آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ٩ - معرفىهاى گزارشى
معرفىهاى گزارشى
كليات
* مجموعه مقالههاى سمينار جامعهشناسى. گردآورى سازمان سمت. (چاپ اوّل: تهران، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انسانى دانشگاهها، ١٣٧٣). ٤٦١ ص، رقعى.
اين كتاب شامل مجموعه مقالات سمينار جامعهشناسى و توسعه در تاريخ ٩ تا ٢١ آذر ١٣٧٠ است كه توسط سازمان سمت برگزار شد. در مقالات به موضوع جامعهشناسى و توسعه از ديدگاه مختلف، بويژه از ديدگاه فرهنگى و آموزشى پرداخته شده است.
* المعجمات و المجامع العربيّه. عبدالمجيد الحر. (چاپ اوّل: بيروت، دارالفكر العربى، ١٤١٤). ٣٢٨ ص، وزيرى.
اين كتاب پژوهشى است درباره فرهنگهاى لغوى، چگونگى تدوين و آغاز نگارش آنها و گزارشى از فرهنگهاى نگارش يافته.
برخى از عناوين كتاب چنين است: فرهنگها، فرهنگهاى لغوى دوره نهضت ادبى در لبنان، فرهنگهاى بعد از جنگ جهانى اوّل، چگونگى بروز و ظهور فرهنگهاى لغوى در جهان عرب و آشنايى با معجمها.
* سازمان كتابخانه. كريشن كومار - مترجم مريم امين سعات. (چاپ اوّل: تهران، سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى، ١٣٧٣) ٣٣٨ ص، رقعى.
كتاب در مورد سازمان كتابخانه و نيز كتابخانه و جامعه تهيه و در هيجده فصل تنظيم شده است. انواع كتابخانه، قوانين و سازمانهاى مربوط به كتابخانه و كتابدارى، خدمات كتابخانهها، تحولات و پيشرفتهاى اين حرفه از موضوعات اين كتاب است.
* مصادر النظام الإسلامى. المرئة و الأسره فى الاسلام. عبدالجبار الرفاعى. (چاپ اوّل: كويت، منشورات مركز المخطوطات و التراث و التوفيق، ١٤١٤). ٥٤٦ ص، وزيرى.
بخش اوّل از مجموعه عظيم كتابشناسى و مصادر پژوهشى فرهنگ اسلامى است كه پيشتر از چگونگى آن سخن گفتهايم (رك: آينه پژوهش، سال دوّم، شماره دوّم / ٥٠) در اين كتاب ٣٥٠٢ كتاب و مقاله درباره زن و خانواده فهرست شده است.
* معجم المطبوعات العربية فى ايران. عبدالجبار الرفاعى. (چاپ اوّل: تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، ١٣٧٣) ٨٧٢ ص، وزيرى.
سرزمين نيكخواه و نيك جوى ايران هنگامى كه خورشيد روزافروز اسلام را در زوايايش دريافت، آن را با آغوش باز پذيرفت. فرزندان اين مرز و بوم زبان قرآن را زبان خود تلقى كردند و هزاران اثر كلامى، فلسفى، تاريخى، علمى و.. را به اين زبان نگاشتند و به ابعاد فرهنگ اسلامى قوام بخشيدند. در تاريخ ايران اسلامى كم نبودند كسانى كه مىكوشيدند تا حضور مبارك اسلام را ناشايست جلوه دهند، و بر بوقها بدمند كه ايرانيان در مقابل اين حضور، ستيزهگرى داشتند. اما واقعيت نه * ٨٦ * چنان بود و آثار نيز نشانگر بطلان آن ادعاست. پس از انقلاب اسلامى ايران نيز اين گونه پندارها را جريانهايى ويژه گسترش داد و اين بار عربهاى ناسيوناليست و قلم بمزد بيشتر بر اين بوق دميدند و كوشيدند ايران و به تبع آن انقلاب اسلامى را عرب ستيز و در نهايت اسلام ستيز و به اصطلاح شعوبى جلوه دهند. كتابشناس محقق جناب عبدالجبار رفاعى با اين اثر ارجمند، پاسخى عملى به اين پندار واهى دادهاند. ايشان نشان دادهاند كه از روزگارى كه چاپ پيدا شد، ايران اسلامى پيشتاز نشر بوده و آثار فراوانى به زبان ارجمند قرآن در ابعاد مختلف فرهنگ اسلامى نشر داده است.
در اين مجموعه بيش از ٥٠٠٠ عنوان كتاب به عربى ذيل موضوعات مختلف فهرست شده است. مقدمه كتاب شامل بحثى است سودمند در تاريخ چاپ و كتابت در جهان. يادآورى كنيم كه برخى از كتابهاى فارسى عربى نما در كتاب راه يافته است كه با توجه به اندك بودن آن در برابر اين كار عظيم، از ارزش، عظمت و هدف كتاب نمىكاهد.
