آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٢ - معرّفيهاى گزارشى

معرّفيهاى گزارشى


كليات
* فهرست نسخ خطّى كتابخانه ملّى جمهورى اسلامى ايران. حبيب الله عظيمى. (چاپ اول: تهران, كتابخانه ملّى جمهورى اسلامى ايران, ١٣٧٢). ج١٢, ٦٢٠ص, وزيرى. مصور.
كتابشناسى و نسخه شناسى سيصد نسخه خطّى است كه در كتابخانه ياد شده نگهدارى مى شود. در اين مجموعه از نام مؤلف و كتاب بدقت ياد شده و مطالب كتاب نيزتا حدودى نموده شده است. محقق كتاب منابع مراجعه و مآخذ كتابشناسى و نسخه شناسى را نيز در ذيل معرفيها نشان داده و بدين سان بر سودمندى فهرست افزوده است. حديث
* ترجمه و تفسير نهج البلاغه. محمدتقى جعفرى. (چاپ چهارم, تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ج١٦. ٣٣٣ص, وزيرى.
جلد شانزدهم از تفسير نهج البلاغه است كه مشتمل بر تفسير خطبه نود و يكم تا نود و سوم مى باشد. در اين جلد به مباحث توحيد و خداشناسى و فلسفه تاريخ پرداخته است. فقه و اصول
* حريم عفاف. روح الله حسينيان. (چاپ اول: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٢٠٠ص, رقعى.
مؤلف در اين كتاب در چهارفصل كوشيده است تا مسأله حجاب و نگاه را از ابعاد مختلف به بحث كشيده و زواياى بحث را روشن كند. در فصل اوّل از جايگاه حجاب در فرهنگ اسلامى سخن رفته است. در فصل دوّم حدود پوشش بررسى شده است و فصل سوّم ويژه بحث احكام نگاه است كه در ضمن آن, احكام نگاه, نگاه آميخته به لذت, نگاه به زنان غير مسلمان و… گرايش شده است. در فصل چهارم و با عنوان (خانواده و جامعه نمونه) رواياتى درباره زيبايى و آرايش نقل و تبيين شده است.
* دراسية موضوعيّة حول نظرية العرف. خليل رضا المنصورى. (چاپ اوّل: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٢٢٤ص, وزيرى.
مؤلف در اين كتاب كوشيده است تا مفهوم دقيق (عرف) را تبيين كند و نقش آن را در استنباط و اجتهاد باز گويد. كتاب در چهاربخش تنظيم شده است:
در بخشهاى يك تا چهار به اختصار علم اصول تعريف شده و اجتهاد و تاريخ و تطوّر آن گزارش شده است. تقليد و اقسام آن و نقش تقليد و چگونگى تلاش وى در تشريح و گزارش احكام بررسى شده است. بخش پنجم, كه بخش اصلى كتاب است, با گزارش عناصرى كه در استنباط نقش دارند آغاز مى شود و با تبيين معناى عرف و تحديد حدود آن ادامه مى يابد. در ادامه بحث از نقش عرف در استنباط, نمونه هاى عينى آن در فقه, حجيت آن و… به دقت و تفصيل بحث شده است. مسئله عرف و نقش آن در استنباط بدين سان گسترده, گويا براى اوّلين بار در كتابى مفرد مورد توجه قرار گرفته كه اقدام مؤلف ستودنى است.
* احكام الغصب فى الفقه الأسلامى. عبدالجبار حَمَد شرار. (چاپ دوّم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٣١١ص, رقعى.
مؤلف در اين كتاب ابتدا شيوه بحث و بررسى خود را گفته و آنگاه بحثهاى مقدماتى را در تعريف و تبيين اصطلاحاتى كه در اين بحث به كار گرفته مى شود, آغاز كرده است.
متن كتاب در چهـار باب سامان يافته است: در باب اوّل ابتدا مفهوم غصب در لغت و اصطلاح فقيهان با دقت و گسـتردگى بحث و بررسى شده و در فصل دوّم آن عنـاصر شكل دهنده غصب و شـرايط و پايه هاى آن گزارش شده و در ادامـه آن دلايل حرمـت غصب عرضه گرديده است. در فصل سوّم از لزوم بازگرداندن اموال مغصوب سخن رفته و چگونگى آن تبيين شده است. در باب دوّم از ضمان و احكام آن بحث شده و در باب سوّم از تصرفات غاصب و احكام آن گفتگو به ميان آمده است.
