آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٣
معرفي هاي گزارشي
كليات
مقدمة فى اسلامية المعرفة
طه جابر العلوانى, چاپ اوّل, قم, مؤسسة الأعراف للنشر, ١٤٢٠, ١٥٨ ص, رقعى.
(شناخت اسلامى) همواره يكى از مباحث مورد اختلاف بين دانشوران بوده است. گروهى آن را بى مفهوم مى شمردند; زيرا شناخت را قابل تقييد به دين و ايدئولوژى نمى دانند و گروهى از آن دفاع كرده و براى آن معناى محصلى قايل هستند. مؤلف از گروه دوم است و بر همين اساس در (المعهد العالمى للفكر الأسلامى) سودان در حضور پنجاه تن از اساتيد كه از بيست وپنج دانشگاه كشور ياد شده گرد آمده بودند, اين مبحث را طى چندين جلسه مورد بررسى قرار داده و در نهايت آن را در شكل كتابى ارائه كرده است. مباحثى از قبيل عقيده زيربناى نظام معرفت, روش برخورد با قرآن, چگونگى برخورد با سنّت, شيوه برخورد با ميراث گذشته و روش مند انديشى و رابطه آن با تحولات عقلى در اين كتاب بحث شده است.
كتابشناسى تاريخ اسلام
محمد نورى, قاسم خانجانى, چاپ اوّل, تهران, الهدى, ١٣٧٩, ٣٠٠ص, وزيرى.
اين كتابشناسى براى ارائه كارنامه اى موجز از پژوهش هاى تاريخى در زمينه اسلام است. از اين رو در چهار بخش سامان يافته است: كتابشناسى هاى تاريخ اسلام, تاريخ عمومى اسلام, سيره نبوى و سيره امامان معصوم. علاوه بر فهرست و توصيف, هر از گاه نقادى نيز شده است. بخش دوم كتاب به حوادث تاريخ اسلام و خلفا مى پردازد. بخش سوم كتاب به مغازى اختصاص دارد و بخش چهارم كتاب منابع تحقيق درباره امامان معصوم(ع) به ترتيب و نيز اهل بيت و فاطمه زهرا(س) آمده است. در ابتداى هر بخش توضيحات مربوط به همان بخش در مقدمه آورده مى شود.
فلسفه و كلام
فلسفه امامت
دكتر يحيى يثربى, چاپ اوّل, قم, وثوق, ١٣٧٨, ١٣٣ص, رقعى.
نوشتار حاضر كه عنوان فرعى آن (تحليل فلسفى شخصيت و اوصاف امامان) است, مى كوشد از منظر فلسفه و با نگاهى خردورزانه به اصل امامت در اسلام نگريسته, وجود امام و اوصاف خاص او را براساس قوانين هستى و سنت هاى آفرينش, تبيين و اثبات نمايد. به گفته نويسنده: (اين رويه و منظر, از حسنات حكمت متعاليه و هماهنگ با روح فلسفه صدرالمتألهين است.)
پس از مقدمه و پيشگفتار, كتاب در دو فصل تدوين شده است كه در يكى (مبانى فلسفى اوصاف امام) و در ديگرى (تفسير فلسفى اوصاف امامان) را برمى رسد.
نويسنده تا آن جا كه توانسته است از اشعار عرفانى براى توضيح مطالب استفاده كرده است.
حقيقت دينى در عصر ما
ويليام مونتگمرى وات, مترجم: ابوالفضل محمودى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٣٦ص, رقعى.
كتاب حاضر كه در سال ١٩٩٥ با عنوانReligious Truth for Our Time به چاپ رسيده, تأليف (ويليام مونتگمرى وات), اسلام شناس برجسته و استاد مطالعات عربى و اسلامى دانشگاه ادينبورو اسكاتلند است. پروفسور وات بر اين باور است كه (اديان با همه گونه گونى, از حقايق فراوان و مشتركى برخوردارند). وى در اين كتاب بر آن است كه (به همه كسانى كه به اهميت ايمان دينى در جهان چند دينى روزگار ما باور دارند, نشان دهد كه چگونه مى توان حقيقت را در نظام هاى دينى گونه گون كشف كرده و از آن به مثابه زبان مشتركى براى هم گرايى و مشاركت بيشتر در جهت خير و رفاه مادى و معنوى انسان ها سود جست). او سخن خود را با طرح برخى موضوعات اساسى, همچون محدوديت هاى ذهن و زبان آدمى و ماهيت حقيقت و واقعيت آغاز كرده, سپس به طرح حقايق اصلى عهدين (انجيل و تورات) و قرآن اشاره مى كند. در پايان نيز جايگاه كنونى اديان و مشكلات نظرى و عملى فراروى آنها را به بحث گذاشته است.
اسلام و كثرت گرايى دينى
محمد (گرى) لگنهاوزن; مترجم: نرجس جواندل, چاپ اوّل, قم, طه, ١٣٧٩, ١٧٦ص, رقعى.
اين كتاب ترجمه Islam and Religious Pluralism نوشته محمد (گرى) لگنهاوزن فيلسوف آمريكايى است. مباحث كتاب طى دو بخش با عنوان (ليبراليسم و كثرت گرايى) و (كثرت گرايى دينى غير فروكاهشى اسلام) سامان يافته است. در بخش اول, نخست مقوله كثرت گرايى دينى به منزله يك نظريه درباره كثرت اديان مطرح مى شود; سپس بر اساس اين نظريه تفاوت هاى بين اديان و مذاهب, مانند تفاوت هاى فرهنگى يا نژادى كه نسبت به ذات مشترك انسانيت از اهميت ثانوى برخوردارند, بررسى و تبيين مى گردد. نگارنده در اين كتاب ضمن آن كه كثرت گرايى دينى را از منظر يك فرد مسلمان, بررسى مى كند وجوه اشتراك و افتراق آن را با كثرت گرايى دينى مسيحيت ليبراليسم برمى شمارد. وى مباحث بخش دوم را كه (كثرت گرايى دينى غير فروكاهشى) عنوان گرفته به مباحثى در باب انديشه كثرت گرايى دينى اختصاص مى دهد و طى آن, برخى موارد را مردود دانسته, از جمله اذعان مى دارد: كثرت يا تفاوت هاى دينى مانند تفاوت هاى فرهنگى و قومى است و خداوند نسبت به اختلاف بين اديان بى تفاوت است و هيچ دليلى براى انتخاب يك دين نسبت به دين ديگر وجود ندارد.
رساله (طرق حديث) من كنت مولاه فعلى مولاه
شمس الدين محمد بن احمد ذهبى; گرد آورنده: عبدالعزيز طباطبايى, چاپ اوّل, قم, دليل, ١٣٧٩, ١٦٠ص, وزيرى.
مؤلف براى اثبات خلافت و امامت على(ع), حديث (من كنت مولاه فعلى مولاه) را كه در غدير خم نقل گرديده, نقد و بررسى مى كند. وى در كتاب ١٢٥ نفر از راويان اين حديث را معرفى كرده است. اين كتاب به زبان عربى است و در خاتمه آن نگارنده فهرست اعلام و منابع را به همراه تصويرى از نسخه خطى اين كتاب به چاپ رسانده است. نكته شايان توجه اين است كه محقق كتاب روانشاد, محقق طباطبايى در ضمن تحقيق بر اين نكته دست يافته اند كه بواقع كتاب ذهبى تلخيص (كتاب الولايه) صابرى است.