* فهرست مقالات فرهنگ در مطبوعات جمهورى اسلامى ايران. مديريت نمايه سازى سازمان مدارك. (چاپ اوّل: تهران، مركز فرهنگى انقلاب اسلامى، ١٣٧٣) ٢٢١/٥٤ - ١٦٩/٥٣ - ٢١٩/٥٢ ص، رقعى.
شامل فهرست كليه مقالات فرهنگى است كه در سه ماه ارديبهشت، خرداد و تير سال ١٣٧٢ در مطبوعات كشورمان نگاشته شده است.
اين مجموعهها افزون بر فهرست كوتاه عناوين كلّى با زير مجموعهها، تنظيم كشيده و در واقع شيوه كار را نشان مىدهند، داراى سه فهرست راهنماست كه عبارتند از: فهرست نام نويسندگان مقالات، فهرست موضوعات مقالات و فهرست جرايدى كه فهرست شدهاند.
قرآن و تفسير
* النظرية القرآنية الكونيّه. سليم الجابى. (چاپ اوّل: بيروت، مطبعة نصر، ١٤١٤). ٢١٩ ص، وزيرى.
اين كتاب بحثى است درباره خلقت جهان از ديدگاه قرآن.
* مناهج البيان فى تفسير القرآن. محمّدباقر ملكى. (چاپ اوّل: تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، ١٤١٤). ٣٨٩ ص، وزيرى.
كتاب حاضر تفسيرى است ارجمند و خواندنى از جزء بيست و نهم قرآن كريم. مؤلف با توجه به آيات قرآن، روايات و در پرتو باريك نگريهاى واژهشناسانه به تفسير آيات پرداخته و جاى جاى ديدگاه مفسّران را به نقد كشيده است. در ضمن تفسير آيات، گاهى موضوعات قرآنى نيز به اختصار بحث شده است. اما فهرست مطالب از اشاره به اين مباحث قرآنى و ادبى تفسير خالى است.
* ابعاد التنزيل. على طه. (چاپ اوّل: بيروت، دارالرسول الاكرم، ١٤١٤). ٤١٤ ص، وزيرى.
اين اثر كوششى است در جهت رسيدن به ابعاد سُوَر قرآنى و ويژگيهاى آيات الهى در سور قرآن كريم. مؤلف مىكوشد در اين پژوهش به قرآن، چونان كتابى زندگى ساز بنگرد و آموزههاى آن را با زندگى واقعى انسان پيوند دهد. او در اين مجلد كه بحث از پژوهش گستردهاى درباره قرآن است، به تحليل و تفسير سورههاى كوثر، ماعون و تكاثر پرداخته است.
* معارف قرآن در الميزان. سيد مهدى امينى. (چاپ اوّل: تهران، سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ٢٢٣ ص، وزيرى.
اين جلد شامل ديدگاه مرحوم علامه طباطبايى در شناخت جهان و نظام آفرينش است كه نويسنده آن را از تفسير الميزان تلخيص و ترتيب داده و شامل ٢٠٧ عنوان مطلب است كه در شش بخش و هر بخش در چندين فصل تنظيم شده است. بخشها عبارتند از: آغاز جهان، * ٨٧ * شروع حيات، آيات الهى در آفرينش، نظام آفرينش جهان، نظام ازواج و پايان جهان.
حديث
*الدروع الواقعية. السيد على بن موسى بن طاووس - متوفى ٦٦٤. (چاپ اوّل: قم، مؤسسة آلالبيت(ع) لأحياء التراث، ١٤١٤ - ١٣٧٣). ٣١٤ ص، رقعى.
كتاب از جمله سلسله مصادر بحارالانوار است كه مؤسسه مزبور درصدد احيا و چاپ مستقل آنهاست. كتاب شامل ادعيه ايام و شهور و نيز فضل قرائت سوره خاص در ايام خاص و نيز صوم در پارهاى از ايام است.
* چهل حديث، تفكر. سيد حسين زينالى تبلى. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ص، جيبى.
اين چهل حديث (همراه با ترجمه سليس آنها) در موضوع تفكر، اهميت آن، انواع تفكر، موارد تفكر، زمان تفكر و نتايج آن، انتخاب شدهاند.
* چهل حديث. محمّد صحتى سردرودى. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ٦٤ ص، جيبى.
اين كتابچه، مجموعه چهل حديث و ترجمه آن است درباره جوان و نوجوان، چگونگى برخورد با جوانان و تبيينى از شخصيت و روحيات جوانان.
