آیینه پژوهش - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٦ - معرّفيهاى گزارشى

معرّفيهاى گزارشى


كلّيات
١.فرهنگ اصطلاحات علوم و تمدن اسلامى: فارسى ـ انگليسى. تدوين محمدتقى اكبرى و ديگران. ويراسته بهاءالدين خرمشاهى. (چاپ اول: مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى, ١٣٧٠). ٦٨١ص, رقعى.
(برابر نامه اصطلاحات علوم و فنون و كلمات فرهنگدار پر تداول و پر تواتر تمدن اسلامى است. اين فرهنگ در دو روايت فارسى ـ انگليسى, و انگليسى ـ فارسى تدوين شده است.) در پيشگفتار ويراستار, به تفصيل از ساختار و محتويات كتاب و طرز استفاده از آن بحث شده است. تفسير
١. سيماى انسان كامل در قرآن. جعفر سيمانى. (چاپ چهارم: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧١). ٣٧٨ص, رقعى.
تفسيرى است گسترده و خواندنى از آيات سوره فرقان, و در ضمن آن از بلاها و فلسفه وجودى آنها, مالكيت مطلق خداوند بر هستى, نشانه هاى بندگان وارسته خداوند, توكل و حقيقت آن و… بحث شده است. حديث
١. كليات مفاتيح الجنان. شيخ عباس قمى. (چاپ چهارم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧٠). ١١٣٣ص, جيبى.
٢. شناخت امام عصر. احمد سيّاح. (تهران, نشر اسلام, ١٣٧٠). ١٢٨ص, رقعى.
اين كتاب مشتمل است بر چهل حديث در مناقب و فضايل و ظهور امام زمان ـ عج ـ. در لابلاى احاديث, چهل غزل و قصيده از شاعران معاصر در موضوع ياد شده ضميمه شده است.
٣.نهج البلاغه. ترجمه دكتر اسدالله مبشرى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٩٣٥«٥٠٤ص, وزيرى.
چهارمين چاپ ترجمه شيوا و استوار روانشاد دكتر اسدالله مبشّرى است كه پيشتر در سه جزء نشر يافته بود و اكنون در يك جلد منتشر مى شود.
٤. شناخت امام مبين. احمد سيّاح. (تهران, نشر اسلام, ١٣٧٠). ١٢٨ص, رقعى.
چهل حديث با ترجمه در شناخت مناقب و فضايل اميرالمؤمنين ـ ع ـ به همراه اشعارى از شاعران معاصر درباره فضايل و ولايت آن بزرگوار
٥. شرح صد كلمه اميرالمؤمنين على بن ابيطالب (ع). ابن ميثم بحرانى. ترجمه عبدالعلى صاحبى. (مشهد, بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى. ١٣٧٠). ٣٨٧ص, وزيرى.
سالها پيش صد كلمه از كلمات بلند على ـ ع ـ را به شرح ابن ميثم بحرانى, شارح گرانقدر نهج البلاغه, و شرح عبدالوهاب, مرحوم محدث ارموى با عنوان منهاج العارفين به چاپ رساند. اين شرح ابن ميثم مانند شرح نهج البلاغه وى آكنده است از تحقيقات ژرف و نكته يابيهاى خواندنى و دقيق. اكنون هر دو شرح, با ترجمه اى روان و خواندنى در دسترس علاقمندان كلام علوى قرار گرفته است.
٦.راهنماى تحقيق (المعجم المفهرس لالفاظ نهج البلاغه). محمد دشتى. (قم, دفتر نشر امام على ـ ع ـ, ١٣٧١). ١٦٨ص, وزيرى.
المعجم المفهرس لالفاظ نهج البلاغه, فرهنگ واژه اى كارآمدى است در جهت يافتن واژه ها و جمله هاى نهج البلاغه. در باب اين فرهنگ گرانقدر پيشتر سخن گفته ايم (ر.ك: آينه پژوهش, سال ٢, شماره ٢, ص ٩١). اكنون جناب دشتى با يافتن و تنظيم واژه هاى فارسى معادل عربى كوشيده است تا بهره ورى از آن را براى كسانى كه با ادبيات عرب آشنايى كامل ندارند, سهل كند.
٧. الحكم الزاهره عن النبى و عترته الطاهره (ع). عليرضا صابرى يزدى. (چاپ سوّم: قم, دفتر انتشارات اسلامى, ١٣٧٠). ج١, ٤١٦ص, وزيرى.
جلد اول از مجموعه روايتى موضوعى است كه اكنون چاپ سوّم آن منتشر شده است. كتاب در هشت قسمت و فصول متعدّدى تبويب شده است. بخشهاى اصلى آن عبارت است از: عقل و علم, اعتقادات, عبادات, سياسيات, اخلاق عمومى, تربيت نفس, دنيا و موضوعات متفرقه. در ذيل تمام روايات, منابع متعدد آنها ياد شده است و در پايان تمام عناوين اصلى و فرعى بر اساس الفبا فهرست شده است. روايات اين كتاب از لابلاى افزون بر روايت منبع حديثى استخراج گرديده است. تبويب كتاب, دقيق و احاديث آن زودياب است. فقه
١.نظارت ملّى يا امر بمعروف و نهى از منكر. عليزاده حسن آبادى. (قم, مؤلف, ١٣٧١). ١٣٥ص, رقعى.
بحث و بررسى كوتاهى است از امر به معروف و نهى از منكر و مصاديق آن. آياتى از قرآن درباره اين مسأله, و مصاديق معروف و منكر, روايات درباره آن موانع و آفات امر به معروف و نهى از منكر, رابطه امر به معروف و نهى از منكر با نصيحت, از جمله عناوين فصول اين كتاب است.
٢.امر به معروف و نهى از منكر. حسين نورى. ترجمه محمد محمدى اشتهاردى. (چاپ دوم: قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم, ١٣٧١). ٣١٧ص, رقعى.
پژوهشى است گسترده در امر به معروف و نهى از منكر كه در شش فصل سامان يافته است: امر بمعروف و نهى از منكر از ديدگاه قرآن, بررسى روايات از پيامبر(ص) و امامان (ع), بررسى معنى دو واژه معروف و منكر, چگونگى حكم امر به معروف و نهى از منكر, شرايط امر بمعروف و نهى از منكر, مراتب و مراحل امر بمعروف و نهى از منكر, يادآورى كنم كه اين كتاب ترجمه بحثهاى فقهى درس خارج حضرت آيت الله حسين نورى است كه متن آن سالها پيش منتشر شده بود.

