مورد تعليم قرآن اختصاص دارد. در بخش هاى ديگر نيز سه بعد اساسى دين اسلام, يعنى: تسليم, ايمان و احسان تشريح مى شود. (اسلام در عصر حاضر) عنوان بخش پايانى كتاب است..
فرازهايى از معارف اسلامى
نورالدين حيدرى, چاپ اوّل, قم, شكورى, ١٣٧٩, ٢٠٨ص, وزيرى.
در كتاب با استناد به آيات قرآن, نيز احاديث و روايات معصومين(ع), پاره اى از معارف اسلامى شرح و تبيين مى شود كه از آن جمله است: (پيوند روزى با تقوا), (رزق حلال), (تأثير قرآن), (ارزش نماز), (زكات), (گشايش مبارزه), (آفات غفلت), (تعاون و هم يارى), (آثار راستگويى) و (آفات زبان).
دانستنى هاى معارف اسلامى: قرآن
مصطفى اسرار, چاپ اوّل, تهران, اطياب, ١٣٧٩, ٦١٠ص, رقعى.
كتاب شامل سه بخش است: ١. دانستنى هاى قرآن: در اين بخش از كتاب ويژگى هاى قرآن كريم توصيف مى شود. از جمله: نحوه نزول آيات, دلايل نامگذارى سوره ها, نمونه هايى از اعجاز قرآن و صدها نكته ديگر. ٢. مفاهيم قرآن: كه طى آن, برخى واژه هاى قرآنى تفسير شده, افزون بر آن مؤلف اطلاعات ارزنده اى از مفاهيم كليدى قرآن را به دست داده است. ٣. فرهنگ اصطلاحات تجويد: در اين بخش, با رويكرد آموزشى اصطلاحات فنى علم تجويد تشريح مى شود.
شنيدنى هاى قرآن: شامل ٤٠٠ پرسش و پاسخ قرآنى
غلامعلى سليم گندمى, چاپ اوّل, تهران, ١٣٧٩, ١٢٠ص, رقعى.
در مجموعه حاضر ٤٠٠ پرسش و پاسخ با مضامين مختلف قرآنى ذيل اين عناوين گرد آمده است: (بهترين هاى قرآن), (ثواب قرائت قرآن), (شناسنامه قرآن), (نام هاى ديگر سور قرآن), (برگزيده سور قرآن), (برگزيده آيات قرآن), (پيامبران در قرآن), (معماى قرآنى), (حوادث برگزيده قرآن) و (ضرب المثل هاى قرآنى).
آموزش روخوانى قرآن: به انضمام قصه ها و معماهاى قرآنى
محمّدمهدى ابراهيمى فر, چاپ اوّل, قم, انصارى, ١٣٧٩, ١٤٤ص, رقعى.
اصول و قواعد مربوط به روخوانى قرآن كريم طى هفده درس, دراين نوشتار آموزش داده مى شود. هر درس با پرسش و تمرين, معماهاى قرآنى و قصه قرآنى همراه است.
قرآن در اسلام
محمّدحسين طباطبايى; مصحح: محمّدباقر بهبودى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٧٦ص, رقعى.
منزلت قرآن كريم در اسلام, مقوله اى است كه در كتاب طى پنج بخش بررسى و تبيين مى شود. مؤلف نخست به ارزش قرآن در ميان مسلمانان اشاره مى نمايد; آن گاه چگونگى تعليم قرآن مجيد را شرح مى دهد; سپس با اين مباحث كتاب را پى مى گيرد: (وحى قرآن مجيد), (رابطه قرآن مجيد با علوم) و (ترتيب نزول قرآن و انتشار در ميان مردم).
الميثاق والشهادة فى القرآن
محمدمهدى آصفى, چاپ اوّل, تهران, الهدى, ١٣٧٩, ٢١٦ص, رقعى.
مقوله (عهد و پيمان) و (شهادت) در اين نوشتار از منظر قرآن شرح و تبيين مى شود. مباحث كتاب در دو فصل به زبان عربى آمده است. در بخش اول با عنوان (ميثاق در قرآن) ابتدا به انواع ميثاق اشاره مى شود; سپس اين مباحث مطرح مى گردد: قيامت و عهد و پيمان, ميثاق و عبوديت, نظريه عقد اجتماعى, ميثاق و نظم اجتماعى, وفاى به عهد و پيمان و نقض ميثاق. بخش دوم كه (شهادت و شهود در قرآن) عنوان گرفته شامل اين مباحث است: دنيا دار شهود, شهود در آخرت, شهادت در دنيا, رابطه شهادت و ميثاق و موضوعاتى از اين قبيل.