*اقبال الأعمال. رضى الدين على بن موسى بن جعفر بن طاووس. (چاپ اوّل: قم، مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ٥٤٤ ص، وزيرى.
عالم تقوى پيشه و معادباور سيد بن طاووس، كه در صفاى روح، پاكى ضمير و دلدادگى به حق، بىنظير بود، آثار بلند و ارجمندى درباره دعا و گردآورى دعاها و تدوين اين مجموعههاى پرمغز و دلنواز فراهم آورده است. اقبال الأعمال كه در دو بخش تنظيم شده است از بهترين اين آثار است. مؤلف بخش اوّل را براى ماه رمضان تهيه كرده و در ضمن آن دعاهاى مرتبط با روزها و شبهاى ماه رمضان، و چگونگى ارتباط بنده را با خداوند در اين ماه، شرح داده و در جلد دوّم به ماههاى ديگر پرداخته است.
محقق محترم كتاب را بر اساس سه نسخه، مقابله و تصحيح و تحقيق كرده و در پانوشتها افزون بر ضبط اختلاف نسخهها، متون و احاديث را استخراج كرده و فهارس كارآمد و سودمندى بدان افزوده است.
فقه
* فقه الشركة. سيد عبدالكريم موسوى اردبيلى. (چاپ اوّل: قم، مكتبة اميرالمؤمنين، ١٤١٤ ه ق). ٢٧٩ ص، رقعى.
كتاب شامل بحث فقهى - حقوقى در مورد شركت است. مؤلف در پى تجربه نه ساله خود در امور قضايى كشور و تصميم بر بحث فقهى جامع در امور مبتلا به جامعه در مسايل و موضوعات قضايى پس از برگشت به حوزه علميه قم، به نوشتن اين كتاب اقدام كرده و آن را در دو فصل تنظيم كرده است. در فصل نخست شركت را از ديدگاه، فقهى و در فصل دوّم از ديدگاه حقوقى بر پايه كتاب «الوسيط» نوشته حقوقدان بزرگ عراقى آقاى عبدالرزاق السنهورى، به بحث گذاشته است. اين شيوه بحث، شيوهاى بايسته است كه فقه را بر اساس نقش كاربردى آن مطرح مىكند و مىتواند بسيارى از مشكلات را حل كند.
حقوق
* حقوق جزاى اختصاصى. محمّدجعفر حبيب زاده. (چاپ اوّل: تهران، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انسانى دانشگاهها، ١٣٧٣). ٢٥٠ ص، وزيرى.
مؤلف در اين كتاب به بررسى مفاهيم حقوق جزاى اختصاصى، پرداخته است. كتاب در پنج فصل تدوين يافته * ٨٨ * است. فصل اوّل از سرقت و از اركان جرم بودن آن و آنگاه مجازات سرقت و چگونگى اين مجازات سخن رفته است.
در فصل بعدى از تخريب، كلاهبردارى، خيانت در امانت و صدور چك پرداخت نشدنى به شيوه ياد شده، بحث شده است.
كلام
* العقل الاسلامى. عبدالكريم آل شمس الدين. (چاپ اوّل: بيروت، دارالأضواء، ١٤١٤). ٣٥١ ص، وزيرى.
وعده الهى به جانشينى انسان در زمين، رحمت الهى، بهشت آدم، حقيقت انسان، عقل و علم و حقيقت آنها، قرآن و كتاب مقدس، نظر قرآن درباره عقل و هستى، از جمله بحثهاى اين كتاب است.
* مذهب المعتزله من الكلام الى الفلسفة. رشيد البندر. (چاپ اوّل: بيروت، دارالينبوع، ١٩٩٤). ١٥٦ ص، وزيرى.
چگونگى شكلگيرى معتزله، مبانى فكرى و سياسى اعتزاليان، وجود در ديدگاه معتزله، از جمله بحثهاى اين كتاب است.
تعليم و تربيت
* فرهنگ تهاجم و تهاجم فرهنگى. سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى. (چاپ اوّل: تهران، سازمان مدارك فرهنگى انقلاب اسلامى، گروه انتشارات، ١٣٧٣). ٤٤٢ ص، وزيرى.
اين كتاب برگرفتهاى است از سخنان مقام معظم رهبرى درباره فرهنگ تهاجم و تهاجم فرهنگى. كتاب در پنج فصل سامان يافته است. در فصل اوّل تهاجم فرهنگى تبيين شده و وجوه افتراق آن با تبادل فرهنگى باز گفته شده است. در فصل دوّم از تاريخچه رويارويى فرهنگىِ قدرتهاى استكبارى با فرهنگ اسلامى، ريشههاى تهاجم فرهنگى آنها، شيوهها و ابزارهاى استعمارى در تهاجم فرهنگى، سخن رفته است.