٣.نظام سهم برى در اسلام: مزارعه و مساقات. محمدحسين ابراهيمى. (چاپ اول: تهران, سازمان تبليغات اسلامى, ١٣٧٠). ١٣٢ص, رقعى.
كتاب حاضر عهده دار تحقيق درباره مزارعه و مساقات از ديدگاه اسلام است و در دو بخش و شش فصل سامان يافته است. بخش اول تحت عنوان مزارعه, در فصل اول آن به كشاورزى از ديدگاه قرآن و روايات پرداخته شده و در فصل دوم به نقش دولت در كشاورزى. فصل سوم عهده دار بحث از مزارعه, از ديدگاه فقه است و در فصل چهارم آن به شرايط و عوامل مزارعه پرداخته شده است. فصل دوم كتاب تحت عنوان مساقات, در ضمن دو فصل از اهميت درختكارى و مساقات در اسلام, و شرايط و اركان مساقات, بحث شده است. مباحث كتاب در عين اتقان و استناد به منابع معتبر و پژوهشها و نوآوريهاى مؤلف, بسيار روان و سهل التناول نگاشته شده و براى پژوهندگان مسائل اقتصادى, سودمند است و راهگشا. كتاب حاضر بخشى از تحقيقات مؤلف در حوزه مباحث اقتصادى است و جلدهاى بعدى آن نيز منتشر خواهد شد. كوشش مؤلف, ستودنى است و اميد مى رود كه اين تحقيقات ادامه يابد.

٤.ندبه و نشاط. احمد زمرّديان. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٧٨٩ص, وزيرى.
شرحى است گسترده و روان بر دعاى معروف (ندبه). مؤلف ابتدا درباره سند دعا بحث كرده و سپس گزارشى آورده اند از آثار نگاشته شده در شرح اين دعا. سپس شرح آن را شروع كرده اند و در ذيل حملات آن با تكيه به آيات و روايات و مباحث و معارف اسلامى به تفصيل بحث كرده و حقايق بلندى را در قالب شرح دعا عرضه كرده اند. حقيقت معناى حمد, معنى وحى, توسّل, سرگذشت برخى از پيامبران, تحقيقى درباره تأويل, تبيين دقيق (صراط مستقيم), گوشه هايى از زندگاين على ـ ع ـ و مجاهدتهاى آن بزرگوار در راه اسلام, قيام حضرت ولى عصر ـ ع ـ و چگونگى آن برخى از مباحث سودمند كتاب را تشكيل مى دهد. فلسفه و كلام
١. برگزيده افكار راسل. رابرت اگنر. ترجمه عبدالرحيم گواهى. نقد و بررسى محمدتقى جعفرى. (چاپ دوم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلام, ١٣٧٠). چهارده « ٣٤٤ص, رقعى.
گزيده اى از افكار برتراند راسل در مسائل روانشناسى, مذهب, امور جنسى, تعليم و تربيت, سياست و اخلاقيات, در ضمن چند بخش آورده شده است. نقد استاد محمّدتقى جعفرى, به خواننده امكان مى دهد تا با ديد نقادانه اى افكار راسل را مورد بررسى قرار دهد.

٢. همراه با راستگويان. سيدمحمد تيجانى سماوى. ترجمه سيد محمدجواد مهرى. (چاپ اول: قم, بنياد معارف اسلامى, ١٣٧٠). ٤١٥ص, رقعى.
عنوان بخشهاى كتاب عبارت است از: قرآن كريم نزد اهل سنت و شيعه اماميه, سنت پيامبر از نظر اهل سنت و شيعيان, عقايد نزد شيعيان و اهل سنت, ولايت على ـ ع ـ در قرآن كريم, قضا و قدر, اختلاف در واگذارى پيامبر, اختلاف سنى و شيعه در سنت نبوى, عقايد شيعه كه از نظر اهل سنت نكوهيده است.

٣. نسخ و بداء: معماى عمر و روزى. سيد فضل الله ميرشفيعى. (قم, مؤلف, ١٣٧٠). ١١١ص, رقعى.
كتاب در يك مقدمه و دو بخش به بحث و بررسى مسأله نسخ و بدا پرداخته است. در بخش اول كتاب از تعريف نسخ, شرايط و فلسفه آن, نسخ در قرآن و معيارهاى تشخيص ناسخ و منسوخ در قرآن بحث شده است و در بخش دوّم از تعريف بداء, بداء در ديدگاه عالمان, فايده بداء شبهات وارد شده بر بداء و پاسخ آن سخن رفته است.

٤. الأفصاح. ابوعبدالله محمدبن محمد (شيخ مفيد). تحقيق بنياد بعثت. (قم, بنياد بعثت, ١٤١٢). ٢٩٦ « ٤٨ص, وزيرى.
اين كتاب اثر گرانقدر شيخ مفيد ـ رضوان الله عليه ـ است در امامت كه پيشتر از چگونگى تصحيح و تحقيق آن سخن گفته ايم. (شماره ٣, ص٥٠). اكنون يادآورى كنيم كه الأفصاح در اين چاپ همراه است با رساله كوچكى از شيخ مفيد با عنوان (ايمان ابى طالب) كه بر اساس نسخه اى از مشهد تصحيح شده و با نسخه چاپى آن مقابله گرديده است. محققان در اين رساله مانند (الأفصاح), واژه هاى دشوارياب را معنا كرده و منابع منقولات را استخراج نموده و اشعار ابى طالب را با ديوان وى مقابله كرده و مواردى از آن را شرح كرده آند. در مقدمه, كتابشناسى (ايمان ابى طالب) با شناسايى سى و هفت كتاب آده است. افزون بر اينها, كتاب مقدمه اى دارد كوتاه در زندگى شيخ مفيد و شيوه تصحيح و تحقى قكتاب. فهرستهاى فنى هر دو كتاب در پايان هر يك به طور جداگانه آمده است.

٥. دعوت مسيحيان به توحيد. مصطفى حسينى طباطبايى. (تهران, مؤلف, ١٣٧٠). ١٤٠ص, وزيرى.
مؤلف در اين اثر كوشيده است با نقد و ارزيابى عقايد مسيحيان در ميزان قرآن و انجيل, نااستوارى عقايد آنان را به اثبات رساند و در پرتو اين تعاليم, آنان را به توحيد دعوت كند. كتاب حاضر داراى پنج فصل است: در فصل اوّل از سابقه تثليت سخن رفته و در فصل دوّم از توحيد و تثليت در دعوت مسيح. فصل سوّم شبهات عالمان مسيحى را درباره تثليت بيان مى كند و فصل چهارم لوازم و آثار زيانبار آن را مى شناساند و بالاخره فصل پنجم كه پايان بخش كتاب است, عهده دار بحث از شخصيت حقيقى و والاى حضرت مسيح از ديدگاه قرآن است.