مابعد الرشديه
ادريس هانى, چاپ اوّل, قم, مركز الغدير للدراسات الاسلامية, ١٣٧٩, ٣٨٤ص, وزيرى.
برخى مباحث فلسفى طى دو بخش به زبان عربى در اين كتاب تشريح شده است. نويسنده پيش از طرح مباحث, فلسفه اشراق و ديدگاه هاى فلسفى ملاصدرا, همچنين زمينه هاى فكرى ـ فلسفى وى را بيان مى دارد. سپس در بخش نخست با عنوان (مفهوم فلسفه) به ديدگاه هاى فلسفى علماى مختلف اشاره مى كند كه از آن جمله عبارتند از: شهرستانى, ابن خلدون, ابوحامد غزالى, امام محمد غزالى, ابن تيميه, اخوان الصفا, محيى الدين ابن عربى, ابوحيان توحيدى, ابن رشد, ملاصدرا. بخش دوم كه (مباحث حكمت متعاليه) عنوان گرفته شامل مباحث وجود, شناخت صفت هاى وجود و عالم مى باشد.
آموزش كلام اسلامى: راهنماشناسى ـ معادشناسى
محمد سعيدى مهر, چاپ اوّل, قم, طه, ١٣٧٩, ٣٥٢ص, وزيرى.
اين نوشته از ديدگاه آيات قرآن, احاديث و روايات مسائل مختلفى در باب نبوت و معاد شرح و تبيين گرديده كه از آن جمله است: فلسفه نبوت, ضرورت بعثت, راه هاى شناخت پيامبران, امتيازات پيامبران, پيامبر اسلام, ويژگى هاى امام, امامان دوازده گانه, حقيقت انسان, مرگ, سيماى معاد و بهشت و دوزخ.
رجعت
محمدباقر بن محمدتقى مجلسى; به اهتمام مرتضى جنتيان, چاپ اوّل, تهران, كانون پژوهش, ١٣٧٩, ١٠٤ص, وزيرى.
اين رساله بخشى از كتاب حق اليقين علامه مجلسى است كه مطالب آن به تحليل مسأله رجعت از ديدگاه برخى آيات و اخبار اختصاص يافته, طى آن مبانى, ويژگى ها و شيوه حكومت حضرت مهدى بيان شده است. نگارنده ابتدا به اثبات رجعت اهتمام كرده, سپس روايات و احاديثى از ائمه معصوم(ع) نقل مى كند. در ادامه برخى نمونه هاى رجعت, همچون: رجعت, حضرت عذير, قوم حضرت موسى, رجعت مردگان به دعاى حضرت مسيح, رجعت اصحاب كهف ذكر گرديده است. كتاب با مبحث رجعت در زمان ظهور حضرت مهدى(ع) به پايان مى رسد.
مفهوم آزادى از ديدگاه مسلمانان
فرانس روزنتال; مترجم: منصور ميراحمدى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٢٤ص, رقعى.
نويسنده با مراجعه به آثار و منابع متعددى مى كوشد تا مفهوم آزادى را از ديدگاه مسلمانان در سطوح مختلف فلسفى, حقوقى, فقهى, جامعه شناختى, سياسى و عرفانى شرح و بررسى نمايد. كثرت منابع ارجاعى و دقت در استناد به اقوال و آرا, همچنين استنباط نتايج در نقطه نظرات مختلف درباره مفهوم آزادى از جمله ويژگى هاى اين كتاب به شمار مى رود.
آشنايى با فرق و مذاهب اسلامى
رضا برنجكار, چاپ اوّل, تهران, طه, ١٣٧٩, ٢٠٠ص, وزيرى.
در اين كتاب آن دسته از فرقه ها و مذاهب اسلامى معرفى شده است كه در فرهنگ اسلامى نقش برجسته اى داشته اند. در خصوص هريك از فرقه ها مطالبى درباره تاريخچه, چگونگى پيدايش و بنيان گذاران آن به دست داده شده سپس آرا و نظريات اصلى و اصول اعتقادى آن فرقه عنوان گرديده و در پاره اى موارد انشعابات و شخصيت هاى برجسته آن نيز معرفى شده اند.
عرفان اسلامى چيست؟
مارتين لينگز; مترجم: فروزان راسخى, چاپ اوّل, تهران, سهروردى, ١٣٧٩, ١٤٨ص, رقعى.
نويسنده نخست از اصالت عرفان اسلامى و جهان شمولى آن سخن مى گويد; سپس با نمونه هايى از نوع تفسير و برداشت عارفان از آيات قرآنى, توضيح مى دهد كه قرآن كلام الهى است و خدا در كلام خود تجلى كرده است. وى در ادامه اين مباحث را مطرح مى سازد: اهميتى كه عرفاى اسلامى براى شخص پيامبر(ص) قائلند, معناى عرفانى و قرآنى واژه قلب, آموزه يا جنبه نظرى عرفان اسلامى و عرفان اسلامى در طى قرون از ديگر مباحث كتابند.
معرفت شناسى اسلامى
مؤسسه جهانى انديشه اسلامى, چاپ اوّل, تهران, انتشارات ايران و اسلام, ١٣٤ص, وزيرى.
مباحث كتاب, از ريشه هاى بحران در جوامع اسلامى آغاز مى شود و در فصل دوم از كليات متد اسلامى سخن مى رود. سپس درباره اصلاح متدهاى انديشه اسلامى و طرح معرفت شناسى اسلامى بحث مى كند. عنوان فصل هاى بعدى بدين قرار است: نگاهى به واژه ها و برنامه ها, عملكرد مؤسسه, سمينارها و كنفرانس ها و پيوست ها است.
قرآن و حديث
قصه حضرت يوسف
مهدى مستقيمى, چاپ پنجم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٦٠ص, رقعى.
نويسنده براساس متن قرآن و با استناد به تفاسير و تواريخ معتبر اسلامى به بازنويسى داستان حضرت يوسف(ع) پرداخته است. كتاب داراى شش فصل به شرح زير مى باشد: از آغوش پدر تا قعر چاه, از قعر چاه تا كاخ عزيز مصر, از كاخ عزيز مصر تا زندان, از زندان تا مسند وزارت, از مسند وزارت تا ديدار پدر و از ديدار پدر تا وفات.
يكصد و چهارده معماى قرآن
محمود جويبارى, چاپ نهم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٢٨ص, رقعى.
كتاب در شماره هاى قبل مجله به مناسبت چاپ هاى قبلى آن معرفى شده است.
المنهج الترابطى و نظريه التاويل دراسه فى التفسير (الكاشف)
جوادعلى كسار, چاپ اوّل, قم, دارالصادقين, ١٣٧٩, ١٩٢ص, رقعى.
(المنهج الترابطى و نظرية التاويل) دومين جلد از مجموعه (من اعلام المفسرين) است كه به تحليل شيوه تفسيرنگارى (تفسير كاشف) پرداخته است. مؤلف در اين كتاب, ضمن بررسى مبانى تفسير از منظر برخى عالمان كوشيده نظريه پيوستگى آيات و سوره ها را از منظر مؤلفان تفسير كاشف بنماياند و مبانى اين موضوع را باز گويد.
پژوهشى در باب اسرائيليات در تفاسير قرآن
محمدتقى ديارى, چاپ اوّل, تهران, سهروردى, ١٣٧٩, ٢٩٦ص, رقعى.