فصل سوّم عهده دار چگونگى رويارويى مستكبران با انقلاب اسلامى است و در فصل چهارم از وظايف مردم، مسؤولان در مقابله با تهاجم فرهنگى سخن رفته است.
در فصل پايانى كتاب يعنى فصل پنجم، رسالت دستگاهها و نهادهاى فرهنگى - هنرى در مقابله با تهاجم فرهنگى توضيح داده شده است.
* جوانان و انتخاب همسر. على اكبر مظاهرى. (چاپ اوّل: قم، دفتر تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ٢٦٠ ص، وزيرى.
مؤلف در اين كتاب مىكوشد تا مسائل عينىِ آغاز زندگى و مقدمات ازدواج را به بحث بگذارد. كتاب در هفت فصل سامان يافته است. در فصل اوّل از فضيلت ازدواج سخن رفته و در فصل دوّم با عنوان «چه زمانى ازدواج كنيم» از زمان مناسب براى ازدواج. فايدههاى تسريع در ازدواج و زيانهاى تأخير آن، مشكلات و موانع ازدواج در فصلهاى سوّم و چهارم مورد بحث قرار گرفته است. فصل پنجم عهده دار بررسى معيارهاى گزينش همسر است و در فصل ششم از راههاى گزينش و چگونگى آن و پيامدهايش سخن رفته است. فصل فهتم نيز درباره دوران نامزدى و مسائل مرتبط با آن است. نكته قابل توجه كتاب، عنايت به مسائل عينى و دقت در چگونگى اين مرحله از زندگانى دختر و پسر و پرهيز از افراط و تفريط در ارائه بحث است. از اين رو خواندن آن براى جوانان سودمند خواهد بود.
اخلاقى
* احياء علوم الدين. محمّد عزالى - مترجم محمّد خوارزمى، به كوشش حسين خديوجم. (چاپ دوّم: تهران، انتشارات علمى و فرهنگى، ١٣٧٣). ٨١٦ ص، رقعى.
اين ترجمه، شامل بخش عادت از احياء العلوم است كه در آن از آداب خوردن، نكاح، كسب معاش، كتاب * ٨٩ * حلال و حرام، آداب صحبت، عزلت، سفر، كتاب وجود و سماع، امر به معروف و نهى از منكر و كتاب آداب معيشت و اخلاق نبوت بحث شده است.
* اخلاق اسلامى. سيد مهدى شمسالدين. (چاپ اوّل: قم، انتشارات شفق، ١٣٧٣). ١٢٨ ص، رقعى.
مؤلف در سه بخش، اخلاق اسلامى را در برخوردهاى اجتماعى با استناد به آيات و روايات گزارش كرده است.
تواضع، رسيدگى به امور ديگران، چگونگى برخورد با ميهمان، فرزندان، همسر، دشمنان، آداب معاشرت، مسافرت، از جمله عناوين اين كتاب است.
* خطوط كلى اخلاق در قرآن. مصطفى پاينده. (چاپ اوّل: تهران، انتشارات دفتر اسوه، ١٣٧٣). ١٧٦، ص رقعى.
مؤلف در اين كتاب ضمن ٣١ درس، برخى از عناوين اخلاقى شامل فضائل و رذايل را با تكيه بر آيات قرآن شرح و توضيح داده است.
عناوين برخى از درسها چنين است: مراتب نفس، كمالات انسان، تواضع، ياد خدا، ايثار و زهد، شيطان، وسوسه، چهره دوزخيان، بخل، دروغ و...
*راه جوان ماندن. احمد صادقى اردستانى. (چاپ دوّم: تهران، انتشارات حافظ نوين، ١٣٧٣). ٤٨٠ ص، رقعى.
مؤلف در بيست فصل اين كتاب كوشيده تا از رازهاى نشاط و سرور و شيوه پيروزى بر پيرى زودرس و خلاصه جوان ماندن پرده بردارد. عوامل بهداشتىِ طول عمر، علل بهداشتى و روانى پيريهاى زودرس، عوامل غصّه آفرين و كسالت ساز، روشهاى روانى مبارزه با غم، اندوه شيوههاى بهداشت روان و تن براى سلامت و طول عمر، عوامل اخلاقى و معنوى طول عمر، از جمله بحثهاى كتاب است. در اين مجموعه به مناسبت، از تاريخ طب در اسلام و اصول بهداشتِ غذا نيز سخن رفته است.
تاريخ
* پيدايش دانش نجوم. بارتل ل. واندروردن - ترجمه همايون صنعتى زاده. (چاپ اوّل: تهران، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، ١٣٧٢). ٥٠٦ ص، رقعى.