پايان بخش كتاب بحثى است دقيق از حيازت و فرق آن با غصب و احكام آن. كتاب بر پايه فقه مذاهب هفتگانه و قوانين موضوعه تدوين شده است. از اين روى اثرى است تطبيقى و مآلاً كارآمد و سودمند.
* نماز درس زندگى. سيدعلى شفيعى. (چاپ اول: اهواز, خوزستان معارف, ١٣٧٢). ٧٩ص, رقعى.
احكام نماز و تأثير آن در زندگى و سؤالهايى كه درباره آن مطرح است, در ضمن چند بحث و به طور ساده و روان در كتاب حاضر مورد بررسى قرار گرفته است. فلسفه و كلام
* مواضع ما در ولايت و رهبرى. محمدجواد باهنر. (چاپ اول: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ١٣١ص, رقعى.
(مواضع ما) مجموعه اى است كه در روزهاى آغازين پس از انقلاب تدوين يافت و نشانگر مواضع اعتقادى, سياسى اقتصادى فرهنگى حزب جمهورى اسلامى بود. اين مواضع درجلسات حزب توسط مجتهد بزرگ انقلاب شهيد دكتر بهشتى تدريس مى گشت. پس از شهادت جانگداز آن بزرگوار, دانشمند تيزبين, شهيد محمدجواد باهنر, تدريس آن را به عهده گرفت كه متأسفانه چندان ادامه نيافت. آنچه در اين مجموعه آمده است, مجموعه چهاردرس است در تفسير (مواضع) ياد شده و با عناوين: امامت و هدايت, حدود امامت و ولايت مردم و مسئله ولايت و رهبرى, و بحثى درباره معاد. كتاب بر روى هم خواندنى است و مخصوصاً فصل سوّم آن نكات دقيق و راهشگايى در سياست اسلامى دارد.
* خداشناسى. سيدرضا برقعى. محمدجواد باهنر و على گلزاده غفورى. (چاپ پانزدهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ١١١ص, جيبى.
اين كتاب از آثار دقيق و بسيار خواندنى است كه در پنج بخش مباحث مربوط به خداشناسى را گزارش كرده است. خدايى كه اسلام معرفى مى كند, راههاى خداشناسايى, خدا و يگانگى او در قرآن, آثار فردى و اجتماعى توحيد, عناوين بخشهاى اصلى كتاب است. نثر كتاب, روان و پرداخت مطالب آن استوار و دقيق است.
* فلسفه اسلامى: حيات تعقلى اسلام. بيوك عليزاده. (چاپ اول: تهران, سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧١). ٢١٥ص, وزيرى.
در بخش اول كتاب ماهيت فلسفه و تعاريف و مبادى آن مورد بررسى قرار گرفته است. بخش دوّم كتاب درباره ماهيت دين اسلام و تعريف لغوى دين و تبيين مبادى معرفت دينى است. بخش سوّم كتاب درباره حيات تعقلى اسلام و تاريخچه آن در احاديث ائمه معصومين ـ ع ـ است. نويسنده در اين اثر عهده دار اثبات اين نكته است كه اسلام به تعقل اهميت خاصى داده و روش دين براى بررسى مسائل, روش تعقلى است. اخلاق و تعليم و تربيت
* آداب تعليم و تعلّم در اسلام. سيد محمدباقر حجتى. (چاپ هيجدهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٧٧٥ص, رقعى.
ترجمه گزارش گونه اى است از اثر ارجمند و بى مانند عالم جليل القدر و فقيه بزرگ شيعى زين الدين بن على, مشهور به شهيد ثانى كه تحت عنوان منية المريد فى آداب المفيد و المستفيد بارها منتشر شده و پيشتر از چگونگى آن سخن گفته ايم. (شماره ٢, ص١٢٨). وى افزون بر ترجمه كتاب, در مقدمه از شرح حال و آثار شهيد ثانى بتفصيل سخن گفته اند و نيز تمام منابع آيات و روايات را استخراج كرده اند. همچنين پيوستى در آداب سكنى و اقامت در مدارس از كتاب (تذكرة السامع…) ابن جامعه ترجمه كرده و بدان افزوده اند. فهرستى سودمند از آثار و كتابهاى تعليم و تربيت اسلامى نيز در پايان آورده اند و بر روى هم كتابى خواندنى, سودمند و ارجمند سامان داده اند كه بر متن آن افزونيها و فوايد فراوانى دارد.
