آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٨ - درگذشتها

درگذشتها


* درگذشت آيت الله حاج شيخ عبد الرسول قائمى
مرحوم آيت الله قائمى در سوم رمضان ١٣١٦ق (١٢٧٥ش) در ديزيچه (از توابع اصفهان) ديده به جهان گشود. پس از پشت سر نهادن دوران كودكى و نوجوانى, به عشق تحصيل علوم دينى به حوزه علميه اصفهان شتافت و پس از تكميل ادبيات و سطح به حوزه درس خارج حضرات آيات ميرسيد على نجف آبادى و ميرسيد محمد نجف آبادى حاضر شده و مبانى فقهى و اصولى خود را استوار ساخت. پس از ساليانى چند براى بهره ورى از محضر مرجع فقيد شيعه, آيت الله العظمى سيدابوالحسن اصفهانى, به حوزه علميه نجف رفت و مدتها از دانش مرحوم سيد استفاده كرد. پس از مدّتى (سال ١٣٢١ش) به حكم ايشان براى مقابله با تبليغات ضد دينى كمونيستها, بهاييها و پيروان كسروى, به آبادان شتافت و به نشر و گسترش مبانى دين پرداخت و در اين راه تا پايان زندگى خويش از هيچ كوششى فروگذار ننمود. ازجمله اقدامات ايشان عبارتند از: تأسيس حوزه علميه آبادان, كانون فرهنگى دينى دختران, پرورشگاه ايتام, بناى چند مسجد, ازجمله مسجد نو و مسجد مهدى موعود در آبادان و مسجد ولى عصر در جزيره خارك.
فقيد سعيد پيش از پيروزى انقلاب اسلامى نقطه اتكاى مبارزان و مجاهدان بود. بسيارى از كسانى كه تحت تعقيب رژيم ستمشاهى بودند به وسيله ايشان از كشور خارج مى شدند. وى از ناحيه مراجع بزرگ شيعه, همچون آيات عظام اصفهانى, بروجردى, حكيم, خويى, امام خمينى و گلپايگانى ـ قدّس سرّهم ـ نمايندگى تام الاختيار را برعهده داشت.
پس از شـروع جـنگ تحمـيلى در سال ١٣٦٠ش به اصفهان كـوچ كرده و در مسـجد باب الرحــمة به اقامـه جماعت و تفسير قرآن كريـم و اداره امـور روحانيون پرداختند. از آثار ايشان كتابى در فقه و رساله اى در حديث غدير را مى توان نام برد. سرانجـام پس از عمـرى سرشار از توفيق و خدمات بزرگ دينى در تاريخ ٢١شعبان المعظم ١٤١٤ق (١٤بهمن ١٣٧٢ش) در ٩٧سالگى چشم از جهان فرو بست. و در صحن مطهر حرم حضرت معصومه ـ سلام الله عليها ـ به خاك سپرده شد. * درگذشت آيت الله طاهرى شاهرودى
عالم فرزانه حضرت حجة الاسلام والمسلمين آقاى حاج شيخ محمد باقر طاهرى محمودى, امام جمعه شاهرود, در سال ١٣٥٠ق در خانواده علم و تقوا به دنيا آمد. پدرش مرحوم آيت الله حاج شيخ محمد حسن طاهرى (م ١٣٧٤ق) از تلامذه آيات عظام آخوند خراسانى و سيدمحمد كاظم يزدى و مرجع مرافعات و محاكمات و تدريس بوده است. فقيد سعيد پس از پشت سر نهادن دوران كودكى و نوجوانى و گذراندن تحصيلات ابتدايى وارد حوزه علميه مشهد شد و با فراگرفتن ادبيات و سطح, براى تكميل سطوح عاليه به حوزه علميه قم شتافت. پس از مدتى چند به حوزه علميه نجف كوچ كرد و در محضر آيات عظام حكيم, شاهرودى, امام خمينى و خويى و ديگر اساتيد آن سامان زانوى ادب به زمين زد و از دانش سرشار آنان بهره ها برگرفت. در سال ١٣٣٧ش با كسب اجازه اجتهاد از آيت الله شاهرودى به وطن خويش بازگشت و به هدايت و رهنمايى مردم مسلمان پرداخت. با شروع انقلاب اسلامى وى نيز به مبارزه با رژيم ستمشاهى پرداخت و چند بار بازداشت گرديد. پس از پيروزى انقلاب به سمت امامت جمعه شاهرود برگزيده شد و ترويج مبانى دين و تعظيم شعاير مذهبى را وجهه همّت خويش ساخت و به تدريس علوم اسلامى و حلّ و فصل مشكلات مردم مسلمان پرداخت. فقيد سعيد داراى اجازات متعدد اجتهادى, امور حسبيه و روايتى از مراجع عاليقدر تقليد بود. آثار مكتوب وى دليل روشنى بر علم و فضل او بود كه عبارتند از: ١ـ ردّى بر آيين وهابيت (چاپ شده) ٢ـ صفات مؤمنين (شرح خطبه همام) ٣ـ تفسير سوره حمد ٤ـ ضامن سعادت (يا امر به معروف و نهى از منكر) ٥ ـ تقريرات درس اصول امام خمينى ٦ ـ تقريرات درس اصول آيت الله العظمى خويى (مبحث استصحاب) ٧ـ تقريرات درس اصول آيت الله العظمى شاهرودى ٨ ـ تقريرات درس اصول آيت الله شيخ حسين حلّى (مباحث الفاظ) ٩ـ تقريرات درس فقه آيت الله ميرزا حسن بجنوردى ١٠ـ تقريرات فقه آيت الله ميرزا هاشم آملى (بحث مكاسب).