اين كتاب اولين اثر از مجموعه سيرى در قرآن پژوهى است كه به همت محمدتقى ديارى به چاپ رسيده است. نگارنده در اين پژوهش سعى كرده است علل و عوامل ورود اسرائيليات را به حوزه فرهنگ اسلامى ريشه يابى كرده عناصر آن را شناسايى نمايد; علاوه بر آن, ميزان اثرپذيرى تفاسير شيعه و سنى را از روايات اسرائيلى و انديشه هاى وارداتى يهود نشان دهد. اين پژوهش در قالب شش فصل تدوين شده است: تشريح روش ها و منابع دانش تفسير; ارتباط قرآن و معارف قرآنى با ديگر كتاب هاى آسمانى, خصوصاً تورات و انجيل; بررسى مهم ترين انگيزه ها و زمينه هاى اسرائيليات; معرفى چهره هاى شاخص پديد آورنده اسرائيليات (از قبيل: عبدالله بن سلام, كعب الاحبار, وهب بن منبه و تميم بن اوس دارى); بررسى دلايل پذيرش و يا عدم پذيرش روايات اهل كتاب در نزد اهل بيت(ع) و ياران پيامبر(ص); نقد و بررسى اسرائيليات در تفاسير.
ينابيع الحكمه
عباس اسماعيلى يزدى, چاپ اوّل, قم, مسجد مقدس صاحب الزمان (جمكران), ١٣٧٩, ٤٤٨ص, وزيرى.
ينابيع الحكمه مجموعه ٥جلدى است مشتمل بر ٢٠٠ موضوع مختلف و متنوع اسلامى است كه با استناد به آيات قرآن كريم و روايات به زبان عربى تدوين شده است. نگارنده ضمن برشمردن آياتى كه در ارتباط با هر موضوع نازل شده, روايات و احاديث مختلفى را همراه با شرح و تفسير بيان مى كند. در اين مجموعه, ١٠٩٠٦ حديث از كتاب هايى چون: اصول كافى, الخصال, بحار, وسائل, مستدرك, مصباح الشريعه, جامع الاخبار و امالى با اين موضوعات و براساس حروف الفبا گرد آمده است: حب مال, نبوت, نساء, نفاق, تواضع, توحيد, تقوى, طعام, حسن ظن, عبادت, معاد, زيارت, غضب, زهد, جوانى, سفر, خشوع, ذكر, دعا. گفتنى است, اين موضوعات به ترتيب حروف الفباى آنها مرتب شده و هر جلد شامل چند حرف است.
سيماى صدقه در آينه وحى و سخنان معصومين(ع)به انضمام داستان هاى متنوع
احمد فقيه نى ريزى, چاپ اوّل, قم, حبيب, ١٣٧٩, ١١٢ص, رقعى.
سيماى صدقه مشتمل بر آيات قرآن كريم, روايات ائمه معصومان(ع), همچنين حكايات و داستان هايى از صدقه و صدقه دهندگان است. نگارنده در اين كتاب پس از به دست دادن تعريفى از صدقه و انفاق, اين مطالب را عنوان مى كند: شرايط انفاق و صدقه در راه خدا, فوايد دنيوى و اخروى انفاق و صدقه, انفاق و صدقه پنهان و آشكار, فوايد فردى و اجتماعى صدقه, صبر بر فقر و برخى مطالب ديگر.
كتاب المقارئه على الوزن المشاعره
محمدصادق ضياء محمدآبادى جرقويه, چاپ اوّل, اصفهان, گلبن, ١٣٧٩, ١٤٤ص, جيبى.
كتاب دربرگيرنده مقارئه هاى مختلفى است كه ذيل اين عنوين سامان يافته اند: تقسيم آيه ٢٨٢ سوره بقره براى مقارئه, حرف اول هر آيه براى تمامى مقرئه كنندگان الف انتخاب شود, مقارئه با حرف باء, حرف اول و آخر هر آيه يكى باشد, آياتى كه مربوط به پيغمبران است, آياتى كه مربوط به امامت است و آياتى كه مربوط به فروع الدين است. مقارئه بر وزن مشاعره به گونه خاصى از قرائت قرآن بين دو يا چند نفر اطلاق مى شود. بدين گونه كه حرف آخر آيه اى كه قرائت شده, حرف اول آيه اى باشد كه قرار است قرائت شود.
توحيد مفضّل
مترجم: علامه محمدباقر مجلسى, چاپ اوّل, تهران, وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى, ١٣٧٩, ٢٤٦ص, رقعى.
(توحيد مفضّل) عنوان روايت مفصّلى در موضوعِ توحيد است, راوى اين حديث بلند مفضّل بن عمر جعفى از شاگردان امام صادق(ع) است. چاپ حاضر به تحقيق آقاى باقر بيدهندى و با مقدمه علامه محمدتقى شوشترى است. همچنين پاورقى هاى مرحوم علامه طباطبايى كه ذيل همين روايت در بحارالانوار آمده است, در اين اثر جمع آورى شده است.
در اين روايت طولانى, امام ششم(ع) درباره شگفتى هاى آفرينش انسان, حيوان, طبيعت و مصالح وجود ناملايمات و مصايب در زندگى بشر سخن گفته اند.
فقه و حقوق
مقاصد الشريعه
طه جابر العلوانى, چاپ اوّل, قم, كتاب قضايا اسلاميه معاصر, ١٤٢١, ١٩٠ص, رقعى.
مقاصد الشريعه با توجه به اهداف قانون گذارى به عنوان يكى از راه هاى جدى براى احياى فقه و پويايى اجتهاد مدت ها است در جهان اسلام مطرح شده است و در دهه هاى اخير چند كتاب در اين باره نوشته شده است كه يكى از آنها همين كتاب مى باشد و مؤلف در آن به بررسى نقاط ضعف و قوت فقه موجود, فقه اقليت ها, بى توجهى به اهداف شريعت و نقش منفى آن بر خرد مسلمان و مقاصد شرعى عالى حاكم بر جعل قوانين پرداخته است.
احكام جوانان
محمود اكبرى, چاپ سوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٤٨ص, رقعى.
كتاب به قصد شناخت احكام اسلام تدوين يافته و داراى سه بخش است. در بخش اوّل مؤلف درس هايى درباره فقه و احكام اسلامى ارائه كرده است. در بخش دوم روش هاى آموزش احكام را ارائه كرده و در بخش سوم روش هاى پرسش هاى هنرى احكام را براى سطوح مختلف بر پايه فتواى امام خمينى(ره) تنظيم كرده است.
احكام روابط زن و مرد
سيد مسعود معصومى, چاپ بيستم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٤٠ص, رقعى.
كتاب در چهار فصل, احكام مربوط به روابط زن و مرد را بر پايه فتاوى چند تن از مراجع درگذشته و زنده تنظيم كرده است.
جنگ و دفاع در انديشه امام خمينى
مهدى مرندى, چاپ اوّل, تهران, عروج, ١٣٧٨, ٢٣٨ص, وزيرى.
اين مجموعه, دفتر بيست وچهارم از سرى كتاب هاى تبيان است. نوشتار حاضر كارى است از گروه جنگ و جهاد معاونت پژوهشى مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام(ره) و مشتمل بر چهار فصل زير است:
فصل اول با عنوان جنگ هاى حق و باطل به مباحثى درباره جنگ در قرآن پرداخته است. فصل دوم به ضرورت دفاع و آمادگى از منظر امام مى پردازد و سومين فصل كتاب, ويژگى هاى رزمندگان صدر اسلام را مى شناساند.