٦. فاسئلوا اهل الذكر. محمد تيجانى سماوى. (قم, انتشارات شريف رضى, ١٤١٢). ٣٥٤ص, وزيرى.
اين كتاب سوّمين اثر خواندنى و جالب دانشمند ديده ور و هوشمند, جناب دكتر تيجانى است كه پس از اثم اهتديت و لأكون مع الصادقين نگاشته است.
در اين كتاب وى به نقد و بررسى ديدگاه فريقين و اثبات برترى و ولائى انديشه شيعى در مسأله توحيد, پيامبر ـ ص ـ اهل البيت ـ ع ـ صحابه, خلفا, خلافت و حديث پرداخته و محتواى صجحين را در ميزان نقد نهاده است. اين كتاب نقد دو كتاب پيشين نويسنده, خواندنى و جذاب است.

٧. پيرامون قرآن و عهدين. مرتضى باقريان همايونشهرى. (قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧١). ١٨٢ص, جيبى.
بحثهايى است درباره قرآن, تورات و انجيل. برخى از عناوين آن چنين است:
كاملترين كتابهاى آسمانى, تنها كتاب تحريف نشده, دلايل عدم تحريف قرآن, معجزه چيست و اعجاز قرآن كدام است, تحريف عهدين, تناقض آنها, سير نگارش و تدوين انجيلها و….

٨. حلية الأبرار فى احوال محمد و آل الأطهار. سيد هاشم بحرانى. تحقيق بنياد معارف اسلامى. (قم, بنياد معارف اسلامى, ١٤١١). ج١, ٤٣٧ص, وزيرى.
اين كتاب از آثار گرانقدر عالم بزرگوار و محدث سختكوش, علامه سيد هاشم بحرانى است. كتاب, تبويبى نيكو دارد و داراى اطلاعات ارزشمندى درباره ائمه معصومين ـ ع ـ است. پيشتر از اين كتاب ياد كرده ايم. (شماره ٧, ص٦٨).

٩. مرجئه: تاريخ و انديشه. رسول جعفريان. (قم, نشر خرّم, ١٣٧١). ٢٣٩ص, رقعى.
شناخت جريانهاى فكرى و نحله هاى مذهبى و فرقه هاى سياسى در حوزه فرهنگ اسلامى به همان اندازه كه لازم و كارآمد و سودمند است, دشوار و پيچيده نيز هست. منابع مهم و شناخته شده جريان شناسى و فرق اسلامى غالباً پيراسته از اشتباه و غرض ورزى نيست, از اين روى مراجعه بدانها بدون نقد و تحليل و ارزيابى با ديگـر منابع, نوعاً راهى به جايى نمى برد و نتايج به دست آمده معمولاً تباه است. لذا در شناخت و شناسايى جريانهاى فرهنگ اسلامى و تأثير و تأثرهاى آنان, بيش از هر چيز بايد به منابع معتمد آن فرق و اخبار و گزارشها و نصوص پيدا و پنهان تاريخى اعتقادى كه پراكنده شده در اينجا و آنجاى منابع كهن و دست اوّل است, مراجعه كرد. و شايد توان گفت يكى از نمودهاى شايتسه پژوهش مورد گفتگو درباره مرجنه, همين كتاب است. مؤلف در آغاز, نكات قابل توجهى را درباره چگـونگى پژوهش در عقايـد فـرق اسلامى يادآورى مى كند. سپـس با بحث از معـناى لغوى و اصطلاحى مرجنه و ديدگاه معتقدان به اين جريان و بحث مسأله ايمان و عمل در منظر نحله هاى مختلف, و شناسايى جايگاه تاريخى مرحبه دردقاليم اسلامى, مى كوشد شـناخت تازه اى از اين فرقه به دست دهد. به هر حال كتاب حاضر به عنوان ديدگاه تا حدود جديدى درباره مرجئه و با استنـاد دقيق به منابع و مصادر مختلف, قابل توجه و شايان تأمل است.

١٠.شيعه. علامه سيد محمدحسين طباطبائى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ج٤, ٤٦٥ص, رقعى.
بخش اول از مجموعه بحثها و مذاكرات علامه طباطبايى با پروفسور هانرى كربن, همراه با تعليقات و توضيحات سودمند آقايان على احمدى ميانجى و سيد هادى خسروشاهى است. كتاب در ضمن (عنوان كلى: مكتب تشيع و بيانات ائمه شيعه و انديشه فلسفى به تفصيل درباره چگونگى پديد آمدن شيعه, روش شيعه درعلوم, و طرز تفكر فلسفى در بيانات پيشوايان شيعه و مسأله ولايت بحث كرد ه است. در توضيحات كتاب دهها مطلب تاريخى و عقيدتى مستند و متكى به منابع معتمد و كهن آمده است كه كتاب را خواندنى تر و سودمندتر نموده است. متأسفانه كتاب نه تنها از فهرستهاى فنى تهى است, كه فهرست موضوعات متن و توضيحات را نيز ندارد. اكنون كه جناب خسروشاهى و دفتر نشر فرهنگ به عرضه مجموعه آثار علامه همت ورزيده اند, شايسته است از هرچه دقيق و سودمند و كارآمد عرضه كردن آن دريغ نورزند. اصول
١. الوافيه فى اصول الفقه. عبدالله بن محمد بشروى (فاضل تونى). تحقيق سيدمحمد حسين رضوى. (قم, مجمع الفكر الأسلامى, ١٤١٢). ٤١١ص, وزيرى.
وافيه, از متون مهم و دقيق و گرانقدر اصولى است. پيشتر از جايگاه والاى آن در دانش اصول و چگونگى تصحيح و تحقيق آن سخن گفته ايم. (شماره ٣, ص٥٣). اكنون بر آنچه در شماره ياد شده آورده ايم, اضافه كنيم كه محقق محترم مقدمه اى نوشته است بسيار سودمند در شرح آثار مؤلف و تحليل محتواى كتاب و جايگاه آن در دانش اصول و شيوه تحقيق و تصحيح آن. حروفچينى, چاپ و صحّافى كتاب, دقيق و چشم نواز است.