* اسلام و حقوق كودك. احمد بهشتى. (چاپ دوم: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٢٦٣ص, رقعى.
كوششى است در شناخت حقوق طفل بر والدين و جامعه از نگاه اسلام و تطبيق آن با اعلاميه حقوق بشر. كتاب در ده بخش سامان يافته و در ضمن بخشهاى مختلف آن از حمايت كودك, تأمين امنيت خاطر براى كودكان, لزوم مراقبت كودكان استثنايى, محبت و تفاهم, تعليم و تربيت كودك, پرورش استعدادها, تأمين نيازها, رفع دشواريها و مزاحمتها از سير رشد كودكان و… بتفصيل سخن رفته است.
* آيين دوستيابى در اسلام. محمد الحيدرى. ترجمه حسن سناجيان. (چاپ اول: تهران, انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى, ١٣٧٢). ٢٥٧ص, رقعى.
اين كتاب با تكيه بر قرآن كريم و احاديث رسول اكرم ـ ص ـ و اخبار اهل بيت ـ عليهم السلام ـ يكى از مهمترين وجوه روابط اجتماعى, يعنى دوستى و برادرى ميان انسانها را با گزيده گويى و بيانى روشن طرح و تفسير كرده است. در اين كتاب به پيوند دوستى از منظرى الهى و انسانى نگريسته شده و از اين جهت برجستگى ويژه اى در مقايسه با بحثهاى همگون يافته است. جايگاه دوستى و دوست شايسته از نگاه اسلام, عوامل استحكام دوستى و عوامل گسستن آن, فصول اصلى كتاب است كه در ضمن آنها مسائل اجتماعى بسيارى طرح و بحث شده است.
* اخلاق در بازار. حسن صنعتكار. (چاپ اول: قم, دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٢٤٠ص, وزيرى.
ايمان كليد حل مشكلات, ارزش كار در اسلام, تجارت و آداب آن, برخى از راه حلهاى مشكلات اقتصادى اسلام, مالكيت در اسلام و احكام كسب و تجارت, عنوان مباحث كتاب حاضر است.
* پرورش در پرتو نيايش. حسنعلى نوريها. (چاپ اول: تهران, نشر تفكر, ١٣٧٢). ٢٨٧ص, وزيرى.
رابطه نيايش و پرورش و ذكر و مراتب آن و نمونه هايى از مضامين دعاها و جنبه هاى تربيتى آن در كتاب حاضر مورد بررسى قرار گرفته است. در اين اثر افزون بر تبيين مسأله دعا, تربيت نيز مورد تأمل قرار گرفته است.
* راهنماى پدران و مادران. محمدعلى سادات. (چاپ اول: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ج٢, ٢٠٢ص, رقعى.
جلد دوم راهنماى پدران و مادران در شيوه هاى برخورد با كودكان است و در آن از مسائل ذيل سخن رفته است: تشويق و تنبيه, پرورش اخلاقى كودكان, كودكان و ميل جنسى, تربيت دينى كودكان, آموزش آداب عملى و راه و رسم صحيح زندگى و پرورش عاطفى كودكان. يادآورى مى شو دكه در جلد اول اين اثر به شيوه هاى برخورد با نوجوانان پرداخته شده است. تاريخ و شرح حال
* تاريخ اسلام. سيد هاشم رسولى محلاتى. (چاپ دوّم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٢٦٣ص, وزيرى.
خلاصه اى است گويا و مستند از تاريخ اسلام كه به انگيزه كتاب درسى براى دانشگاهها به قلم آمده است. مؤلف در گزارش تاريخ اسلام كوششهاى شايسته اى انجام داده است و اين مجموعه گزيده اى است از آثار مفصّل وى در اين باره. كتاب در هفت بخش, تاريخ اسلام را از پيدايش عرب تا خلافت عثمانى دربر دارد و عناوين اصلى آن بدين قرار است:شبه جزيرة العرب و موقعيت آن, دوران ولادت و نوجوانى رسول خدا, ازدواج با خديجه تا بعثت رسول خدا(ص), بعثت رسول خدا, هجرت به مدينه, نگاهى به سيره عملى و مكارم اخلاق رسول الله(ص), دوران خلافت خلفاى سه گانه.
* تاريخ العرب فى الأسلام. جواد على. (چاپ اول: قم, انتشارات شريف الرضى, ١٤١٤). ٢١٧ص, وزيرى.