سرانجام معظم له پس از عمرى سرشار از توفيق و خدمات مذهبى, در ٦٤سالگى در تاريخ سوم دى ماه ١٣٧٢ش چشم از جهان فرو بست و در شاهرود به خاك سپرده شد. * در گذشت استاد رستم على اف
استاد رستم على اف, آكادميسين بزرگ آذربايجان شوروى و ايرانشناس و اسلام پژوه پركار, در فروردين سال جارى چشم از جهان بست.
مرحوم على اف در يكى از روستاهاى جمهورى آذربايجان شوروى در نزديكى شهر گنجه به دنيا آمد و دوره دبستان و دبيرستان را در همان ديار سپرى كرد. سپس براى ادامه تحصيل به دانشگاه باكو و لنينگراد رفت و از محضر كراچكفسكى, فريمان, استروه, پطروشفسكى و ديگر اساتيد آن سامان بهره مند شد و زبان روسى و زبان پهلوى را فرا گرفت. سپس به تدريس تاريخ ادبيات ايران پرداخت و در اغلب كشورهاى عربى و امريكا و هندوستان و پاكستان و كشورهاى مختلف اروپايى به تدريس و كنفرانسهاى علمى پرداخت. مرحوم على اف در سالهاى اخير سفرهاى متعددى نيز به ايران داشت.
برخى از كارهاى آن مرحوم عبارتند از: ترجمه كارنامه اردشير بابكان از زبان پهلوى به روسى, تصحيح گلستان و بوستان سعدى, ترجمه روسى گلستان سعدى, تصحيح و ترجمه ديوان نسيمى, ترجمه روسى ديوان فضولى بغدادى, ترجمه و شرح ديوان نظامى گنجوى.
آخرين كار مرحوم على اف ترجمه و تفسير قرآن كريم بود كه نزديك به پايان بود و برخى از جلدهاى آن منتشر شده است. وى به انقلاب اسلامى ايران عشق مى ورزيد و در راه گسترش فرهنگ انقلاب و اسلام مى كوشيد او در سالهاى اخير با همكارى و مشاركت دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم, روزنامه (شهريار) و مجله (نظامى) را بنياد نهاد و بدين سان تلاشهايش را در جهت ترويج و گسترش فرهنگ اسلام و زبان و ادبيات فارسى بگسترد. * كتابهاى برگزيده سال
يازدهمين دوره كتاب سال و نخستين دوره اهداى جايزه جهانى كتاب برگزار شد. از ميان ٥٠ هزار عنوان كتاب بررسى شده تعداد ٢٢كتاب در ٩رشته توسط داوران برگزيده شد كه برخى از آنها عبارتند از: * كليات:
١ـ رده بندى زبانها و ادبيات ايرانى, تاليف ماندانا صديق بهزادى, كتابخانه ملى جمهورى اسلامى ايران.
٢ـ فرهنگ معاصر انگليسى ـ فارسى, تاليف دكتر محمد رضا باطنى و فاطمه آذرمهر, فرهنگ معاصر. * فلسفه:
٣ـ عيون مسائل النفس, تاليف حسن حسن زاده آملى, امير كبير. * دين:
٤ـ تفسير راهنما, تاليف اكبر هاشمى رفسنجانى, دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم.