تحول علم حديث
مصطفى اوليايى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٦٤ص, رقعى.
در اين نوشتار نخست پيشينه و سير تحول علم حديث بيان مى شود; سپس مؤلف با اشاره به پيشگامان گردآورى حديث آثار هريك را برمى شمرد. علل پيدايش علم درايه و علم رجال و معرفى مهم ترين كتاب هاى (رجال شيعه) و (رجال اهل سنت) از ديگر مباحث كتاب است.
پرده پندار: تحليلى از غفلت در پرتو خطبه ١٧٤ نهج البلاغه
احد فرامرز قراملكى , چاپ اوّل, تهران, ناشز: احد فرامرز قراملكى, ١٣٧٩, ٢٧٢ص, رقعى.
(پرده پندار) نوشتارى است كه طى آن نويسنده شرح و تحليلى از خطبه ١٧٤ نهج البلاغه, به دست مى دهد. در اين خطبه, امير مؤمنان, ابتدا با بيان استدلالى و زبان تمثيلى, وضعيت غافلان و بى خبران را ترسيم مى كند; سپس ضمن برشمردن برخى مكارم اخلاقى خويش, عواقب غفلت از خدا و عاقبت غافلان را يادآور مى شود. علم و آگاهى بر احوال فرد و عواقب امور آنها, رازدانى و وقوف بر اسرار الهى, صدق گفتار و حقيقت گويى و پيشگام بودن در انجام اوامر الهى و اجتناب از معاصى موضوعاتى هستند كه در اين كتاب با توجه به خطبه ١٧٤ ارزيابى شده اند.
آموزه هايى از نهج البلاغه
جواد رفيعى, محمدرضا آقايى, چاپ اوّل, تهران, انتشارات معارف, ١٣٧٩, ١٣٦ص, وزيرى.
گفتارهاى كتاب شامل درآمد, متن, نكته ها و توضيحات, ترجمه, محورهايى براى مطالعه و بخش هايى براى ترجمه, تأمل و برداشت و اعراب گذارى توسط فراگيران مى باشد.
درآمدهاى هر گفتار, حكم مقدمه اى كوتاه درباره هر گفتار را دارد و آگاهى كلى از محتوا و ديدگاه امام على(ع) را از آن موضوع ارائه مى كنند.
متن, شامل برگزيده هايى موضوعى از (نهج البلاغه) است. برخى از قسمت هاى متن با ترجمه آن آمده است تا دانشجويان ارتباط بيش ترى با محتوا برقرار سازند و با شيوه ترجمه نيز آشنايى پيدا كنند.
كتاب به گونه اى تهيه شده كه علاوه بر داشتن سير منطقى از خداشناسى تا جامعه شناسى, تك تك فصل ها و يا بخش هاى آن مى تواند موضوع مطالعه اختصاصى قرار گرفته و با توجه به ارجاعات آخر هر فصل موضوع بحث در همان فصل پى گيرى شود.
اربعين
شيخ بهايى, چاپ اوّل, ؟, نويد اسلام, ١٣٧٩, ٧٥٢ص, وزيرى.
مرحوم شيخ بهايى (متوفاى ١٠٣٠ يا ١٠٣١هـ.ق) به سيره علما, اربعينى ترتيب داده است كه موضوع احاديث آن, فقه و اخلاق است. آقاى عبدالرحيم عقيقى بخشايشى, در مقدمه اى مفصل (٦٠ص) درباره حديث و منزلت آن سخن مى گويد و در انتهاى مقدمه, اجمالى از زندگى و تأليفات مؤلف (شيخ بهايى) را يادآور مى شود. وى اين اثر را تحقيق و ترجمه نيز كرده است.
نخستين حديث درباره (فضيلت حديث و حفظ و نقل آن) است. موضوع احاديث ديگر, عرفان الهى, نماز, وضو, تيمم, زكات, روزه, حج, جهاد, كسب, دوستى دنيا, مردم دارى, عصمت انبيا, پرهيز از گناه, احكام فقهى ازدواج, صدقه و هديه و نذر و عهد, توبه, اوضاع قبر و احوال آن, منزلت و ارزش معنوى مؤمن و… است.