مؤلف كتاب پس از نگارش تاريخ عرب قبل از اسلام و نشر آن با عنوان (المفصل فى تاريخ العرب قبل الأسلام), كه بى گمان گسترده ترين, دقيقترين و سودمندترين اثر در تاريخ عرب است, به تاريخ عرب در اسلام پرداخته و ظاهراً جز اين نوشته كوتاه به ادامه بحث توفيق نيافته است. اين كتاب يكسره سيره پيامبر است كه در فصل اوّل از اهميّت و حساسيت تاريخ اسلام و چگونگى تدوين آن سخن گفته و در فصل دوم از مكه و مسائل مربوط به آن. فصل سوم عهده دار گزارش تاريخ اسلام است از ولادت رسول الله ـ ص ـ تا مبعث و در فصل چهارم از بخشى از دوران رسالت بحث كرده است.
* شهيد اوّل ـ فقيه سربداران. محمدحسن امامى. (چاپ اول: تهران, مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ١٣٦ص, رقعى.
هفدهمين كتاب از مجموعه (ديدار با ابرار) است كه به شرح حال, گزارش آثار و انديشه فقيه بزرگ شيعى, محمدبن محمد,مشهور به (شهيد اول), پرداخته است. حلّه در عصر شهيد, استادان شهيد, آثار و تأليفات شهيد, سيماى شهيد, جايگاه شهيد در دمشق, فرزندان شهيد, برخى از عناوين اين كتاب است.
* مفخر شرق سيد جمال الدين اسدآبادى. سيد غلامرضا سعيدى. (چاپ دوّم, تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ١٦٣ص, رقعى.
زنده ياد سيد غلامرضا سعيدى از نويسندگان و مترجمان سختكوش و هوشمندى بود كه آثار بلندى در جهت تنوير افكار نسل جوان تأليف و ترجمه كرد. او براستى از زمره پيشروان نهضت اسلام در ايران بود و شناسايى و شناساندن مسائل جهان اسلام و چهره هاى برجسته و احياگر جامعه اسلامى مهمترين دلمشغوليها و تلاش قلمى او را تشكيل مى داد.
در اين مجموعه, حضرت سيدهادى خسروشاهى همت ورزيده و ترجمه و نگارشهاى آن بزرگوار را درباره سيد جمال الدين اسدآبادى تدوين كرده و نشر داده است. حركت اصلاحى سيد جمال الدين در مصر, سيد جمال الدين در هند, سيد جمال الدين در پاريس و روسيه, عناوين اصلى بخشهاى كتاب است كه با گفتگويى خواندنى درباره سيد جمال الدين با استاد سعيدى كتاب پايان مى يابد.
در مقدمه كتاب مقاله آقاى خسروشاهى درباره شرح حال, افكار, آثار و اقدامات اصلاحى استاد سعيدى سودمند و خواندنى است.
* زندگانى تحليلى پيشوايان ما. عادل اديب. ترجمه اسدالله مبشرى. (چاپ يازدهم, تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٢٩٧ص, رقعى.
كتاب حاضر عهده دار بررسى تحليلى زندگى رسول گرامى اسلام و ائمه طاهرين ـ ع ـ است. در بررسى زندگى پيشوايان بيشتر به اقدامات و موضعگيريهاى آنان پرداخته شده و بعد اجتماعى زندگى آنان نشان داده شده است. نثر كتاب بسيار جاندار و روان است.
* پس از پنجاه سال: پژوهشى تازه پيرامون قيام حسين عليه السلام. سيدجعفر شهيدى. (چاپ پانزدهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٢١٦ص, رقعى.
تحقيق مستند و عالمانه اى است درباره قيام امام حسين ـ ع ـ و زمينه هاى آن و اوضاع مسلمانان در آن روزگار كه در ضمن آن به مناسبت, وضع سياسى و اجتماعى اسلام تا پايان عصر خلفا مورد بررسى قرار گرفته است. نويسنده در اين تحليل متكى بر منابعى بوده كه نزديكتر به حادثه بوده است و با وصف اين, منابع ديگر را نيز از نظر دور نداشته است. چاپ نخست اين كتاب در سال ١٣٥٥ منتشر شد و از آن هنگام تاكنون, هر سال يك بار به چاپ رسيده است و اين نشانگر استقبال مناسبى است كه از اين اثر شده است.
* محيط پيدايش اسلام. سيد محمدحسين بهشتى. (چاپ سوم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ١٥٦ص, رقعى.