كتاب به تاريخچه علم نجوم در ميان اقوام و ملل مختلف پرداخته و انواع نظرات مختلف و آيينهاى علمى و اعتقادى مربوط به نجوم را گردآورى و تحليل كرده است.
* شيعة العراق. اسحاق نقاش. (چاپ اوّل: لندن، دار جامعة برنستون، ١٩٩٤). ٣١٢ ص، وزيرى.
كتاب حاضر پژوهشى است درباره تاريخ معاصر عراق و نقش سياسى شيعه در عراق و چگونگى رويارويى عالمان شيعى و مردم با حكومتها.
اين كتاب در چهار فصل از گرايش برخى از عشاير به تشيع و نقش عالمان شيعه در اين باره، آينده عراق، پيوند شيعه با حكومت و چگونگى برخورد حكومت با شيعيان، مزار مطهر اباعبدالله الحسين(ع) و چگونگى عزادارى بر آن بزرگوار در عراق، چگونگى معيشت شيعيان و مراجع شيعى و موقعيت مالى و اجتماعى آنها سخن رفته است.
* علل شكلگيرى خوارج. شكر الله خاكرند. (چاپ اوّل: تهران، سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ١٩٠ ص، رقعى.
مؤلف در كتاب مىكوشد تا زمينهها و علل پيشگيرى و شكلگيرى خوارج را تبيين كند. محدوده بررسى، خوارج دوران على(ع) است و نويسنده افزون بر تبيين علل خاص، به بررسى علل عام كه زمينهساز پيدايش خوارج بود پرداخته و جريانهاى سياسى آن روز را از عوامل عمده پيدايش اين جريان فكرى دانسته است.
* الأسلام فى الفكر الأروبى. آلبرت حورانى. (چاپ اوّل: بيروت، الدار الأهللّيه للطباعة و النشر، ١٤١٤). ٢٥٦ ص، رقعى.
كتاب شامل مقالاتى است فكرى و تاريخى درباره اسلام در انديشه اروپائيان، تاريخ اسلامى، تاريخ خاورميانه، خاور ميانه در قرن هيجدهم و...
* ٩٠ * مجموعه مقالات كتاب در پى آن است كه پيوندهاى گونه گونه بين تمدن اسلامى و اروپا را از اواخر قرن نوزدهم تا قرن بيستم باز گويد.
* سيماى رى. سيد حميد ميرخندان. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ١٢٨ ص، رقعى.
اين كتاب دهمين شماره از مجموعه ديار ابرار است. ويژه ديار ديرپاى و ارجمند رى. كتاب در پنج فصل سامان يافته است. در فصل اوّل از رى در پيش از اسلام سخن رفته و در فصل دوّم چگونگى رى در دوران اسلامى گزارش شده است. از چگونگى حاكميتها در رى، جريانها و فرقهها در آن ديار و مذاهب اسلامى در رى در اين فصل سخن به ميان آمده است. فصل سوّم، سخنى است كوتاه از حال و هواى رى، آبها، قناتها، بناهاى كهن و نيز پادگانهاى نظامى رى.
فصل چهارم مسائل اقتصادى و فرهنگى رى را تبيين كرده و در ضمن آن در كتابخانهها، مدرسهها، صنايع رى، بازارها و كشاورزى در آن ديار بحث شده است.
فصل پنجم گزارشى است در باب رى در حال حاضر.
* پرتوى از نهجالبلاغه. سيد جواد مصطفوى. (چاپ اوّل: مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسى، ١٣٧٢) ٢٦٣ ص، وزيرى.
عالم جليل القدر، روانشاد دكتر سيد جواد مصطفوى، از عالمان، حوزويان و دانشگاهيان سختكوش و ارجمندى بود كه سهم عظيمى در شناخت و شناساندن نهج البلاغه داشت و در سهل الوصول ساختن مطالب آن با كتاب ارجمند «الكاشف...» گامى بلند برداشت.
دمسازى وى با نهج البلاغه و پيوند ديرينه وى با معارف آفتابگون علوى باعث شده بود كه نگاشتههايش آكنده از كلام على(ع) باشد و اين مجموعه برخى از نوشتار آن بزرگوار است در آستانه نهجالبلاغه.
كتاب از دوازده مقاله شكل يافته است. عناوين برخى از اين مقالات چنين است: مدارك و موضوعات نهج البلاغه، ديد الهى حضرت على(ع)، تصحيح نهج البلاغه، معرفى نهج البلاغه، شكوفايى عقل در نهج البلاغه وحدت و احكام و آداب جنگ در نهجالبلاغه.