مرحوم شيخ بهايى, در ابتداى هر حديث, سند و متن آن را بر رسيده و علاوه بر ذكر حديث, گاه گفتارهايى از برخى عالمان و عارفان را نيز افزوده است. آن جا كه احاديث فقهى را مطرح مى سازد, بحثى مستوفا درباره آن مى كند و نظريات فقهى خود را نيز يادآور مى شود. فوايد و نكات بسيارى در طول كتاب, نصيب خواننده مى شود كه آشنايى با احاديث و طريق ارزيابى و شرح آنها, از آن جمله است.
فقه و حقوق
مفتاح الكرامه فى شرح قواعد العلامه
محمّدجواد حسينى عاملى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٥٨٨ص, وزيرى.
كتاب حاضر با عنوان (مفتاح الكرامه), شرحى است بر قواعد علامه (محمدجواد حسينى عاملى) كه در دو جلد به زبان عربى نگارش يافته است. مباحث كتاب شامل احكام و مسائل شرعى است و عمدتاً به اين مسائل اختصاص دارد. مطهرات, نجاسات, غسل و وضو.
اصطلاح نامه اصول فقه
مركز مطالعات و تحقيقات اسلامى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٤٠٨ص, رحلى.
مجموعه حاضر مشتمل است بر فهرست ٥٣٩٤ واژه و اصطلاح كاربردى در حوزه علم اصول فقه همراه با روابط معنايى بين آنها كه به سه شيوه تنظيم شده است: ١. نمايش الفبايى; ٢. نمايش نظام يافته. در اين قسمت, نمايش اصطلاحات از عام ترين اصطلاح به خاص ترين آن صورت مى گيرد; البته مترادف ها و وابسته ها نيز در آن نمودار مى گردند. ٣. نمايش ترسيمى. در اين روش تنها اصطلاحات مرجح و داخل در سلسله مراتب علم (اعم و اخص) نمايش داده مى شود.
شرع و شادى: ديدگاه هاى فقهى درباره رقص, دست زدن و شادى
ابوالفضل طريقه دار, چاپ دوم, قم, همسايه, ١٣٧٩, ١٣٦ص, رقعى.
در اين كتاب ديدگاه هاى فقهى درباره شادى, رقص و دست زدن در عروسى ها و مجالس, با استناد به روايات و فتواهاى فقها و مراجع تقليد ذيل دو بخش بيان شده است.
المتعه ومشروعيتها فى الاسلام
گروهى از نويسندگان, چاپ اوّل, تهران, دانش برتر, ١٣٧٩, ٤٤٤ص, وزيرى.
در اين كتاب, برخى مسائل و احكام شرعى متعه در اسلام در يازده فصل به زبان عربى شرح و تفسير شده است. خوانندگان كتاب را با اين مباحث پى مى گيرند: (مشكل جنسيت), (حل اسلامى اين مشكل), (ازدواج متعه اى در اسلام), (دعوى نسخ آيه متعه در قرآن كريم), (دعوى نسخ و تحريم ازدواج متعه با سنت), (دلايل كسانى كه ازدواج متعه را قبول دارند), (احكام ازدواج متعه), (نتايج تحقيقات و پژوهش هاى به عمل آمده), (نظرات عالمان درباره متعه), (آرايى در زمينه متعه) و (روايات ازدواج متعه).
اخلاق و تعليم و تربيت
ره توشه راهيان نور
ويژه بوستان ولايت (جوانان)
تهيه و تنظيم: مركز آموزش مبلغين (طرح هجرت), چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ٥٢٨ص, وزيرى.
كتاب مذكور شامل دو بخش عمده است: در بخش نخست مباحثى درباره مبانى, اصول تربيت و تعليم نوجوانان, همچنين مباحثى در زمينه مسائل تبليغى و تدريس فراهم آمده است. بخش دوم, شامل سه فصل است. در فصل اول ١٥ متن درسى همراه با پرسش هاى مربوط به آن براى جوانان تدوين شده است. در فصل دوم چند مبحث درباره لزوم سياسى و اجتماعى طرح و بررسى شده است. در فصل سوم با عنوان (خورشيد قرن) كه به مناسبت سال امام خمينى(ره) فراهم گرديده, زندگى و احوال ايشان تشريح مى شود.
آيين مهرورزى
محمّدرضا كاشفى, چاپ سوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٩٦ص, وزيرى.