فصل چهارم, تحت عنوان (احكام فقهى دفاع و جهاد) به موضوع حكم هاى فقهى جنگ و دفاع پرداخته است. موضوعات اين فصل عبارتند از: دفاع فردى, دفاع جمعى, شرايط دفاع, وجوب آموزش و آمادگى دفاعى, وجوب كفايى حضور در جبهه, اذن والدين, احكام دفاع و زمين, دفاع و دولت, احكام اطاعت از فرماندهان جنگ و….
محصل المطالب في تعليقات المكاسب
صادق الطهورى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٦٩٦ص, وزيرى.
كتاب مكاسب جامع ترين و مفصل ترين كتاب استدلالى در فقه تجارت است كه در حوزه علمى شيعى نگارش درآمده است.
تسلط و تبحر و ژرف نگرى شيخ اعظم انصارى در نقد و بررسى اجتهادى آراء و نظرات فقهى فقها, مكاسب را كتابى عميق و پر مايه ساخته است. به طورى كه مورد اهتمام جدى حوزه هاى علميه در دوره سطح و خارج مى باشد و هم كتاب درسى و بالينى علما و مدرسين. در اهميت اين كتاب همين بس كه بسيارى از علماى بزرگ چون آخوند خراسانى, سيد محمدكاظم طباطبايى, شيخ محمدحسين اصفهانى, علامه نائينى و ميرزاى ايرواني… بر اين كتاب حواشى و تعليقات قابل توجهى دارند.
كتاب محصل المطالب كه اينك جلد سوم آن روانه بازار شده است, تلاشى است از مؤلف سختكوش آن براى بسامان كردن و بهينه سازى استفاده از اين حواشى.
مؤلف محترم در مقدمه جلد سوم به بعضى از خصوصيات اين مجموعه اشاره نموده است: ١. آوردن همه نظرات و عبارات محشين; ٢. تصحيح اغلاط متون مورد استفاده; ٣. آوردن مطالبى كه شيخ متعرض آنها نشده و در كلمات آن بزرگان نيامده است. با عناوين تكلمه, استطراد, فرع و….
معرفى جلد اول اين كتاب در شماره هاى پيشين چاپ شده است.
رياض المسائل
على طباطبايى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٥٦٢ص, وزيرى.
در اين مجلد از مجموعه كتاب هاى رياض المسائل فى بيان احكام… مقوله نكاح با اين مباحث براى طلاب حوزه هاى علميه تشريح مى شود: تعريف نكاح, اقسام نكاح, اولياى عقد, اسباب و علل تحريم ازدواج با محارم, مصاهره, ازدواج با غير مسلمان, عقد غير دائم و مباحثى از اين دست. اين مباحث به زبان عربى تدوين شده است.
مجهول بودن مورد معامله
حسن وحدتى شبيرى, چاپ اوّل, قم, انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٣٢ص, رقعى.
در كتاب حاضر, موضوع مجهول بودن مورد معامله طى چهار بخش بررسى شده است: در بخش اول, كلياتى درباره تعاريف و تقسيم ها, سابقه موضوع در فقه اماميه و اهل سنت و حقوق جديد مطرح مى گردد و در بخش دوم, مبانى تحليلى و روايى اصل لزوم رفع ابهام و نيز تأثير جهل بر وضعيت عقد و روابط طرفين تشريح مى شود. معيار رفع ابهام از اوصاف, معيار رفع ابهام از مقدار و قابل تعيين بودن مورد معامله مباحث بخش سوم كتاب است. بخش چهارم به مطالبى درباره استثنائات وارده بر اصل لزوم رفع ابهام اختصاص دارد كه طى آن, نخست, تحليلى از ماده مزبور فراهم آمده, در پى آن, موارد استثنايى بررسى و ارزيابى مى شود, اين موارد عبارت اند از: مجهول بودن توابع, عقود احسانى و عقول احتمالى.
ولايت فقيه ستون خيمه انقلاب اسلامى
محمد محمدى اشتهاردى, چاپ اوّل, تهران, مطهر, ١٣٧٩, ٣٠٤ص, رقعى.
نويسنده در اين نوشتار موضوع ولايت فقيه را از ديدگاه حضرت امام خمينى(ره) شرح و تبيين نموده است. در اين كتاب دلايل ضرورت تشكيل حكومت و ولايت اسلامى حول سه محور بررسى مى شود: ١. عمل پيامبر(ص) در تشكيل حكومت; ٢. ضرورت استمرار اجراى احكام الهى; ٣. ماهيت و كيفيت قانون اسلام به گونه اى كه بدون حكومت قابل اجرا نيست; مانند احكام مالى, دفاع مالى و احكام حقوقى و جزايى.
قضا و قضاوت در انديشه امام خمينى
على اصغر اعظمى و بيژن سليمانى فارسانى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى, ١٣٧٩, ٢٨٨ص, وزيرى.
اين مجموعه بيست و دومين دفتر از سلسله كتاب هاى (تبيان) است كه آهنگ تدوين موضوعى مآثر كلامى و مكتوب امام(ره) را دارد. در اين مجموعه فرموده ها و نوشته هاى امام خمينى(ره) درباره قضا و قضاوت است كه در گروه معارف اسلامى حوزه معاونت پژوهشى مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى استخراج و تدوين شده است. كتاب در هفت فصل, به اين مباحث مى پردازد: مقام و جايگاه قضا و دستگاه قضايى, فلسفه قوانين و مجازات ها در اسلام, اصول حاكم بر قوانين و تشكيلات قضايى, آداب قضا, جرايم, نظارت بر دستگاه قضايى و وظيفه روحانيان و حوزه هاى علميه.
تاريخ صدور پيام ها و سخنرانى هاى حضرت امام خمينى(ره) برگرفته از مجموعه صحيفه نور در ذيل هر قطعه ذكر شده و مشخصات كامل مأخذ براساس شماره مسلسل ذكر شده در پايان هر قطعه در انتهاى كتاب آورده شده است.
اخلاق و تعليم و تربيت
درآمدى بر شكل گيرى شخصيت جوان
سيد ضياء مرتضوى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٨٧ص, رقعى.
(كتاب نگاهى است گذرا به پاره اى موضوعات و محورهاى عمده در شكل گيرى شخصيت جوان كه مى تواند پيش زمينه اى براى مباحث تفصيلى در اين باره باشد. دستمايه محورهاى مورد توجه در اين پژوهش, آيات, روايات و معارفى است كه ما را در پرداختن به مباحث مورد نظر از منظر دين و با خاستگاهى دينى راه مى نماياند) و مؤلف آنها را نخست در مجله پيام زن ارائه كرده و اينك به شكل كتاب ارائه كرده و بعضى از عناوين آن عبارت است از: خويشتن گمشده, دفتر دل, شاكله, توان و ناهنجارى هاى بازدارنده.
چشم دل
جواد محدثى, چاپ سوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٢٨ص, رقعى.
كتاب مجموعه سى نوشته كوتاه اخلاقى ـ اجتماعى است كه مؤلف نخست در مجله پيام زن آنها را نشر داده و اينك در شكل كتابى ارائه كرده است. هدف نويسنده بيدار ساختن وجدان و دل انسانى است و عناوينى از قبيل: آب و هواى ملكوت, دل و ديده, بيگانه از خويش, زندگى را جدى بگيريم, ميراث فرهنگى, بيماران سالم نما و چند عنوان ديگر محتواى كتاب را مى سازند.