٢. رساله نوين: حاوى فتاواى حضرت آيت الله العظمى امام خمينى. عبدالكريم بى آزار شيرازى. (چاپ پانزدهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). مشتمل است بر بخش عبارت فتاوى حضرت امام ـ رضوان الله عليه ـ به همراه نگاهى كوتاه به اصول اعتقادى و تاريخچه فقه و اجتهاد.

٣. شرح عبدالصاحب على المكاسب. سيدمحمد مهدى مرتوضى لنگرودى. (قم, انتشارات مفيد, ١٤١٢). ج١و٢, ٣٢٧ « ٢٧٦ص, وزيرى.
شرح مزجى و كاملى است بر كتاب مكاسب شيخ انصارى ـ رضوان الله عليه ـ مؤلف در توضيح چگونگى آن نوشته اند: شرحى است مزجى در جهت تبيين مقاصد مؤلف و تمام مطالب آن گشوده شده است و….

٤. رساله نوين: مسائل اقتصادى, ترجمه بحثهائى از تحريرالوسيله امام خمينى. گردآورى عبدالكريم بى آزار شيرازى. (چاپ پنجم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٣٠٤ص, وزيرى.
عناوين بخشهاى كتاب عبارت است از: اقتصاد سياسى, اقتصاد مردمى, اقتصاد كشاورزى, اقتصاد بازرگانى و اقتصاد صنعتى.

٥. رساله نوين: ترجمه بحثهائى از تحريرالوسيله امام خمينى. گردآورى عبدالكريم بى آزار شيرازى. (چاپ نهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٢٧٩ص, وزيرى.
عناوين بخشهاى كتاب عبارت از: تشكيل خانواده, حقوق خانواده, تغذيه و بهداشت, تفريح و سرگرميهاى حلال و حرام, طلاق, مرگ و ارث.

٦. رساله نوين: ترجمه بحثهائى از كتاب البيع و تحرى الوسيله امام خمينى. گردآورى عبدالكريم بى آزار شيرازى. (چاپ دوّم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٤٠٤ص, وزيرى.
قسمت اول كتاب حاضر تحت عنوان كشور دارى, مشتمل بر اين مباحث است: حكومت قانون, حكومت مردم و خدمتگزاران. قسمت دوم با عنوان مسائل حقوقى, شامل مباحث ذيل است: حقوق قضائى و حقوق جزائى. اخلاق
١. روشهاى تبليغ و سخنرانى. احمد صادقى اردستانى. (قم, مركز انتشارات دفترتبليغات اسلامى, ١٣٧٠). ٢٨٠ص, رقعى.
اين كتاب در يك پيشگفتار و دوازده فصل به وضع تبليغ در جهان و روشهاى سخنرانى و تبليغ و گستراندن پيام پرداخته است. در فصل اول از نقش عمل مبلغ در كارآيى تبليغ سخن رفته و در فصل دوّم برترين گفتار از منظر قرآن نموده شده است. زيانهاى تبليغ بدون علم, مراعات قاعده تدريج در تبليغ, رعايت استعدادها و زمينه هاى روانى براى گستراندن پيام, توجه به شرايط زمانى و مكانى در تأثير تبليغ, ويژگيهاى ابلاغ رسالت, اخلاص و آثار آن در تبليغ, تحمّل مشقت و سختكوشى در ابلاغ پيام و شيوه هاى سخنرانى, از ديگر مباحث كتاب است. مباحث كتاب با توجه به واقعيتها و با استناد به حقايق تاريخى عرضه شده و از اين روى اثرى است آموزنده و جالب. تاريخ
١. تاريخ سياسى اجتماعى پاوه و اورامانات. بهرام وگد بيگى. (چاپ اول: تهران, مؤلف, ١٣٦٩). سى و نه « ٨٨٤ص, وزيرى. مصور.
گزارشى از وقايع بيست ساله (١٣٤٨ ـ ١٣٦٨) پاوه و اورامانات كه در ضمن آن به وقايع دوران انقلاب توجه بيشتر شده است.

٢. حياة النبى و سيرته. محمد قوام وشنوى. (قم, مؤلف, ١٤١٢). ٣٨٤ص, وزيرى.
اولين جلد از مجلدات سه گانه سيره پيامبر است و شامل گزارش حوادث زندگانى آن حضرت, جنگها و وقايع مربوط به آن حضرت در مكه و مدينه بر اساس منابع كهن و مهم عامّه است كه مؤلف بزرگوار آن را بر اساس پيشنهاد حضرت آيت الله العظمى بروجردى ـ رضوان الله عليه ـ تدوين كرده است. مؤلف در مقدمه كتاب نوشته اند: (جمعته من المصادر و المعتبره عند العامه…). اما در متن كتاب به منابع مهم شيعه نيز مراجعه شده است.

٣. فرازهايى از تاريخ پيامبر اسلام. جعفر سبحانى. (تهران, حوزه نمايندگى ولى فقيه در امور حج و زيارت, ١٣٧١). ٥٣٦ص, وزيرى.
گزيده اى است از كتاب فروغ ابديت و شامل گزارش زندگانى پيامبر ـ ص ـ و حوادث بيست و سه سال حيات آن بزرگوار.

٤. پس از پنجاه سال: پژوهشى تازه پيرامون قيام حسين عليه السلام. سيد جعفر شهيدى. (چاپ چهاردهم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٢١٦ص, رقعى.
پژوهشى است عالمانه درباره قيام امام حسين ـ ع ـ همراه با تأملى در تاريخ ظهور اسلام و چگونگى به خلافت رسيدن خلفا. در پايان كتاب به قيام مختار پرداخته شده است. اين كتاب در ضمن سى بخش تنظيم شده و نكات مهمّى درباره قيام سرور شهيدان را مورد بحث و بررسى قرار داده و نثر روان و زيباى نويسنده, كتاب را خوشخوان و دلپذير كرده است.