در آغاز كتاب از روش تحقيق در مباحث دينى سخن رفته است و سپس به اوضاع عربستان در هنگام ظهور اسلام و اوضاع ايران و مصر و حبشه در پيش از ظهور اسلام اشاره شده و در پايان عوامل موفقيت دين اسلام برشمرده شده است. اقتصاد
* اقتصاد كلان. يوسف فرجى. (چاپ اول: تهران, انتشارات كوير, ١٣٧٢). ٢٨٩ص, وزيرى.
كتاب حاضر بر اساس يادداشتهايى فراهم آمده كه نويسنده براى تدريس درس اقتصاد كلان دوره كارشناسى رشته هاى اقتصاد و مديريت و حسابدارى تهيه كرده است. در اين اثر از تئوريهاى مصرف و سرمايه گذارى و عرضه پول و نظريه تعيين درآمد سخن رفته است.
* سياستهاى تعديل اقتصادى. پروانه كمالى دهكردى. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٢). ١٨٣ص, وزيرى.
كتاب حاضر عهده دار بررسى سياستهاى تعديل اقتصادى در كشورهاى كره جنوبى, غنا, نيجريه و جمهورى اسلامى ايران است. در فصل اول كتاب از تعاريف در اين باره سخن رفته است و در فصل دوم به تجربه هاى كشورها پرداخته شده و در فصل سوم به سياست تعديل اقتصادى در ايران اشاره شده و در آخرين فصل به بررسى تطبيقى و تنيجه گيرى پرداخته شده است.
* بررسى امكانات مبادلاتى كشورهاى مسلمان. نرگس ابوالحسنى خواجه. (چاپ اول: تهران, مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى, ١٣٧٢). ٣٥٨ص, وزيرى.
در فصل اول كتاب از اوضاع اجتماعى كشورهاى اسلامى سخن رفته است. فصل دوم كتاب درباره ساختار اقتصاد كشورهاى اسلامى است و فصل سوّم درباره ساختار تجارت آنها. مطالب كتاب مستند به آمار و ارقام است و جدولهاى آن بر ارزش كتاب افزوده است. ادبيات
* ديوان مظفر شيرازى. مقدمه و بازنگرى منصور رستگار فسايى. (چاپ اول: تهران, كوير, ١٣٧٢). رقعى.
كتاب حاضر مشتمل بر ديوان كامل مرحوم مظفر شيرازى است و غزليات و قصائد و قطعات و رباعيات و اشعار ناقص او در ضمن پنج فصل آورده شده است. در مقدمه كتاب شرح حال شاعر و افكار و چگونگى اشعارش مورد بررسى قرار گرفته است.
* تذكره ميكده. محمدعلى وامق. به كوشش حسن مسرت. (چاپ اول: تهران, سلسله نشريات ما, ١٣٧١). ٣٥١ص, وزيرى.
نخستين تذكره شناخته شده از شاعران يزد است و در آن شرح حال شاعران و نمونه برخى از اشعار آنان آورده شده است. مؤلف كتاب از شاعران و اديبان قرن سيزدهم است. در مقدمه كتاب, مصحح به تذكره هاى شاعران يزد اشاره كرده و درباره هر يك توضيحاتى داده است. در پايان كتاب نيز تعليقاتى آورده شده كه بر ارزش كتاب افزوده است. سياسى
* مجموعه مقالات سياسى. سيد احمد موثقى. (چاپ اول: قم, دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ٤٥٤ص, وزيرى.
كتاب حاضر مشتمل بر هشت مقاله خواندنى درباره مسائل سياسى است. سيد جمال الدين اسدآبادى, نظريه هاى امپرياليسم, انترناسيوناليسم وحاكميت ملى در مكتب ماركسيسم, سياست تنش زدايى, جنبش غير متعهدها, اشغال لانه جاسوسى, نفت به عنوان ابزار قدرت جمهورى اسلامى ايران و انديشه سياسى فارابى, موضوع مقالات اين كتاب است.

قرآن
* الحروف المقطعة فى القرآن الكريم. عبدالجبار حمد شراره. (چاپ دوّم, قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧٢). ١٠٣ص, رقعى.