نظريه هاى برنامه درسى
ميلر, مترجم: محمود مهرمحمدى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٩, ٢٨١ص, وزيرى.
نويسنده از اساتيد دانشگاه تورنتو كانادا در حوزه برنامه ريزى درسى است و در اين كتاب تلاش كرده است هفت نظريه و ديدگاه مربوط به برنامه ريزى درسى را تبيين كند. هفت نظريه عبارتند از: ديدگاه رفتارى, نظريه موضوعى, ديدگاه اجتماعى, ديدگاه رشدگرا, ديدگاه فرايندشناختى, ديدگاه انسانگرايانه, ديدگاه ماوراى فردى. وى افزون بر بررسى ديدگاه هاى ياد شده به بررسى ديدگاه هاى فراگير نيز پرداخته است.
آموزش و پرورش تطبيقى
احمد آقازاده, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٩, ٣٦٢ص, وزيرى.
آموزش و پرورش از فعاليت هاى مستمر و جدّى همه كشورهاى جهان بوده و هست و هركدام از آنان مشكلات و مسائل خاص خود را داشته اند كه در روند تعليم و تربيت به راه كارهاى خاص هم رسيده اند. مطالعه و پژوهش در روش هاى آموزشى و چگونگى تطبيق آنها و بهره گيرى از تجارب ديگران از جمله پژوهش هاى بنيادى به شمار مى آيد. در پاره اى كشورها اين كار سابقه طولانى دارد و در ايران نيز بيش از سى سال است چنين پژوهش هايى انجام مى گيرد. نويسنده تلاش كرده است در ادامه اين پژوهش ها, ضمن تبيين اصول, مفاهيم و مسائل آموزش و پرورش تطبيقى و بيان تاريخچه آن به مفاهيم و روش هاى نوين اين رشته نيز بپردازد و با بررسى نظام آموزش و پرورش ژاپن و انگلستان وجوه تفاوت و تشابه اين دو نظام را تبيين كند.
جوانان در طوفان غرايز
همت سهراب پور, چاپ دوم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١٦٠ص, رقعى.
نويسنده كتاب با اين باور كه دشمنان بشر اولين نشانه هر تير مسموم خود را قلب, فكر و شخصيت جوان قرار مى دهند و به نام تجدد, برهنگى و بى عفتى را ترويج مى كنند, به فكر چاره براى نسل جوان افتاده است و كتاب را در پنج بخش با عناوين ذيل براى كمك به نسل جوان نگاشته است. عناوين كتاب عبارتند از: جوانان و ويژگى هاى آنان, جوانان و منجلاب فساد, جوانان و زمينه هاى انحطاط, جوانان و مسائل مذهبى و در نهايت جوانان و تهاجم فرهنگى.
نويسنده در پايان كتاب نمونه هايى از تهاجم فرهنگى را ارائه مى كند; از قبيل معرفى الگوهاى كاذب, ترويج سكولاريسم, ترويج افكار روشنفكرانه, نفى ولايت فقيه, اشاعه فساد و فحشا, ترويج مد و مدگرايى و مخدوش كردن فرهنگ انقلابى و راه هاى مبارزه با اين تهاجم را در تأليف كتاب هاى مفيد, تشكيل جلسات مذهبى, نظارت عمومى و توجه به مسجد و نماز مى داند.
گامى در مسير: خودسازى و عرفان براى جوانان
جواد محدثى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٢٢٨ص, رقعى.
اين مجموعه مشتمل بر ٥٦ مقاله در زمينه خودسازى و عرفان است كه پيش از اين در صفحه جوانان روزنامه جمهورى اسلامى ايران منتشر شده است. اين مقالات كه عمدتا با استناد به آيات قرآن, احاديث و روايات نگارش يافته ذيل اين عناوين سامان يافته اند: هستى در نگاه عارفانه, در قلمرو دل, خودسازى, سلوك اجتماعى و منزل واپسين.
تاريخ و شرح حال
سيماى حكومتى امام على(ع)
على اكبر بابازاده, چاپ اوّل, قم, انتشارات انصاريان, ١٣٧٨, ٥٠٨ص, وزيرى.
كتاب حاضر در سى وچهار فصل, حاوى بيش از دويست وسى موضوع است كه شيوه هاى اخلاقى و سياسى و اجتماعى اميرالمؤمنين على(ع) در آن ترسيم گرديده و كيفيت برخورد حضرت را با ديگران در حال جنگ و صلح, خشم و غضب نشان داده است. همچنين پاره اى از حقوق مردم و دولت را نسبت به همديگر بيان كرده و موارد به كارگيرى تواضع و نرمش, قاطعيت و خشونت, بخشش و دادگرى, رفع تبعيض و… را شناسانده است. هر از گاه, نويسنده علاوه بر سيره اميرالمؤمنين(ع) به سيره و سنت ديگر معصومان نيز استناد كرده است.
باستان شناسى و هنر آسياى صغير
بهمن فيروزمندى شيره جينى, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٨, ٢٧٤ص, وزيرى.
كتاب براى دانشجويان رشته باستان شناسى در مقطع كارشناسى و كارشناسى ارشد به ارزش دو واحد تدوين شده است و در آن اوضاع طبيعى و تاريخچه آسياى صغير بررسى شده است. ادوار پيش از تاريخ, دوران مس ـ سنگ و عصر مفرغ به تفصيل مورد بحث قرار گرفته است.
مؤلف در پايان مجموعه اى از نقشه ها, تصاوير و منابع و مآخذ ارائه كرده است.
فصل سرد
سيد مهدى عليزاده, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ١١٩ص, رقعى.
كتاب در شكل داستان و با بهره گيرى از گزارش هاى تاريخى به بخش هايى از زندگى حضرت فاطمه(س) مى پردازد: درگذشت پدر آن حضرت(س), جريان سقيفه, فدك, سخنرانى آن حضرت(س), سقط فرزند آن حضرت, بيت الأحزان, غضب وى بر خلفاى اول و دوم, درگذشت آن حضرت و غسل و تدفين وى مباحث اين كتاب را تشكيل مى دهد.
شرح خطبه حضرت زهرا(س)
سيد عزالدين حسينى زنجانى, چاپ ششم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٥٠٤ص, رقعى.
اين شرح يكى از شرح هاى مفصل فارسى براى خطبه حضرت زهرا(س) مى باشد. نويسنده كه صبغه پژوهش و تدريس فلسفه دارد در شرح خطبه آن حضرت بسيارى از مطالب كلامى و فلسفى را نيز مطرح كرده است و همين امر موجب تفصيل گشته است. در اين جلد در ذيل مبحث حمد و ثناى الهى مقوله حمد و شكر از ديدگاه فلاسفه و عرفا و نيز امامان معصوم(ع) بحث شده است. در مبحث توحيد و صفات الهى افزون بر مباحث تاريخى موضوع از زاويه كلامى و فلسفى مورد بررسى قرار گرفته است. مبحث نبوت, قرآن و فلسفه احكام مباحث ديگر كتاب است.
داورى هاى متضاد درباره محيى الدين عربى
داود الهامى, چاپ اوّل, قم, مكتب اسلام, ١٣٧٩, ٢٥٦ص, رقعى.