خوانندگان در (آيين مهرورزى) اين مباحث مى شوند: (تئورى محبت), (اقسام و اسباب محبت), (محبت به خداوند سبحان), (محبت به حضرت رسول(ص) و اهل بيت(ع)), (محبت به دوست), (محبت به همسر), (محبت به فرزند), (محبت به پدر و مادر) و (محبت استاد به شاگرد).
همگام با رسول(ص) آشنايى با سيره اخلاقى و رفتارى پيامبر اكرم(ص)
جواد محدثى, چاپ اوّل, قم, ام ابيها, ١٣٧٩, ٩٨ص, رقعى.
سيره اخلاقى پيامبر(ص) با اين مقولات در كتاب تشريح مى شود: (ويژگى هاى چهره و اندام و شمايل آن حضرت), (ويژگى هاى اخلاق فردى و رفتار در خانه), (در اجتماع), (با دوستان و دشمنان), (در جبهه و جنگ), (در عبادت و تهجدها), (خواب و بيدارى), (نظافت) و برخى ويژگى هاى ديگر.
تاريخ و شرح حال
شميم حج
دانشجويان دانشكده فنى دانشگاه آزاد اسلامى, جامعه اسلامى, چاپ اوّل, تهران, زعيم, ١٣٧٨, ١٤٦ص, پالتويى.
اين كتاب خلاصه اى از زندگى, و معرفى آثار و نمونه اى از نوشته هاى شش تن از كسانى است كه مشاهدات احساسات, خاطرات و شرح مسافرت خود را از (حج) به نگارش درآورده اند. نام اثر و نويسندگان آن عبارتند از: (سفرنامه ناصرخسرو), (رحله ابن جبير), (رحله ابن بطوطه), (سفرنامه محمّدحسين هيكل), (خسى در ميقات/ جلال آل احمد), (ميعاد با ابراهيم/ دكتر على شريعتى). در پايان كتاب خلاصه مناسك حج مفرده آمده است.
ضياءالخافقين: جريده فى العلوم والسياسه والاخبار الصحيحه
هادى خسروشاهى, چاپ اوّل, تهران, كلبه شروق, ١٣٧٩, ٢٦٨ص, وزيرى.
در اين مجموعه متن كامل شماره هاى پنج گانه مجله (ضياءالخافقين) با تصاويرى از صفحات آن به طبع رسيده است. در صفحات پايانى آن نيز, فهرست آيات, اعلام و اماكن آمده است. گفتنى است سيد جمال الدين اسدآبادى پس از تبعيد از ايران ـ در زمان ناصرالدين شاه ـ به عراق (بصره) و سپس به اروپا رفت و در مدت اقامت در لندن با نشريه (ضياءالخافقين) همكارى نزديك داشت. او در اين مجله, مقالاتى درباره اوضاع ايران و استبداد ناصرالدين شاه نوشت. همچنين نامه هايى را كه براى برانگيختن علما در عتبات نگاشته بود, به چاپ رساند. نشريه ضياءالخافقين در سال ١٨٩٢م شروع به انتشار نمود و به دو زبان انگليسى و عربى در لندن به طبع مى رسيد و در هر شماره چند مقاله درباره مفاسد حكومت و خرابى اوضاع ايران با امضاى (السيد) يا (سيد الحسينى) و يا با اسامى مستعار منتشر مى شد. از جمله سيد جمال الدين اسدآبادى نامه خود را كه در بصره براى ميرزاى شيرازى فرستاده بود, در شماره دوم اين مجله منتشر ساخت.
كوثر روح اللّه: امام و آفتاب
هيأت محبان الرضا(ع), چاپ اوّل, تهران, نذير, ١٣٧٩, ٨٨ص, رقعى.
در مجموعه حاضر خصوصيات, روش و خط مشى زندگى و حالات روحى و معنوى امام خمينى(ره) در قالب داستان ها و خاطره هاى كوتاه براى نوجوانان و جوانان معرفى شده است. كتاب در شش بخش با اين عناوين نظام يافته است: ١. از خمين تا قم; ٢. از زندان تا تبعيد; ٣. از نجف تا پاريس; ٤. از پاريس تا تهران; ٥. سال شمار امام و انقلاب; ٦. پاى كلام امام.
مفاخر آذربايجان: فرزانگان و نوآوران
عبدالرحيم عقيقى بخشايشى, چاپ اوّل, قم, نويد اسلام, ١٣٧٩, ٦٣٤ص, وزيرى.