٥. جغرافياى تاريخى و انسانى شيعه در جهان اسلام. رسول جعفريان. (قم, انتشارات انصاريان). ٢١٦ص, رقعى.
گزارشى است كوتاه از پيشنه تشيع در كشورهاى مختلف با نگرشى به وضع كنونى آنها در ادامه اين بحث مقالات جغرافياى دينى ايران در قرن هشتم, مراسم انتظار در شهرهاى شيعه, طبرى و اهل حديث, طبرى و تشيع, و بالاخره گزيده كتابشناسى فرق اسلامى آمده است. كتاب حاضر بر روى هم خواندنى و سودمند است و در بخشهاى مختلف آن خواننده اطلاعات تاريخى و آگاهيهاى اجتماعى و اعتقادى جالبى به دست خواهد آورد. گويا ضرورت فهرستهاى متنوع براى چنين كتابى جاى ترديدى ندارد, اما اين كتاب از فهرستهاى فنى تهى است.

٦. اربعة قرون من تاريخ العراق الحديث. جعفر الخيّاط. (قم, انتشارات الشريف الرضى, ١٤١٢). ٤٦٠ص, وزيرى.
اين كتاب در دوازده فصل به تفصيل به تاريخ چهار قرن از تاريخ عراق (١٥٠٠ ـ ١٩٠٠م, ٩٠٦ ١٣١٨ق) پرداخته است. كتاب داراى اطلاعات سودمند و آگاهيهاى كارآمد تاريخى از حاكمان عراق, نبردها, و مسائل سياسى و اجتماعى است.

٧. زينب الكبرى: بنت اميرالمؤمنين على بن ابيطالب (ع). جعفر نقدى. (قم, مؤسسه امام حسين (ع), ١٤١١). ص, وزيرى.
كتابى است دقيق و ارزشمند درباره زندگانى حضرت زينب ـ سلام الله عليها. مؤلف درباره شخصيت علمى, اخلاقى و اجتماعى آن بزرگوار به تفصيل بحث كرده و روايات درباره آن حضرت را گزارش كرده و درباره كرامات و سختكوشيهاى پيامبر خون و قيام, حضرت زينب به گستردگى سخن گفته است. كتاب بر روى هم اثرى است تحقيقى و سودمند.
مجموعة الآثار. كنگره جهانى حضرت رضا(ع). (مشهد, ١٤١٢). ج١, ٣٤٢ص, وزيرى.
اولين بخش از مجموعه مقالات عربى ارائه شده به كنگره جهانى حضرت رضا ـ ع ـ است كه موضوع آن بررسى شخصيت امام موسى بن جعفر ـ ع ـ بود. در اين جلد, ابتدا مقاله بلند و دقيق (المدخل الى الأمة), به خامه آقاى محمدمهدى آصفى آمده است. سپس مقاله آقاى استادى با عنوان (احتجاج الأئمه (ع) مع مخالفيهم فى اثبات انهم ابناء رسول الله (ص)). اين بحث به لحاظ تاريخى و چگونگيهاى تاريخ صدر اسلام و تلاش حاكمان در تثبيت حاكميتهاى جبّارانه, تنبّه آفرين است. سپس مقاله آقاى سيد محمد خامنه اى است درجهت تبيين برخى از قواعد فقهى در احاديث امام موسى بن جعفر ـ ع ـ. پس از آن مقاله آقاى مؤمن در بررسى برخى از قواعد اصولى در پرتو روايات امام آمده و موضع امام كاظم ـ ع ـ در مقابل فقيهان اهل سنت پايان بخش كتاب است.

٨. مجموعة الآثار. كنگره جهانى حضرت رضا (ع). (مشهد, ١٤١٢). ج٢, ٣٦٣ص, وزيرى.
دومين بخش از مجموعه مقالات عربى عرضه شده به كنگره جهانى حضرت رضا ـ ع ـ است كه مقالات آن درباره شخصيت و زندگانى امام هفتم ـ ع ـ مى باشد. در اين جلد, مجموعاً نُه مقاله عرضه شده است كه درباره طب و كيميا در احاديث امام ـ ع ـ عباسيان و رويارويى با جريانهاى فكرى زمان امام ـ ع ـ, شيوه عباسيان در تثبيت سلطه بر مردم, جلوه هاى سياسى زندگانى امام موسى بن جعفر ـ ع ـ نقش امام ـ ع ـ در حيات امت اسلامى, شيوه تربيت در منظر امام ـ ع ـ, مادر امام و همسران و دخترانش, و عظمت و شخصيت امام ـ ع ـ بحث و بررسى شده است.
مقاله (معالم الحياة السياسيه للامام موسى الكاظم(ع)), (دور الامام الكاظم (ع) فى الحياة الاسلاميه) و (دراسة الاساليب التى اتّبعها العباسيّون فى تثبيت سلطتهم و العباسيون فى مواجهة المدّالفكرى فى عهد الامام الكاظم (ع)) از مقالات مهم اين مجموعه است. مقاله اخير با نگاهى هوشمندانه به منابع كهن و بازشناسى متون معتمد, ابعاد سياسى دوران امام را كاويده و موضع گرانقدر و تنبّه آفرين امام را دقيق نمايانده و بسيار خواندنى و درس آموز است.

٩. مجموعه آثار سومين گنگره جهانى حضرت رضا(ع). كنگره جهانى حضرت رضا(ع). (مشهد, ١٣٧٠). ج١و٢, ٣٧٠«٣٤٦ص, وزيرى.
مجموعه مقالاتى است كه محققان و شركت كنندگان در آن مجمع علمى به انگيزه بررسى شخصيت و زندگانى امام نگاشته و به كنگره عرضه كرده اند. عناوين برخى از مقالات چنين است: علم از ديدگاه حضرت موسى بن جعفر ـ ع ـ عقل و كاربرد و اثرهاى مترتب بر آن در گفتار امام هفتم ـ ع ـ عنايت موسى بن جعفر ـ ع ـ به براهين عقلى, شخصيت عرفانى حضرت امام موسى بن جعفر(ع), اوضاع تاريخى, سياسى, اجتماعى و فرهنگى معاصر امام موسى كاظم ـ ع ـ سيره امام موسى بن جعفر ـ ع ـ در برخورد با دوستان و دشمنان, امام موسى كاظم ـ ع ـ و حديث تصوّف, ارتباط رجال شيخ و رجال برقى, اولاد و برادران امام كاظم ـ ع ـ, مهدى موعود(ع) در كلام امام موسى بن جعفر ـ ع. اين دو جلد, بر روى هم در جهت روشن ساختن ابعاد مختلف زندگانى آن حضرت سودمند و كارآمد است.مجموعة الآثار. كنگره جهانى حضرت رضا(ع). (مشهد, ١٤١٢). ج١, ٣٤٢ص, وزيرى.
اولين بخش از مجموعه مقالات عربى ارائه شده به كنگره جهانى حضرت رضا ـ ع ـ است كه موضوع آن بررسى شخصيت امام موسى بن جعفر ـ ع ـ بود. در اين جلد, ابتدا مقاله بلند و دقيق (المدخل الى الأمة), به خامه آقاى محمدمهدى آصفى آمده است. سپس مقاله آقاى استادى با عنوان (احتجاج الأئمه (ع) مع مخالفيهم فى اثبات انهم ابناء رسول الله (ص)). اين بحث به لحاظ تاريخى و چگونگيهاى تاريخ صدر اسلام و تلاش حاكمان در تثبيت حاكميتهاى جبّارانه, تنبّه آفرين است. سپس مقاله آقاى سيد محمد خامنه اى است درجهت تبيين برخى از قواعد فقهى در احاديث امام موسى بن جعفر ـ ع ـ. پس از آن مقاله آقاى مؤمن در بررسى برخى از قواعد اصولى در پرتو روايات امام آمده و موضع امام كاظم ـ ع ـ در مقابل فقيهان اهل سنت پايان بخش كتاب است.