نويسنده در اين كتاب با استناد به آثار و نوشته هاى محيى الدين عربى, نقد و تحليلى از عقايد, افكار و احوال وى به دست مى دهد, همچنين ديدگاه هاى ستايندگان, انتقادكنندگان و تكفيركنندگان وى را ذكر مى كند. به زعم مؤلف اقوال و افكار و عقايد او با ظاهر شرع نمى سازد و سخنانش متناقض با هم و متناقض با عقل و مخالف با شرع است.
زنان مردآفرين تاريخ
محمد محمدى اشتهاردى, چاپ اوّل, تهران, افق فردا, ١٣٧٩, ٢٤٠ص, رقعى.
اين نوشتار عهده دار بررسى جايگاه و منزلت زن از ديدگاه اسلام است. سپس شرح مختصرى از زندگى زنان نمونه قبل و بعد از اسلام به طبع رسيده است. مخاطبان كتاب را با اين موضوعات مطالعه مى كنند: موقعيت زن قبل از اسلام, استقامت در برابر حوادث تلخ جهان, زنان قهرمان پرور و نمونه قبل از اسلام, زنان شيردل و برجسته صدر اسلام, نگاهى به مقاومت بانوان كربلا, نگاهى به زندگى مادر پيامبر(ص) و مادران ائمه(ع) و چند برنامه عملى مهم براى بانوان سعادتمند.
خواص و لحظه هاى تاريخ ساز
مؤسسه فرهنگى قدر ولايت, چاپ اوّل, تهران, قدر ولايت, ١٣٧٩, ١٢٨ص, رقعى.
كتاب شرح حال مختصرى از زندگى ابوموسى اشعرى به دست داده شده است. يادآور مى شود كه هنگام روى كار آمدن امام على(ع) در مقام خليفه مسلمانان, ابوموسى حاكم كوفه بود و براى امام از مردم بيعت گرفت, سپس در جريان جنگ جمل و حوادث پيش آمده با امام مخالفت كرد و عزل شد. ابوموسى بعد از آن كه نتوانست مردم كوفه را از پيوستن به امام على(ع) باز دارد, از كوفه خارج شد. او سرانجام در واقعه صفين, ضربه اى بزرگ بر دولت اسلامى امام على(ع) وارد كرد. ابوموسى اشعرى در سال ٥٤ هجرى درگذشت.
اسلام و مسلمانان در آمريكا
محمود خداقلى پور, فهيمه وزيرى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٤١٦ص, وزيرى.
كتاب در چهارده فصل سامان يافته است. نگارندگان برآنند تا شناختى درخور از وضعيت اسلام و مسلمانان در ايالات متحده آمريكا, از جمله فرقه ها و سازمان هاى اسلامى, وضعيت فعلى و چالش هاى مسلمانان اين كشور, و دلايل اجتماعى و انسانى گرايش به اسلام به دست دهند. آنها در فصل نخست پيشينه ورود مسلمانان به آمريكا, سپس تركيب و پراكندگى جمعيت مسلمانان مقيم آمريكا را شرح مى دهند و در ادامه, ضمن بررسى سازمان ها و تشكل ها و فرقه هاى مختلف جايگاه شيعه را در كشور آمريكا معرفى مى كنند. رشد اسلام در بين سياهان آمريكا, زندگى و مشاركت در جامعه آمريكا و قوانين اسلام, آداب اسلامى و فرهنگ آمريكايى از ديگر موضوعات اين كتاب است.
تاريخ نبى اكرم محمد بن عبدالله(ص)
احمدرضا مسائلى, چاپ اوّل, اصفهان, كانون پژوهش, ١٣٧٩, ٢٥٦ص, وزيرى.
تاريخ زندگانى پيامبر اكرم(ص) در اين كتاب طى ٢٢ فصل به اجمال شرح و بررسى مى شود. پيش از مباحث اصلى كتاب, مختصرى درباره تقسيمات تاريخ, و اعتبار يا بى اعتبارى تاريخ نقلى ذكر شده, همچنين به منابع شناخت در تاريخ نقلى اشاره شده است. فصل چهارم به روش تحقيق در تاريخ اختصاص يافته است. اديان شبه جزيره عربستان پيش از پيامبر(ص) معرفى مى شود; سپس مؤلف با اين مباحث كتاب را پى مى گيرد: محمد بن عبدالله(ص), دوره نوجوانى نبى اكرم(ص), حوادث دوره نوجوانى تا بعثت, بعثت نبى اكرم(ص), نبى اكرم و اعجاز, بعثت تا هجرت, سال اول و دوم هجرت و حوادث سال سوم هجرت و مباحثى از اين قبيل.
آذرخشى ديگر از آسمان كربلا: مجموعه سخنرانى هاى استاد محمدتقى مصباح يزدى
محمدتقى مصباح يزدى, چاپ اوّل, قم, مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى(ره), ١٣٧٩, ٢٥٦ص, وزيرى.
مجموعه حاضر شامل سخنرانى هاى محمدتقى مصباح يزدى درباره واقعه كربلا است كه ذيل عناوينى از اين دست سامان يافته است; شب هاى پيرامون عاشورا و بزرگداشت آن, زمينه هاى قيام عاشورا, روش هاى به كارگيرى عوامل انحراف جامعه از سوى معاويه, فعاليت مخفيانه امام حسين(ع) در زمان معاويه, علل انفعال جامعه در برابر فعاليت هاى معاويه, وظايف حكومت و مردم در شرايط حاضر و امر به معروف و نهى از منكر در قرآن.
سربازى و پاسدارى در آيين امام على(ع)
ابراهيم احمديان, چاپ اوّل, قم, پرديسان, ١٣٧٩, ١٣٦ص, رقعى.
مطالب اين كتاب در سه فصل سامان يافته است: در فصل اول از ضرورت و اهميت وجود نيروهاى مسلح سخن به ميان آمده, در پى آن, مؤلف ويژگى هاى نظاميان را از منظر آيات قرآن, احاديث و روايات برمى شمارد. اين ويژگى ها عبارت اند از: ايمان, دانش و آگاهى, توانايى جسمانى, ايثار و معنويت, شايستگى هاى اخلاقى و رفتارى و نظم و انضباط. در فصل دوم, با اشاره به سخنان حضرت امام خمينى(ره) و حضرت آيت اللّه العظمى خامنه اى, آثار زيانبار دخالت نظاميان در فعاليت هاى سياسى تشريح مى شود. فصل سوم به مطالبى درباره ارزش ها و ضد ارزش هاى نيروهاى مسلح از منظر اسلام, اختصاص دارد.
شناخت نامه على(ع): گفتارهايى در مقام اميرمؤمنان(ع)
فريد پورمصطفى, چاپ اوّل, تهران, سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى, ١٣٧٩, ٣٢٤ص, رقعى.
در اين مجموعه مقالاتى درباره شخصيت و زندگانى حضرت على(ع) با اين عناوين گرد آمده است: نظرى به خاندان و محيط تربيت على(ع), على اكبر شهابى; خلافت امام على(ع) و تثبيت نظريه امامت شيعى, رسول جعفريان; على(ع) نفس رسول خدا(ص), عابدين مؤمنى; موقوفات اميرالمؤمنين(ع), احمد اشكورى; كنيه ابوتراب افتخار اميرالمؤمنين(ع), على ميرشريفى; صد كلمه عادل بن على بن عادل, محمود مهدوى دامغانى; على بن ابى طالب(ع) در مثنوى, افضل اقبال و ترجمه هاى تركى سخنان على(ع), اسماعيل هادى. اين مقالات پيش از اين در نشريات مختلف به طبع رسيده است.