در جلد پنجم از مجموعه (مفاخر آذربايجان) نويسنده تلاش كرده نوآوران و مبتكران خطه آذربايجان را در طول تاريخ, همراه با سير و تفحص در تاريخچه پيدايش اين پديده ها, معرفى و بررسى نمايد. اين جلد در دو بخش و پانزده (محور) اصلى تنظيم يافته است. بخش اول با عنوان (فرزانگان و نوآوران) شامل ده (محور) است: ١. نوآورى هاى آذربايجان از منظر سياحان و جهانگردان, ٢. نوآورى ها در عرصه علم و صنعت و اختراع و تحقيق, ٣. نوآورى در عرصه طبابت و جهان پزشكى, ٤. آذربايجان در عرصه دانش و تعليم و تربيت, ٥. جهاد در راه سازندگى و عمران و آبادانى, ٦. نوآوران عرصه هنر, ادب, شعر, ٧. نوآورى ها در عرصه ورزش و مسابقات بين المللى, ٨. تجارت و داد و ستد و نوآورى هاى صادرات و واردات, ٩. حماسه آفرينان مردمى و ميهنى, ١٠. آذربايجان و نخستين ها. بخش دوم با عنوان (استدراكات و بازيافته ها) تكمله اى است بر اطلاعات بخش ها و مجلدات قبلى و عمدتاً شامل شرح احوال و آثار گروهى از مشاهير آذربايجان است كه در جلدهاى پيشين از قلم افتاده اند.
منتخب الاثر فى امام الثانى عشر(ع)
لطف اللّه صافى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه سيده المعصومه(ع), ١٣٧٩, ٦٦٨ص, وزيرى.
اين كتاب به مباحثى درباره امام دوازدهم شيعيان, امام زمان(عج) اختصاص دارد. كتاب با استناد به منابع مختلف, در ده بخش به زبان عربى منتشر شده است. مهم ترين مباحث آن به اين قرار است: اسامى امامان دوازده گانه, عدد امامان در منابع بنى اسرائيل, بشارت به ظهور امام مهدى(عج), علت غيبت و طولانى شدن آن, ولادت حضرت مهدى(عج), غيبت صغرى و نواب او در غيبت, غيبت كبرى, كيفيت ظهور حضرت مهدى(عج), فضايل آن حضرت و خلافت حضرت مهدى(عج).
عيون اخبارالرضا(ع)
محمّد بن على ابن بابويه, چاپ اوّل, قم, شريف الرضى, ١٣٧٩, ٣٣٢ص, وزيرى.
شرح زندگانى امام (موسى بن جعفر(ع)) و (امام رضا(ع)) به همراه احاديث, مجالس مناظره و تشريح وضعيت سياسى ـ اجتماعى عصر ايشان در اين مجموعه دو جلدى به زبان عربى چاپ شده است. اين مجموعه متشكل از ٦٩ باب ـ جلد اول ٢٩ باب و جلد دوم ٤٠ باب ـ است. عناوين برخى باب ها عبارتند از: تولد امام رضا(ع), امامت امام رضا(ع), موسى بن جعفر و هارون الرشيد, قتل هارون الرشيد, اخبارى در توحيد, در ذكر مجلس مناظره امام رضا(ع) با سليمان المروزى, صفات پيامبر(ص) از منظر امام رضا(ع), رواياتى از امام رضا(ع), سفر امام رضا(ع) براى وليعهدى, توقف در نيشابور, و حديث ولايت.
يادنامه حضرت آيت اللّه حاج سيّد اسماعيل موسوى هاشمى
اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى استان اصفهان, چاپ اوّل, اصفهان, آثار و مفاخر فرهنگى, ١٣٧٨, ١٢٨ص, وزيرى.
آيت اللّه سيّد اسماعيل موسوى هاشمى طالخونچه اى مجاهد و مبارز عصر حاضر, اخلاقيِ كبير, مدرّس حوزه هاى علميه و عضو مجلس خبرگان رهبرى از فقهاى معاصر اصفهان بود.
كتاب حاضر جهت نكوداشت مقام علمى و سجاياى اخلاقى و خدمات فرهنگى معظم له توسط اداره فرهنگ و ارشاد اسلامى اصفهان با همكارى انجمن آثار و مفاخر فرهنگى منتشر گشته است, اين كتاب شامل نسب نامه, پيام مقام معظم رهبرى به مناسبت رحلت آن بزرگ, مقدمه, گذرى كوتاه بر زندگانى آن فرزانه, استادان, شاگردان, دوستان و خاطراتى از آنان; تدريس در حوزه و دانشگاه, تأليف; فعاليت هاى سياسى و اجتماعى; رؤياهاى شگفت انگيز; پيام هاى تسليت بزرگان; فرازهايى از وصيت نامه و گفتارهاى آن جناب و سرانجام عكس هاى متعدد است.