١٠. مجموعة الآثار. كنگره جهانى حضرت رضا (ع). (مشهد, ١٤١٢). ج٢, ٣٦٣ص, وزيرى.
دومين بخش از مجموعه مقالات عربى عرضه شده به كنگره جهانى حضرت رضا ـ ع ـ است كه مقالات آن درباره شخصيت و زندگانى امام هفتم ـ ع ـ مى باشد. در اين جلد, مجموعاً نُه مقاله عرضه شده است كه درباره طب و كيميا در احاديث امام ـ ع ـ عباسيان و رويارويى با جريانهاى فكرى زمان امام ـ ع ـ, شيوه عباسيان در تثبيت سلطه بر مردم, جلوه هاى سياسى زندگانى امام موسى بن جعفر ـ ع ـ نقش امام ـ ع ـ در حيات امت اسلامى, شيوه تربيت در منظر امام ـ ع ـ, مادر امام و همسران و دخترانش, و عظمت و شخصيت امام ـ ع ـ بحث و بررسى شده است.
مقاله (معالم الحياة السياسيه للامام موسى الكاظم(ع)), (دور الامام الكاظم (ع) فى الحياة الاسلاميه) و (دراسة الاساليب التى اتّبعها العباسيّون فى تثبيت سلطتهم و العباسيون فى مواجهة المدّالفكرى فى عهد الامام الكاظم (ع)) از مقالات مهم اين مجموعه است. مقاله اخير با نگاهى هوشمندانه به منابع كهن و بازشناسى متون معتمد, ابعاد سياسى دوران امام را كاويده و موضع گرانقدر و تنبّه آفرين امام را دقيق نمايانده و بسيار خواندنى و درس آموز است.

١١. مجموعه آثار سومين گنگره جهانى حضرت رضا(ع). كنگره جهانى حضرت رضا(ع). (مشهد, ١٣٧٠). ج١و٢, ٣٧٠«٣٤٦ص, وزيرى.
مجموعه مقالاتى است كه محققان و شركت كنندگان در آن مجمع علمى به انگيزه بررسى شخصيت و زندگانى امام نگاشته و به كنگره عرضه كرده اند. عناوين برخى از مقالات چنين است: علم از ديدگاه حضرت موسى بن جعفر ـ ع ـ عقل و كاربرد و اثرهاى مترتب بر آن در گفتار امام هفتم ـ ع ـ عنايت موسى بن جعفر ـ ع ـ به براهين عقلى, شخصيت عرفانى حضرت امام موسى بن جعفر(ع), اوضاع تاريخى, سياسى, اجتماعى و فرهنگى معاصر امام موسى كاظم ـ ع ـ سيره امام موسى بن جعفر ـ ع ـ در برخورد با دوستان و دشمنان, امام موسى كاظم ـ ع ـ و حديث تصوّف, ارتباط رجال شيخ و رجال برقى, اولاد و برادران امام كاظم ـ ع ـ, مهدى موعود(ع) در كلام امام موسى بن جعفر ـ ع. اين دو جلد, بر روى هم در جهت روشن ساختن ابعاد مختلف زندگانى آن حضرت سودمند و كارآمد است.

١٢. سيماى جوانان در قرآن و تاريخ اسلام. على دوانى. (چاپ پنجم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٣١٠ص, رقعى.
گزارشى است از زندگانى چهره هاى منور تاريخ از قرآن, صدر اسلام و عالمان سده هاى واپسين. كتاب تنظيم نيكو دارد و خواندنى و سودمند است. پيشتر از آن سخن گفته ايم. (شماره ٧, ص١٠٨).

١٣. مسلمانان شوروى: گذشته, حال و آينده. الكساند بنيگس و مرى براكس آپ. ترجمه كاوه بيات. (چاپ دوّم: تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). پيشتر درباره اين كتاب سخن گفته شد. رك: (آينه پژوهش, شماره ١٠, ص٩٣.)

١٤. مسلمانان در بستر تاريخ. يعقوب جعفرى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٣٠٤ص, وزيرى.
نگاهى است گذرا به جايگاه مسلمانان در بستر تاريخ و گسترش دامنه دانش در جوامع اسلامى. در بخش اول از گسترش اسلام در جهان سخن رفته و در بخش دوم از تشكيلات حكومتى مسلمانان بحث شده است. در بخشهاى ديگر از فلسفه و فلاسفه, مسائل آموزش, علوم مادّى, علوم اسلامى (تفسير و علوم قرآن, فقه وا صول و…) و ادبيات و هنر مطالبى آمده است.

١٠.تاريخ اسلام از پيدايش عرب تا پايان خلافت عثمان. سيد هاشم رسولى محلاتى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ج١, ٢٦٤ص, وزيرى.
مؤلف سالهاست كه به پژوهش در تاريخ اسلام پرداخته و آثار سودمندى در اين باره ترجمه و تأليف كرده است. اكنون و پس از سالها تدريس تاريخ اسلام در دانشگاهها و احساس ضرورت تدوين متنى مختصر و گويا براى تدريس در مراكز آموزشى, به گزيده آثار تاريخى خود همت گماشته و جلد اول آن را در هفت بخش تا پايان خلافت اسلام تدوين و عرضه كرده است.
كتاب با استناد و اتكاء به منابع معتمد و با گزيده گويى و پيراستگى به قلم آمده است. مؤلف وعده داده اند اين كار سودمند را پى بگيرند. توفيق وى را از خداوند خواهانيم.