استاد شهيد (مرتضى مطهرى) به روايت اسناد
مركز اسناد انقلاب اسلامى, چاپ اوّل, تهران, مركز اسناد انقلاب اسلامى, ١٣٧٩, ٣٨٨ص, وزيرى.
در اين كتاب ٢٣٤ سند درباره مبارزات شهيد مرتضى مطهرى گرد آمده است كه طى آنها علاوه بر نشان دادن سير تحولات انقلاب اسلامى ايران, جنبه هاى مختلف فكرى, فرهنگى, مبارزاتى و سياسى شهيد مرتضى مطهرى تبيين گرديده است. عناوين برخى از اسناد به اين شرح است: سخنرانى مطهرى در جلسات مذهبى جبهه ملى, نظر اداره سوم در مورد سخنرانى ها و رساله هاى استاد, گزارش فعاليت طرفداران و اعضاى نهضت آزادى, گزارشى از سخنرانى استاد در حسينيه ارشاد, گزارش ساواك تهران از آخرين مرحله كمك به مردم فلسطين, آدرس منزل استاد مطهرى و روحانيون هم فكر و تحليل ساواك از اجتماع و وحدت روحانيون.
مكتب هاى تاريخى و تجددگرايى تاريخ
عزت اللّه رادمنش, چاپ اوّل, تهران, پيك ستاره, ١٣٧٩, ٣١٢ص, وزيرى.
نويسنده كتاب تلاش كرده تصويرى مختصر اما جامع از تاريخ تاريخنگرى و فلسفه تاريخ و مكتب هاى تاريخى, همچنين شيوه ها و سنت هاى تاريخ نويسى به دست دهد. كتاب از دو بخش تشكيل شده است. بخش يكم با عنوان مكتب هاى تاريخى متشكل از پانزده فصل است; عرفان گرايى تاريخ, اشينگلد و ياس فلسفى, تاين بى مفسر روحانى تاريخ, هردر مفسر آزادى انسان در تاريخ, ويكو فلسفه ترمى تاريخ, ميشله و فلسفه مردمى تايرخ, روسو و هبوط در زندگى شهرى, تاريخ و برخى تفكرات فلسفى ديگر, مكتب تاريخى پوزيتيويسم, پرويدانسياليسم: مشيت گرايى تاريخ, فلسفه تاريخ تمدن غرب, مكتب متريك, مكتب رلايتويسم, مكتب آنال و مكتب تاريخى قرآن. بخش دوم كه تجددگرايى تاريخ نام گرفته به مقوله روش شناسى تاريخنويسى و تاريخنگارى مى پردازد و از دوازده فصل با اين عناوين تشكيل شده است: جدال بر سر علمى بودن يا غيرعلمى بودن تاريخ, كهنه گرايى تاريخ, متدلوژى و ساختار تاريخ نوين, تجزيه گرايى تاريخ, نوگرايى تاريخ در آلمان, تاريخنگارى در انگلستان, تاريخنگارى در فرانسه, تاريخنگارى در ژاپن, تاريخنگارى در چين, نوگرايى تاريخ در آفريقا و معنى تاريخ و تجددگرايى در تاريخ قرآن. كتاب با فهرست اعلام به پايان مى رسد.
يادگارهاى جاودان: نگاهى به آثار تاريخى ويران شده صدر اسلام
محمد عبايى خراسانى; با همكارى رضا حسينى نسب, چاپ اوّل, تهران, الست فردا, ١٣٧٩, ١٨٦ص, رقعى.
در اين كتاب شمارى از آثار تاريخى مربوط به صدر اسلام كه مورد تهاجم قرار گرفته معرفى مى شود. از جمله اماكن معرفى شده در اين كتاب كه بسيارى از آنها با تصوير يا طرحى هندسى همراه گشته عبارت اند از: خانه هاى ارزشمند: محل ولادت پيامبر(ص), خانه ارقم, خانه حضرت خديجه(س), خانه امام جعفر صادق(ع), خانه على بن ابى طالب(ع), بيت الاحزان, جايگاه عهدنامه مشركان عليه پيامبر(ص), شعب ابى طالب, جاده غار حرا, مساجد ويران شده, حرم هاى شهداى اسلام, حرم حمزه و شهداى فخ, حرم شهداى فخ, گنبد و بارگاه اصحاب پيامبر(ص) و ديگر اثار ويران شده حرمين شريفين. كتاب با كتاب نامه و نمايه به پايان مى رسد.
تاريخ شفاهى انقلاب اسلامى از مرجعيت امام خمينى تا تبعيد (٤٣ـ١٣٤٠)
عبدالوهاب فراتى, چاپ اوّل, تهران, مركز اسناد انقلاب اسلامى, ١٣٧٩, ٢١٦ص, وزيرى.
مؤلف در كتاب حوادث, رخدادها و جريانات سه سال اول نهضت امام خمينى(ره) ـ از رحلت آيت اللّه بروجردى و مرجعيت امام(ره) تا تبعيد امام(ره) به تركيه و سپس به عراق ـ براساس خاطرات افرادى كه از نزديك شاهد شكل گيرى نهضت امام بازگو مى شود. اين خاطرات در پنج فصل تدوين شده است: مرجعيت امام خمينى(ره), از اصلاحات ارضى تا الغاى لايحه انجمن هاى ايالتى و ولايتى, از تحريم رفراندوم تا فاجعه مدرسه فيضيه, قيام ١٥خرداد ١٣٤٢, طرح لايحه كاپيتولاسيون. در بخش پايانى ـ ضمايم ـ زندگى نامه اجمالى افراد راوى درج شده است.
سير تكوينى انقلاب اسلامى
جواد منصورى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه, ١٣٧٩, ٣٨٠ص, وزيرى.
اين كتاب كه با هدف تبيين و شناخت ريشه ها و زمينه هاى انقلاب اسلامى تأليف شده, مرورى گذرا بر مهم ترين رويدادها و تحولات تاريخ معاصر ايران از دوره قاجار و همزمان با نهضت تنباكو تا پيروزى انقلاب اسلامى است. مطالب كتاب با تأكيد بر تحليل نقش و عملكرد دول استعمارگر انگليس, روسيه و امريكا در اين دوره, در چهار بخش سامان يافته است. بخش يكم با عنوان سلطه استعمارى انگليس و روس كه مقطع ورود استعمار و بروز نهضت تنباكو (در عصر قاجار) تا كودتاى ٢٨ مرداد ١٣٣٢ را در بر مى گيرد, از پنج فصل تشكيل شده است: ١. آغاز بيدارى; ٢. نهضت مشروطيت; ٣. كودتاى انگليس و حكومت رضاخان; ٤. جنگ جهانى دوم و پى آمدهاى آن; ٥. فراماسونرى. در بخش دوم كه سلطه آمريكا نام گرفته, رويدادهاى پس از كودتاى ١٣٣٢ تا قيام ١٥ خرداد ١٣٤٢ طى چهار فصل بازگو مى شود: ١. كودتاى آمريكا و آغاز ديكتاتورى; ٢. تاريخ مختصر نفت; ٣. سياست هاى جديد آمريكا و آغاز نهضت اسلامى; ٤ دسينى(ام. ب عنوانن و سرك متضمن سل است: ١ـ كاپيتولاسيون; تبعيد حضرت امام(ره) و تشديد خفقان; ٣ـ تحولات منطقه و نقش جديد ايران. آخرين بخش كتاب كه سقوط حاكميت آمريكا نام گرفته نيز از چهار فصل تشكيل شده كه عبارت اند از: ١ـ شاه در سراشيبى سقوط; ٢ـ ظهور انقلاب و بى ثباتى دولت ها; ٣ـ سقوط حاكميت آمريكا; ٤ـ ورود حضرت امام(ره) و پيروزى انقلاب اسلامى. كتاب با جمع بندى و نتيجه گيرى, روزشمار وقايع مهم تاريخ معاصر, و فهرست منابع به پايان مى رسد.