* فهرس التواريخ. رضا قلى خان هدايت - محققان: عبدالحسين نوايى و ميرهاشم محدث. (چاپ اوّل: تهران، پژوهشگاه علوم انسانى و مطالعات فرهنگى، ١٣٧٣). ٥٧١ ص، رقعى.
رضاقلى خان هدايت در اين كتاب فهرستى از حوادث جهان اسلام را از آغاز هجرت تا ١٢٦٧ ه ق ارائه داده است كه در بخشهاى آغازين كتاب به اختصار، ولى رفته رفته به تفصيل گراييده است. مصحّحان افزون بر پاورقيهاى مفيد و كارساز به تنظيم چهار فهرست مفيد دست يازيدهاند.
* سيماى رشت. محمّد رضا سمّاك امانى. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ص، رقعى.
اين كتاب عهده دار بخشى از تاريخ رشت است با تكيه بر چگونگى شكلگيرى تشيع در آن ديار.
در هفت فصل اين كتاب از طبرستان و ديلم و پيشينه تشيع در آن ديار سخن رفته است. چگونگى شكلگيرى حكومت آل بويه، قيام مردم گيلان عليه ظلم و ستم و رويارويى آنها با مغولان ا زديگر مطالب كتاب است. آن گاه از رشت و قيامها و خيزشهاى ضد استبدادى آن ديار سخن به ميان آمده. در گفتار ششم گزارشى كوتاه از زندگانى عالمان رشت آمده است. در گفتار هفتم نيز از مسجدها و زيارتگاههاى آن ديار اطلاعاتى در اختيار خواننده قرار مىگيرد...
* ربّانى شيرازى آية استقامت. فرج الله الهى. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ٢٠٦ + تصوير، رقعى.
فقيه، مجاهد، پژوهشگر نستوه، آيت الله شيخ عبدالرحيم ربانى شيرازى براستى آيت استقامت، سمبل مقاومت و نمونه والاى شكوهمندى استوار بود.
مؤلف در اين كتاب كوشيده تا ابعاد فكرى، پژوهشى، سياسى زندگانى آن بزرگوار را بنماياند. كتاب، فصل بندى درستى ندارد، اما در ضمن عناوين * ٩١ * بسيارى از زندگانى، تصحيحها و تأليفها، حضور در صحنه مبارزه، تلاشى براى استقرار حكومت اسلامى و... به تفصيل سخن رفته است. برخى نامههاى چاپ شده در اين مجموعه مىتواند در بيان چگونگى شكلگيرى انديشه سياسى و طرح حكومت اسلامى و بالاخره تاريخ تحليلى انقلاب اسلامى سودمند افتد.
* ميرزا محمّدتقى شيرازى سروش استقلال. محمّد اصغرى نژاد. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ١٠٤ ص، رقعى.
فقيه بزرگ، مجاهد نستوه، عالم جليل القدر آيت الله ميرزا محمّدتقى شيرازى از چهرههاى منور و شخصيتهاى كم نظير سلسله فقيهان تشيع بود. اين كتاب در شش فصل مىكوشد تا ابعادى از زندگانى علمى، فقهى و سياسى آن بزرگوار را بنماياند.
در فصل اوّل از خاندان ميرزا سخن رفته و در فصل دوّم به تفصيل از ويژگىهاى اخلاق وى بحث شده است.
در فصل سوّم آثار قلمى آن بزرگوار معرفى و از شاگردان مكتبش ياد شده است. فصل چهارم با عنوان «حيات سياسى» ابعاد سياسى زندگانى ميرزا و حضور عينى آن بزرگوار را در صحنههاى سياسى بازگو مىكند.
فصل پنجم به گزارش انقلاب ١٩٢٠ عراق و نقش والاى اين مجتهد بزرگ در آن، اختصاص دارد. در فصل ششم، مرثيه غروب غمگين اين خورشيد فقاهت و جهاد و اجتهاد سروده شده است.
در مجموعه خوب ديدار با ابرار، اين كتاب اثرى است خواندنى و ستودنى.
* سيد بن طاووس سوره پرداز. عباس عبيرى. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ٩٣ ص، رقعى.
اين كتاب، در پنج بخش از زندگانى، خلق و خوى شخصيت علمى و معنوى آثار و روزگار سيد جليل القدر و عارف بزرگ شيعى، سيد بن طاووس سخن مىگويد.
* هبة الدين شهرستانى ستاره سامرا. عباس عبيرى. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ١٠٣ ص، رقعى.
سيد هبةالدين شهرستانى، از عالمان، فقيهان مصلحان و مجاهدان بزرگ قرن چهاردهم هجرى است. نستوهى، شكوه، اشراف بر جريانهاى فرهنگى و سياسى زمان، اقدام و حضور در صحنهها، ازجمله ويژگيهاى آن سيد قبيله قلم است.