٥ ـ نقطه هاى آغاز در اخلاق عملى, تاليف محمد رضا مهدوى كنى, دفتر نشر فرهنگ اسلامى.
٦ ـ منتهى المطلب فى تحقيق المذهب, تاليف علامه حلى, تصحيح گروه فقه بنياد پژوهشهاى اسلامى, آستان قدس رضوى.
٧ـ الجمل تاليف شيخ مفيد, تصحيح سيد على مير شريفى, دفتر تبليغات اسلامى قم. * انتخاب يك استاد ايرانى براى دريافت جايزه علمى آلبرت اينشتين
دانشگاه ام اى تى آمريكا اعلام كرده است كه يك استاد ايرانى اين دانشگاه براى دريافت جايزه آلبرت اينشتين برگزيده شد.
انستيتو تكنولوژى ماساچوست (ام اى تى) با انتشار بيانيه اى اعلام كرد كه دكتر على جوان به پاس زحمات و تحقيقات خود در زمينه اشعه ليزر از سوى شوراى هماهنگى جهان براى دريافت اين جايزه انتخاب شده است
فعاليت و سهم محقق در ترغيب و تشويق تحقيقات علمى در راستاى بهبود و بهزيستى بشر معيار انتخاب شوراى فرهنگى جهان براى اعطاى جايزه آلبرت اينشتين است.
به گزارش خبرگزارى جمهورى اسلامى از نيويورك: شورا دكتر على جوان را از ميان دانشمندان ٦٠كشور جهان كه عضو شوراى فرهنگى جهان هستند به عنوان دريافت كننده اين جايزه علمى انتخاب كرده است. به نوشته نشريات فارسى زبان آمريكا وى پيش از اين در سالهاى ١٣٤٣تا١٣٥٦ برنده جوايز ارزشمندى در زمينه دستاوردها و خدمات علمى و تحقيقى شده است.
دكتر على جوان از سال ١٣٤٠ تدريس در دانشگاه ام اى تى را آغاز كرده و در سال ١٣٥٧ به عنوان پرفسور فيزيك در اين دانشگاه برگزيده شده است.
وى عضو آكادمى علوم آمريكا آكادمى هنرها و علوم بسيارى از سازمانهاى علمى و از مؤسسان آكادمى علوم جهان سوم است.
على جوان تأليفاتى به صورت مقاله و كتاب منتشر كرده است و چند كشف جديد وى نيز به ثبت رسيده است. * افتتاح نخستين نمايشگاه بزرگ قرآن كريم
نخستين نمايشگاه بزرگ قرآن كريم با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى افتتاح شد.
لازم به ذكر است نمايشگاه قرآن كريم به همت معاونت فرهنگى وزارت ارشاد اسلامى برپا شد و به مدت ده روز تا عيد سعيد فطر در محل مجتمع آفرينشهاى فرهنگى و هنرى كانون پرورش فكرى كودكان و نوجوانان داير بود.
در اين نمايشگاه ترجمه قرآن مجيد به صد زبان زنده دنيا, تابلوهاى خطاطى و تهذيب, قرآن هاى نفيس خطى در قطع هاى مختلف, كتب تفسير, مجموعه اى از تحقيقات قرآنى, دو مجموعه از فعاليتها و ابتكارات كامپيوترى در امر آموزش قرآن و نوارهاى صوتى و تصويرى از قاريان ممتاز جهان اسلام در معرض ديد عموم قرار گرفته است.
همچنين در جنب نمايشگاه سخنرانى و جلسات پرسش و پاسخ در باب قرآن مجيد از ساعت ١٥ هر روز برپا مى شود
اين نمايشگاه تا ٢٤اسفند ماه ادامه داشت و در طول برپايى آن صاحبنظران به بررسى جنبه هاى مختلف قرآن پرداختند. * برگزارى جشن نزول قرآن در راولپندى پاكستان
به گزارش واحد ارتباط معاونت بين المللى وزارت ارشاد اسلامى, همزمان با ماه مبارك رمضان نمايشگاهى از قرآن هاى نفيس در خانه فرهنگ كشورمان برگزار گرديد.
در اين نمايشگاه دهها جلد قرآن چاپ ايران و نوارهاى ترتيل از قاريان ايرانى ارائه شده بود. همچنين تعدادى نسخ خطى قرآن مربوط به قرنهاى ششم, هفتم و هشتم و دهم هجرى در معرض ديد علاقه مندان قرار گرفته بود.