١٥. ماه و خورشيد فلك. باستانى پاريزى. (قم, نشر خرم, ١٣٧١). ٤٣٢ص, رقعى.
مجموعه اى ديگر از مقالات تاريخى استاد باستانى پاريزى است و همانند ديگر آثار وى, خواندنى و شيرين, و آميزه اى از گزارشهاى تاريخى و هزل و جدّ, اما اين بار با تأملى در طبيعت و زمين و آسمان. عناوين برخى از مقالات چنين است: طبيعت تاريخ, تاريخ طبيعت, باد, ژنرال سرما, آب, مرز آسايس, حشرات الأرض, دعاى باران, خم نان, شهرهاى بزرگ, برج قحطى و….

١٦. زندگانى امام على الهادى (ع). باقر شريف القرشى. ترجمه سيدحسن اسلامى. (قم, دفتر انتشارات اسلامى, ١٣٧١). ٣٩٨ص, وزيرى.
كتابى است سودمند, جامع و دقيق و استوار درباره زندگانى امام هادى(ع). پيشتر متن عربى كتاب را معرفى كرده ايم. (شماره ١, ص٨٢). اكنون ترجمه آن نشر يافته است كه گامى است ارزشمند در شناخت اين امام بزرگوار. بخشهاى اصلى كتاب عبارت است از: تولّد و شكوفايى امام(ع), جلوه هايى از شخصيت امام(ع), علوم و معارف حضرت, اصحاب و راويان حديثى آن بزرگورا, امام در سامراء, زندگانى سياسى امام(ع) و شهادت امام(ع).

١٧. زندگانى امام حسن عسگرى(ع). باقر شريف قرشى. ترجمه سيد حسن اسلامى. (قم, دفتر انتشارات اسلامى). ٢٨٤ص, وزيرى.
اين كتاب در نُه فصل, بررسى و تحليلى است از زندگانى امام يازدهم(ع). عناوين برخى از فصول آن چنين است: تولد و شكوفايى, امام از نگاه ديگران, نامه هاى امام, سخنانى از نور در آستانه قرآن, احاديث و فقه امام (ع), اصحاب امام و راويان حديث ايشان, دوران امام(ع), خلفاء معاصر امام.
ييادآورى كنم كه هر دو كتاب بوسيله كنگره جهانى حضرت رضا (ع) چاپ و منتشر شده است. ما پيشتر خبر ترجمه آن را آورده بوديم. (شماره ١/٨٣)

١٨. زندگانى حضرت ابوالفضل. باقر شريف قرشى. ترجمه سيد حسن اسلامى. (قم, دفتر انتشارات اسلامى, ١٣٧١). ٢٢٤ص, رقعى.
گزارشى دقيق و استوار و خواندنى از زندگانى و شخصيت پرچمدار بزرگ و چهره جليل القدر كربلاء, ابوالفضل العباس(ع) است برخى از عناوين كلى آن چنين است: ولادت و رشد عباس و ديدگاهها, ويژگيهاى روحى, با رويدادها, با نهضت حسينى, به سوى سرزمين شهادت.

١٩. مخاطبين در وصيتنامه سياسى ـ الهى حضرت امام خمينى. دفتر مطالعات سياسى و بين المللى. (تهران, ١٣٧١). ١٥٦ص, وزيرى.
مقالاتى درباره انديشه و تفكر حضرت امام ـ رضوان الله عليه ـ و عناوين آن چنين است: مخاطبان امام در وصيتنامه سياسى ـ الهى, حضرت روح الله به غايت مفهوم محى الدين است, امام و روابط بين الملل, لزوم وحدت جهان اسلام, تحليل پيام حضرت امام خمينى ـ ره ـ به گورباچف و شعر بلندى با عنوان (در سوگ خورشيد). در پايان مجموعه, اسناد و تصاوير گوياى اظهار علاقه و نظر چهره هاى علمى, سياسى و فرهنگى جهان است درباره امام ـ رضوان الله عليه ـ كه بسيار خواندنى و ديدنى است. اميد است مجموعه اسنادى از اين دست به گونه اى دقيق و چشم نواز ـ چنانكه در مقدمه وعده داده شده است ـ هرچه زود منتشر شود.

٢٠. شورش آفان خان محلاتى و چند مقاله ديگر. حامد الگار. ترجمه ابوالقاسم سرّى. (تهران, انتشارات توس, ١٣٧٠). ١٤٣ص, وزيرى.
مؤلف درمقاله اول از شورش آفان خان محلاتى و انتقال امامت اسماعيلى به هند بحث كرده و در مقاله دوم از زمينه ها و ظهور و بروز فراماسونرى درايران. مقاله سوّم نوگرايى مذهبى در ايران را به بررسى گذاشته كه قابل توجه است. ملكم و آخوندزاده, مقاله واپسين اين كتاب است و با نگاهى به انديشه هاى آنان و پيشنهاد اصلاح الفباى عربى. تراجم
١. تحفة الأحباب. حاج شيخ عباس قمى. تحقيق على محدث زاده و سيد جعفر حسينى. (تهران, دارالكتب الاسلاميه, ١٣٧٠). ٦٢٥ص, وزيرى.
كتابى است سودمند در شرح حال و آثار اصحاب پيامبر ـ ص ـ و ياران مشهور ائمه ـ ع ـ و تنى چند از عالمان و دانشوران. پيشتر از اين كتاب سخن گفته ايم. (شماره ١٠, ص٥٥).

٢.داور و عدليه. باقر عاقلى. (چاپ اول: تهران, انتشارات علمى, ١٣٦٩). ٤٠٨ص, وزيرى, مصور.
تحقيق مفصلى درباره زندگى و اقدامات و فعاليتهاى سياسى على اكبر داور, از رجال نامور و فعال در دوران رضاشاه. عناوين فصلهاى كتاب عبارت است از: دوران سازندگى, ورود به صحنه سياست, نقش داور در مجلس پنجم, خلع قاجاريه و نقش داور, انتخابات دوره ششم و داور, داور وزير عدليه, داور وزير ماليه و داور در آئينه تاريخ.