مؤلف در شش بخش اين كتاب از زندگانى، تحصيل، استادان، مبارزات، اقدامات سياسى و فرهنگى و آثار علمى و قلمى آن بزرگوار سخن گفته است.
* صاحب حدائق، باغبان فقه. مجتبى سياهى. (چاپ اوّل: تهران، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى، ١٣٧٣). ٩٨ ص، رقعى.
عالم جليل، فقيه بلندپايه يوسف احمد بحرانى مشهور به صاحب حدائق، از عالمان، محدثان و فقيهان سختكوش و پر اطلاع شيعى است با كارنامهاى پربرگ و بار در فقه و رجال.
مؤلف در اين كتاب از زندگانى، تحصيل، مسافرتها، استادان و شاگردان، شيوه اجتهاد و آثار ارجمند آن بزرگوار، سخن گفته است. مهمترين اثر اين فقيه عظيم الشأن، كتاب جليل «حدائق الناظره» است كه توجه و تحليل و معرفى فراترى مىطلبد. مؤلف كتاب بخشى از كتاب را به ويژگىهاى اخلاقى صاحب حدائق اختصاص داده است.
ادبيات
* لك الرحمن يا قدس. حسين خطيب. (چاپ اوّل: بيروت، دارالإرشاد الإسلاميه، ١٤١٤). ٥٤ ص، رقعى.
اين دفتر، اوّلين مجموعه اشعار اين شاعر فلسطينى است كه دردها و رنجهاى مردمان آن ديار، و دشوارىهاى زندگى در اردوگاهها، و رنجمويههاى هجوم وحشيانه دشمن را فرياد كرده است.
* ٩٢ * *گزارش و نگارش در روابط عمومى. حسين عماد افشار. (چاپ دوّم: تهران، دانشگاه علامه طباطبايى، ١٣٧٢). ٣٥٣ ص، رقعى.
كتاب در بر گيرنده مباحث ادبى - نگارشى مربوط به نگارشهاى ادارى و ارتباطى است و قصد دارد تا خواننده را با اصول نگارشى درست در كليه رشته هايى كه مربوط به روابط و نيز شيوههاى گزارشى است، آشنا كند. اين كتاب مجموعاً پنج بخش دارد:
در بخش نخست به انواع و سبكهاى نويسندگى، بخش دوّم به نوشتهها در ارتباطات ادارى، بخش سوّم به نگارش پيراون ارتباطات اجتماعى، بخش چهارم به درست نويسى و آخرين بخش به ارائه نمونههايى از انواع مختلف نگارش و گزارش اختصاص يافته است.
* زبان و ادبيات فارسى در بوسنى و هرزگوين. دكتر احمد صفار مقدم. (چاپ اوّل: تهران، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، ١٣٧٢). ١٩٧ ص، رقعى.
كتاب شامل بحثهاى تاريخى - ادبى در مورد جمهورى بوسنى و هرزگوين است كه مؤلف در زمان مسؤوليت تدريس زبان فارسى در سالهاى ٦٩-٧١ در دانشگاه سارايوو آن را تدوين كرده است. در اين تاريخچه، زبان فارسى و شرايط كنونى آن در جمهورى ياد شده، بررسى شده است.
* عطر گل محمّدى. جلال محمّدى. (چاپ اوّل: تبريز، حوزه هنرى، سازمان تبليغات اسلامى آذربايجان شرقى، ١٣٧٣). ٨١ ص، رقعى.
اين كتاب مجموعهاى است از شعرهايى كه شاعران ديار قهرمانپرور آذربايجان به هنگام سفر مقام معظم رهبرى به آن ديار سرودهاند و حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى آذربايجان شرقى آن را منتشر كرده است. شعرها به دو زبان فارسى و تركى است.
* واژههاى مترادف و كاربرد آنها. مهدى نوروزى خيابانى. (چاپ اوّل: تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبايى، ١٣٧٢). ٥٨٨ ص، رقعى.
كتاب شامل مترادفات و چگونگى كاربرد آنها در زبان انگليسى است كه عمدتاً به انگيزه كمك درسى براى دانشجويان رشته زبان انگليسى نگارش يافته است. در اين كتاب، مجموعاً ٧٨٠ گروه كلمات مترادف بررسى شده است. مؤلف معانى مشترك مترادفها را بيان كرده و سپس به كاربردهاى ويژه هر كلمه پرداخته و در نهايت با آوردن دو مثال براى هر مورد، شيوه به كارگيرى را آموزش داده است.