در اين نمايشگاه مراسمى تحت عنوان جشن نزول قرآن توسط آقاى كوثرى, رئيس شوراى ايدئولوژى اسلامى, افتتاح گرديد. در اين جشن مسئول خانه فرهنگ كشورمان و آقاى كوثرى در جمع فرهنگيان, شخصيتهاى مذهبى و هنرى سخنانى را بيان داشتند. * برپايى نمايشگاه قرآن هاى نفيس تاريخى در آستانه حضرت معصومه (س) در قم
همزمان با فرارسيدن عيد سعيد فطر آستانه مقدسه حضرت فاطمه معصومه ـ عليها سلام ـ نمايشگاهى از قرآنهاى نفيس خطى مربوط به دوران مختلف تاريخ اين مرز و بوم اسلامى و اولين قرآنهاى چاپ سنگى در ايران مربوط به دوره قاجاريه و قرآنهاى چاپى عصر جديد در قطعها و خطوط مختلف برگزار گرديد. همچنين در اين مجموعه تابلوهاى بسيار نفيس و زيبا, حاصل كار مرمت استادان زبردست ايرانى بر روى قرآنهاى خطى نيز به نمايش گذاشته خواهد شد. * انتشار مجله فرزانه
نخستين شماره مجله فرزانه, ويژه مطالعات و تحقيقات مسائل زنان, در پاييز سال١٣٧٢, به صاحب امتيازى و مديريت خانم معصومه ابتكار و سر دبيرى خانم محبوبه امى منتشر شد. فرزانه,نشريه اى است كه عهده دار مسائل مربوط به زنان است و به دو زبان فارسى و انگليسى منتشر مى شود. نخستين شماره فرزانه در ١٥٦ صفحه فارسى و ٥٨ صفحه انگليسى شامل مقالات ذيل است: زن و زمامدارى, نگاهى به حكومت ملكه سباء در قرآن; كانت يك بورژواى صادق ولى كوته فكر; جلوه هاى رمزى و اساطيرى زن شعر سپهرى; ازدواج, نقش مادرى و رابطه آن با ميزان تحقيقات علمى; مسائل و مشكلات توسعه در كشورهاى جنوب و تأثيرات آن بر اعتلاى زنان; آموزش و فعاليت شغلى زنان در ايران, پيشرفت يا عقب نشينى. * انتشار مجله بيّنات
نخستين شماره مجله بيّنات, ويژه پژوهشهاى قرآنى, در بهار سال جارى, توسط مؤسسه معارف اسلامى امام رضا ( ع ) در قم منتشر شد. مدير مسؤول اين نشريه آقاى محمد على مهدوى راد, و سر دبير آقاى حسن پويا است. بيّنات, فصلنامه اى است تخصصى كه يكسره عهده دار علوم قرآنى و بحثهاى تفسيرى و نقد كتابهاى در زمينه قرآن پژوهى است. نخستين شماره اين مجله در٢٠٠ صفحه رقعى, مشتمل بر دوازده سر فصل است: سر مقاله, تفسير, علوم قرآن, گفتگو, نقد و معرفى, ترجمه هاى جديد, مراكز, تاريخ, بايسته هاى پژوهش و نشر, در آستانه نشر و پژوهش, تازه هاى نگارش و نشر, اخبار. عناوين برخى از مقالات اين شماره عبارت است از: اصطلاحات قرآنى در محاوره فارسى, شناخت زبان قرآن, لغزشگاههاى ترجمه قرآن كريم, مصاحبه با آية الله حسن زاده آملى, در آمدى بر باستان شناسى قصص قرآنى. * انتشار گاهنامه فقه
نخستين شماره گاهنامه كاوشى در فقه و علوم وابسته آن, در بهمن١٣٧٢ توسط دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم و از منشورات مجله حوزه منتشر شد. پديدآورندگان كتاب فقه عبارتنداز آقايان عبدالرضا ايزد پناه, محمد حسن نجفى و مجتبى احمدى. درمقدمه كتاب فقه آمده است: كتاب فقه را پى نهاديم تا بسترى باشد براى تضارب آراء, عرضه انديشه ها و بيان ناگفته ها… كار ما, كوچكترين و ابتدايى ترين گام در اين وادى دورانتها خواهد بود.
نخستين شماره گاهنامه فقه در بردارنده عناوين ذيل است: فقه ناب, زن و مرجعيت, حكم حاكم و احكام اوليه, روشى نو در استنباط احكام, كاوشى در قواعد فقهى ـ اجتماعى (القواعد و الفوائد شهيد اول), انظار فقيهان در ولايت فقيه, بلوغ دختران.