صد كلام, صد خاطره
رضا اسماعيلى, چاپ اوّل, تهران, جابر, ١٣٧٩, ١٣٦ص, رقعى.
در مجموعه حاضر, صد خاطره از افراد مختلف, در باب ديدگاه ها و شخصيت امام خمينى(ره) گردآورى شده و در لابه لاى كتاب نيز تصاويرى از ايشان به چاپ رسيده است.
ھ گذرى بر انديشه سياسى امام خمينى(ره)
حجت الله صادقى, چاپ اوّل, تهران, عصمت, ١٣٧٩, ١٦٠ص, رقعى.
در اين كتاب ذيل پنج بخش, مباحثى در تبيين انديشه سياسى امام خمينى(ره) مطرح شده است. بخش اول مرورى اجمالى است بر زندگى نامه سياسى ـ مبارزاتى امام خمينى(ره). در بخش دوم, دو مقوله ديانت و سياست همچنين موضوع جدايى ميان اين دو مقوله از ديدگاه امام خمينى(ره) شرح و تفسير مى شود. بخش سوم به تبيين موضوع ولايت فقيه از ديدگاه امام خمينى(ره) اختصاص دارد. در چهارمين بخش كتاب مخاطبان با ديدگاه امام خمينى(ره) درباره حكومت اسلامى آشنا مى شوند و در آخرين بخش, ديدگاه امام خمينى(ره) در خصوص سياست خارجى فراهم مى آيد. فهرست منابع, پايان بخش كتاب است.
صحيفه دل ـ٢
جمعى از نويسندگان, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره), ١٣٧٩, ١٧٠ص, رقعى.
اين مجموعه, حاصل تلاش و ابتكار مرحوم حاج احمد خمينى است. وى با انجام مكاتبات با تعدادى از شاگردان امام, از آنان درخواست كرد كه ضمن معرفى كليه كسانى كه از محضر آن حضرت كسب فيض كرده اند, نحوه تدريس و ساير خاطرات خود را از آن ايام گرامى بيان كنند و متعاقب آن پاسخ هايى دريافت شد كه در مجموعه حاضر مورد استفاده قرار گرفته اند.
محدوده زمانى اين اثر, دوران تحصيل امام تا رهبرى ايشان پس از پيروزى انقلاب اسلامى است; ولى بيشتر مربوط به دوران تدريس معظم له در قم و نجف است.
ادبيات
دل هاى كبوترى
سيد سعيد هاشمى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٤٧ص, رقعى.
كتاب شامل چندين سروده از آقاى سعيد هاشمى درباره امامان معصوم(ع) براى نوجوانان است.
نام پاره اى از سروده ها به اين شرح است: خانه شادى, كوچه هاى شب, يك كاسه زهر, حرم ويران, ضريح خورشيد, باقى مانده و تاجى از گل.
قصه هاى من و آقاجون
محسن ربانى, چاپ اوّل, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٩, ٤٨ص, رقعى.
كتاب حاوى چند داستان براى كودكان است. داستان ها عبارتند از: تفنگ, حوض, زنبور, كفش هاى من, ليوان آب, صف سينه زن ها, درخت گلابى و انجير سياه.
ديوان عبد عليشاه كاشانى
مولانا حاج محمدحسن قطب, چاپ اوّل, انتشارات مرسل, ١٣٧٨, ٢٤٦ص, وزيرى.
حاج ملامحمدحسن نطنزى كاشانى (متولد ١٢٣٢ق) از نوادگان دخترى حاج ملااحمد نراقى از بزرگان اهل معرفت و شعر در قرن گذشته است. ديوان حاضر مجموعه قصايد وى در سبك خراسانى و به شيوه سنايى غزنوى است. وى در غزل نيز به شيوه سنايى, عطار و حافظ سخن گفته و برخى از غزليات ايشان را استقبال كرده است. مقدمه نويس اين مجموعه, آقاى افشين عاطفى, زيباترين سروده ديوان حاضر را غزلى با اين مطلع مى داند:
مژده اى همنفسان كوى مغان است اينجا
رخ متابيد كه خلوتگه جان است اينجا
برخى از قصايد وى در موضوع مدح اهل بيت و منقبت امامان معصوم(س) است.
اتاق رو به قبله
على آقا غفارى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره), ١٣٧٩, ٥٢ص, رقعى.
كتاب حاضر, مجموعه شش داستان براى گروه سنى (د) (دوره راهنمايى) است. اين اثر بازنويسى شش خاطره از نزديكان و آشنايان حضرت امام خمينى(ره) است.
ھ يادنامه كنگره تأثير امام خمينى و انقلاب اسلامى بر ادبيات معاصر
جمعى از نويسندگان, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره), ١٣٧٩, ١٤٢ص, رقعى.
كتاب حاضر, حاوى خلاصه مقالات, سخنرانى ها, مصاحبه ها و آفرينش هاى ادبى است. پس از مقدمه كتاب, گزارشى از كنگره و سپس خلاصه اى از مقالات رسيده به دبيرخانه كنگره مى آيد و پس از آن چند مصاحبه درج گرديده است. چند داستان كوتاه, چند نامه كودكانه به امام و شمارى از قطعات شعرى, در پايان آمده است.
كنگره تأثير امام خمينى و انقلاب اسلامى بر ادبيات معاصر, در مهرماه سال ١٣٧٧ در اصفهان برگزار شد. ميزبان اين كنگره سراسرى, دانشگاه اصفهان بوده است.
سياسى
درآمدى بر جامعه شناسى سياسى
احمد نقيب زاده, چاپ اوّل, تهران, سمت, ١٣٧٩, ٢٣٨ص, وزيرى.
مؤلف در آغاز زمينه هاى بحث را مطرح كرده و منظور از جامعه شناسى سياسى را توضيح مى دهد. عوامل تأثيرگذار بر زندگى سياسى بشر را تبيين مى كند و سپس نماد و نظام و كار سياسى را بررسى مى كند. قدرت, سلطه و مشروعيت سياسى را مورد پژوهش قرار مى دهد. از نظام سياسى و دولت, و از بازيگران و نيروهاى سياسى از قبيل احزاب سياسى, گروه هاى فشار و نيروهاى ديگر نيز سخن به ميان مى آورد.
جايگاه مردم در نظام اسلامى از ديدگاه امام خمينى(ره)
على اكبر كمالى, چاپ اوّل, تهران, مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى(ره), ١٣٧٩, ٢٤٤ص, وزيرى.
در تنظيم اين مجموعه كوشش شده است عبارات و پيام هاى امام, ذيل نزديك ترين عنوان قرار گيرد. عناوين كتاب, عبارتند از: حق حاكميت مردم در نظام اسلامى, مسئوليت و نقش مردم در برپايى نظام اسلامى, توطئه هاى دشمنان عليه مردم مسلمان, تأثير پشتيبانى مرد