آيت اللّه هاشمى در سال ١٣٣٠ق در قصبه طالخونچه از قصبات سميرم همراه با برادر دوقلويش سيد ابراهيم پاى در جهان نهاد. وى فرزند سيد ميرزا محمدحسن موسوى هاشمى از شاگردان ميرزا ابوالمعالى كلباسى, آيت اللّه العظمى دُرچه اى, آخوند كاشى و جهانگيرخان قشقايى مى باشد.
ايشان از مدرّسان نامدار حوزه علمى اصفهان چون شيخ مهدى نجفى مسجدشاهى, شيخ امجدالدين نجفى (مجدالعلماء), سيد جلال الدين همايى و استادان حوزه درسى قم مانند آيات عظام: گلپايگانى, شيخ محمدرضا جرقويه اى, شيخ عبدالكريم حائرى معقول و منقول را فراگرفت و همزمان تحصيل, در بوته آزمايش عارفانى چون سيد زين العابدين طباطبايى ابرقويى و آقا محمدجواد بيدآبادى (سرجويى) درآمد.
وى پس از تكميل تحصيلات در قم به اصفهان مراجعت فرمود و به تدريس و تأليف و رفع مشكلات جامعه پرداخت.
مبارزات دينى و اجتماعى آيت اللّه هاشمى فراوان است; از مبرزترين آنها احياى سنت حسنه اعتكاف در اصفهان بود كه به فراموشى سپرده شده بود.
سرانجام روز پنج شنبه ١٨/٦/٧٨ به هنگام اذان مغرب در شهر مشهد به نداى (يا ايتها النفس المطمئنه ارجعى الى ربك راضية مرضية) پاسخ گفت و به ملكوت اعلا پركشيد و (خستگى سال ها تلاش, زندان و… يكباره از پيكر ايشان رخت بربست). (ص٧٧)
ادبيات
برگى از تاريخ ادبيات معاصر ايران
يادنامه شاعر بديهه و طنز ابراهيم صهبا
سيد حسن امين, چاپ اوّل, قم, دفتر نشر طيب, ١٣٧٩.
كتاب حاضر از دو بخش پديد آمده است: قسمت اول شامل سخنرانى سيّد حسن امين در انجمن فرهنگى ـ هنرى ـ ادبى كمال و بخش دوم توضيحات و تعليقات و شرح همو بر سخنرانى خويش است.
اين كتاب تنها يادنامه صهبا نيست تاريخ ادبيات و تاريخ عمومى ايران است و جاى جاى به شرح كوتاه ولى بسيار مفيد رجال معاصر و بيان روابط و انديشه آنان به بهانه آن كه (صهبا با ارتباطات وسيع و گسترده اش, بيش و كم براى تمام نام آوران عرصه شعر, ادب, فرهنگ و سياست در پنجاه ساله اخير شعر ساخته) (ص٥) پرداخته است.
نثر زيبا, حروف نگارى چشم نواز, اندك بودن غلط هاى مطبعى, نقل اشعار پرشور و كشاندن خواننده به تاريخ ادبيات معاصر ايران كمك مى نمايد.
دوستداران شعر و ادب براى استفادت از درياى پر دُرّ طنز و بديهه و ادب و تاريخ و… و آگاهى از زندگانى ابراهيم صهبا, شاعرى كه چون شاعران قبل از مشروطه بود, به اصل كتاب مراجعت كنند.
متفرقات
روش هاى تبليغ از طريق خطابه, ابزارها, روضه, مناظره
رضا على كرمى, چاپ دوم, قم, ثقلين, ١٣٧٩, ٢١٦ص, رقعى.
نوشتار حاضر, با استفاده از احاديث و روايات معصومين(ع), نيز آيات قرآن كريم فراهم آمده است و مجموعاً اين مباحث را دربرمى گيرد: (اركان تبليغ), (اهداف تبليغ), (انواع تبليغ (مانند تبيين, تدافعى, تهاجمى و…)), (روش هاى تبليغ), (عوامل مؤثر در خطابه ها), (موانع و اثر تبليغ), (تبليغ از طريق ذكر مصيبت), (تبليغ از طريق ابزارها) و موضوعاتى همانند آن.