مجموعهها
* در سايه قلم. زين العابدين قربانى. (چاپ اوّل: قم، نشر سايه، ١٣٧٣). ٣٧٦ ص، رقعى.
اين كتاب مجموعه سوّم از آثار قلمى و بيان آقاى زين العابدين قربانى در موضوعات گوناگون است. اين مجموعه شامل شانزده مقاله و يا سخنرانى وى است كه بعضى از عناوين عبارتند از: مرجع قانونگذارى، شخصيت امام صادق(ع) وسيره وى در تقريب بين مذاهب، مبانى حقوق بشر از ديدگاه پديدآورندگان آن و اسلام و چند عنوان ديگر.
* الأعمال الكاملة للشيخ محمّد عبده. محمّد عمّارّه. (چاپ اوّل: قاهره و بيروت، دارالشروق). ٤٣٧٥ ص، وزيرى.
مجموعهاى است عظيم و ارجمند شامل خطابهها، مقالهها، بحثها و بررسىهاى شيخ محمّد عبده، در موضوعات مختلف اجتماعى، سياسى و فكرى.
در جلد اوّل آثار مرتبط با انديشه سياسى آمده و در جلد دوّم آثار اجتماعى او جمع و تدوين شده و در جزء * ٩٣ * سوّم مقالات و آثار فكرى اصلاحى و تربيت وى به چاپ رسيده است. جزء پنجم و چهارم رساله، مقالهها و خطاهايى را دربر مىگيرد كه گزارش كننده بنياد فكرى و اصلاحى و مواضع وى درباره فرهنگ اسلامى و تفسير دين است.
*ياد يار. جمعآورنده: مسعود مهرابى. (چاپ اوّل: تهران، مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى، ١٣٧٢). ٣٦٣ ص، رقعى.
اين كتاب مجموعهاى است از سيزده مقال از نويسندگا مختلف در ارتباط با آسياى مركزى كه در آنها به سُغدىها و آسياى ميانه، جايگاه ماوراءالنهر در موسيقى سنتى ايران، زبان فارسى در تاجيكستان، علماى مرو، بحثى پيرامون بلخ و چند بحث مهم ديگر پرداخته شده است.
سياسى - اقتصادى
* سياست و حكومت در اروپا. دكتر احمد نقيب زاده. (چاپ اوّل: تهران، سمت، ١٣٧٣). ٢٢٧ ص، رقعى.
كتاب به دو بخش اصلى تقسيم شده است. در بخش نخست، اصول و مبانى فكرى و عملى دموكراسيهاى غربى به بحث كشيده شده و در بخش دوّم سياست و حكومت در چهار كشور دارنده حكومت دموكراتيك، يعنى انگليس، فرانسه، آلمان و ايتاليا و تاريخچه پيدايش انديشه دموكراسى در آنها مورد بررسى قرار گرفته است.
* تجارت بين الملل، استراتژى بازرگانى و توسعه اقتصادى. احمد اخوى. (چاپ اوّل: تهران، مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى، ١٣٧٣). ٣٩٥ ص، رقعى.
* اقتصادسنجى كاربردى. كنت. اف. وايس - ترجمه حميد ابريشمى. (چاپ اوّل: تهران، انتشارات سمت، ١٣٧٣). ٢١١ ص، وزيرى.
اين كتاب دربر گيرنده مفاهيم اقتصاد كلان، تئورى اقتصادسنجى و اقتصادسنجى كاربردى است كه به عنوان متن درسى دانشگاهها در اين موضوع نگارش يافته است. واژهنامه پايانى كتاب و نيز فهرست موضوعى الفايى آن خواننده را در دست يابى به محتواى متن كتاب، يارى مىرساند.
علمى - آموزشى
* معارف گياهى. حسين ميرحيدر. (چاپ اوّل: تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٧٢). ٥٦٠ + ٥٣٥ + تصوير، وزيرى.
چگونگى كاربرد گياهان در پيشگيرى و درمان بيماريها، در اين كتاب به تفصيل تحقيق، تحليل و گزارش شده است، مؤلف اين مجموعه را كه به هفت جلد خواهد رسيد، پس از ٢٠ سال مطالعه و بررسى و با تكيه بر معروفترين منابع مكتوب علمى و تجربىِ طب سنتىِ ايران و جهان و سفر به كشورها و شركت در كنفرانسها و بحث و گفتگو با پزشكان به رشته تحرير آورده است.
*هندبال تيمى. دكتر على محمّد ايرتاش. (چاپ اوّل: تهران، سمت، ١٣٧٣). ٢٥٥/١ - ٣٠٦/٢ ص، رقعى.
نويسنده به طور تفصيل مباحث مربوط به بازى هندبال تيمى را مورد بحث قرار داده است.