(چگونگى حروف مقطّعه), كه در آغاز ٢٩ سوره قرآن آمده است, از ديرباز در ميان مفسّران مورد گفتگو بوده است برخى از مفسّران بر اين باور بوده اند كه اين حروف از متشابهات است و مآلاً از حوزه فهم بشر بيرون. و مفسّران بسيارى كه بر اين باور نبودند, در چگونگى آن ديدگاههاى بسيارى عرضه كرده اند. مؤلف اين اثر كه گسترده ترين بحث در اين زمينه است ـ در سه فصل اين بحث را سامان داده است: در فصل اوّل ديدگاه متشابه بودن اين حروف را به نقد كشيده است و در فصل دوّم يازده قول مهم را نقل كرده و به نقد و بررسى آنها پرداخته است. در فصل سوّم ديدگاهى را گزارش و نقد كرده است كه معتقد است اين حروف آغاز سوره ها و شيوه اى در افتتاح كلام است و نه جز آن.
* مقايسه اى ميان تورات, انجيل, قرآن و علم. موريس بوكاى. ترجمه ذبيح الله دبيرى. (چاپ پنجم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٣٣٨ص, وزيرى.
بررسى و تحليل هوشمندانه, عالمانه و بيطرفانه ارجمندى است ميان كتابهاى ياد شده. مؤلف بر پايه شناختهاى تاريخى و محتوايى به اين نتيجه مى رسد كه تناقضات و تضادها نتيجه اجتناب ناپذير كثرت منابع در تورات و انجيل است و… امّا وحى قرآنى سرگذشت اساساً متفاوتى با سرگذشت دو وحى ديگر دارد. وحى قرآنى, كه پس از دو وحى پيش از آن آمده, نه تنها از تناقضات در حكايات, كه علامت تحريرهاى انسانى مختلف اناجيل است, مبرّا مى باشد, بلكه براى كسى كه به بررسى آن با كمال واضح بينى, در پرتو دانش اقدام كند, فضيلت خاص خود را كه عبارت از توافق كامل با داده هاى علمى جديد است عرضه مى دارد. (ص٣٣٧ ـ ٣٣٦).
فصل اصلى كتاب عبارتند از: انجيلها, قرآن و دانش نو, داستانهاى قرآن و داستانهاى عهدينى, قرآن احاديث و دانش جديد و….
* پژوهشى در تاريخ قرآن كريم. سيد محمدباقر حجتى. (چاپ ششم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٦٢٨ص, رقعى.
عنوان (تاريخ قرآن) عنوانى است نو, كه مفهوم دقيق آن در ميان عالمان علوم قرآن چندان مشخص نيست. (ر.ك: آينه پژوهش, شماره ٢٠, ص٢٥). در ذيل اين عنوان غالباً برخى از مباحث علوم قرآنى, كه تا حدودى جنبه تاريخى دارد, بحث و بررسى مى شود. مؤلف محقق كتاب را در هجده فصل سامان داده و در ضمن فصول مختلف آن از عناوين و اسامى قرآن كريم, وحى الهى, نزول قرآن كريم, معانى آيه و سوره و فواتح سوره ها و حروف مقطّعه قرآن و تعداد حروف و كلمات قرآن, نگارش قرآن كريم در زمان پيامبر و پس از پيامبر, جمع و تدوين قرآن, قرائت قرآن, اختلاف قرائتها و زمينه هاى آن و قاريان و… بتفصيل سخن رفته است. كتاب استاد حجتى در موضوع خود از آثار مفصل, دقيق و خواندنى است.
* ترجمه مصور سوره رعد. على اكبر مهدى پور. (چاپ چهارم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٢). ٧١ص, وزيرى.
در آغاز كتاب اجمالى از مطالب سوره رعد آورده شده و سپس ترجمه سوره به فارسى و انگليسى و فرانسه, همراه با تصاويرى, آمده است. تفسير
* تفسير فاتحة الكتاب. محمدباقر ملكى ميانجى. (چاپ اول: قم, دارالقرآن الكريم, ١٤١٣). ٨٢ص, وزيرى.
تفسيرى است كلامى, فقهى از سوره فاتحه. مؤلف با دستمايه اى از آيات روايات و نيز با توجه به صحيفه سجاديه در تفسير و تبيين اين سوره مباركه كوشيده است. نقل آراء و افكار مفسّران و يقين و نقد و بررسى ديدگاههاى مختلف در اين مجموعه قابل توجه است. مؤلف از بزرگان (مكتب تفكيك) و از كوشندگان در جهت عرضه معارف قرآنى است. ا ز اين روى بحثهاى اين مجموعه, بويژه در باب معرفت خداوند متعال, شناخت اسماء و صفات و… در شناخت اين جريان سودمند تواند بود.