٣. مشاهير رجال. به كوشش باقر عاقلى. (چاپ اول: تهران, نشر گفتار, ١٣٧٠). ٣٨٩ص, وزيرى.
شرح حال بيست و دو تن ازشخصيتهاى سياسى معاصر است كه به قلم تنى چند از محققان و مورخان نوشته شده است. اين شرح حالها, پيشتر در جرايد و يا در كتابهاى تاريخى به چاپ رسيده و نشر آنها در يك مجلد, كار محققان را در يافتن آنها آسان كرده است. عناوين برخى از مقالات و نويسندگان آنها عبارت است از: سيد جمال الدين اسدآبادى به قلم سيد حسن تقى زاده, ميرزا على اصغرخان اتابك به قلم معيرالممالك, ستارخان به قلم رضازاده شفق, وثوق الدوله به قلم ملك الشعراء بهار و دكتر جواد شيخ الاسلامى, محمدعلى فروغى به قلم خواجه نورى و محيط طباطبائى, تيمور تاش به قلم دكتر قاسم غنى, سيد حسن تقى زاده به قلم جمالزاده و مهدى مجتهدى, قاسم غنى به قلم محمد امين. حقوق
١. نگرشى تاريخ به فلسفه حقوق. محمدحسين ساكت. (تهران, شركت انتشارت جهان معاصر, ١٣٧٠). ٢٤٥ص, وزيرى.
اين كتاب در چهارده فصل, بحث و بررسى مستند و دقيقى از فلسفه حقوق و سير تاريخى آن در نگرشهاى گونه گون به دست داده است. پايان بخش كتاب, رساله اى است چاپ نشده از ابن سكويه درباره عدالت با عنوان (جستارى پيرامرن سرشت دادگرى). درباره اين كتاب در شماره آينده, به تفصيل سخن گفته خواهد شد. اقتصاد
١. اقتصاد در فقه اسلامى. سيدجعفر حسينى و محمدقاضى زاده. (تهران, دارالكتب الاسلاميه, ١٣٧٠). ٣٨٤ص, وزيرى.
كتاب با مقدمه اى درباره ضرورت دين و رسالت اسلام در هدايت انسان آغاز مى شود و آنگاه با آهنگ باز شناسايى مسائل اقتصادى در فقه اسلامى, به تبيين مفهوم مال و مالك و مالكيت و اقسام آن ادامه مى يابد. اين بخش به گونه اى تطبيقى مالكيت را از نگاه مكاتب مختلف به بحث كشيده است. فرق بين مكتب اقتصادى و علم اقتصاد, راه حلهاى مشكلات اقتصادى و نيز نقش حكومت در اقتصاد اسلامى در اين بخش مورد گفتگو قرار گرفته است. راههاى تحقق مالكيت خصوصى در ذيل در عنوان, كار مستقيم و كار غير مستقيم بخش بعدى است كه در ضمن آن به احياء موات احيازت صيد, ارث و… پرداخته شده است. در بخشهاى بعدى, مالكيت عمومى, مالكيت دولتى, انفال در مصاديق آن گزارش شده و بحثهاى سودمند و قابل توجهى مطرح گرديده است. پس از روشن شدن اصل آزادى در اقتصاد اسلامى, در بخشهاى ديگرى مؤلفان به انواع محدود كننده اين آزادى پرداخته و از راههاى گوناگون آن بحث كرده آند و بالاخره پايان بخش كتاب, عدالت اجتماعى به عنوان اصلى سرنوشت ساز در اقتصاد اسلامى, مطرح شده است. مؤلفان با كند و كاو در منابع فقهى, تفسيرى حديثى و پژوهشاى جديد, اين كتاب را سامان داده و به نقد و بررسى آراء پرداخته اند. سعى مؤلفان مشكور باد.

٤. صدقه و نقش آن در تأمين اجتماعى. غلامرضا اكبرى. (خراسان, كميته امداد امام خمينى, ١٣٧٠). ٢٤٠ص, رقعى.
بحث مستند و گسترده اى است از صدقه و نقش آن در محروميت زدايى و تأمين اجتماعى; و شامل بحثهاى: معناى صدقه, فضيلت آن, وسعت معناى صدقه و انفاق, اوقات صدقه, شرايط آن, موارد مصرف صدقه و آثار آن, زمينه ها و انگيزه هاى صدقه ندادن و انفاق نكردن و بالاخره فرجام ترك انفاق و صدقه. مجموعه مباحث كتاب, مستند به آيات و روايات است و در تبيين و تشريح آنها از آراء و آثار بزرگان و عالمان بهره هاى شايسته اى گرفته شده و بر روى هم, كتابى است خواندنى و سودمند. شرح حال
١. سلمان و بلال. جواد محدّثى. (قم, مركز انتشارات دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧١). ٩٨ص, رقعى.
گزارشى مختصر, گويا و خواندنى است از زندگانى, انديشه, پايمردى و استوارى سلمان و بلال در راه دين و حمايت از پيامبر ـ ص ـ در بخش اول از مسير تحوّل فكرى سلمان از زبان خودش, فضيلتهاى برجسته وى, نقش سلمان در جنگها و سلمان و حكومت مدائن سخن رفته است. در بخش دوّم, از بلال, اسلام آوردن وى, شكنجه ها, سختكوشيها, نبردها, و تبعيد وى بحث شده است. زبان و ادبيات
١. سرايندگان در قفقاز. عزيز دولت آبادى. (تهران, بنياد موقوفات دكتر محمود افشار, ١٣٧٠). ٤٥٥ص, وزيرى.
اين كتاب پس از تاريخچه مختصرى از قفقاز به گزارش زندگانى, و نمونه اشعار شاعران پارسى گوى قفقاز پرداخته است در چهار فصل. فصل اول پارسى سرايان آران و در ضمن آن اردوباد, باكو, شروان شاه, بيلقان, قراباغ, گنجه و… فصل دوم ارمنستان و فصل سوّم داغستان و بالاخره فصل چهارم گرجستان.
پايان بخش كتاب فهرستهاى دقيق, كسان, جايها, كتابها و سالشمار اهم حوادث آمده است. مؤلف در پايان تمام شرح حالها منابع تحقيق و مطالعه را عرضه كرده اند.

٢. ديوان داورى شيرازى. به اهتمام نورانى وصال. (تهران, وصال, ١٣٧٠). ٨٠٤ص, وزيرى.
محمد داورى شيرازى را يكى از بزرگترين شاعران دوره قاجار به شمار آورده اند و برخى از منتقدان او را گل سر سبد خانواده وصال شمرده و به يك دنيا ذوق و لطف ستوده و سبك اصلى وى را قصيده سرايى معرفى كرده اند. موضوعات اشعار وى را متنوعتر از همگنانش دانسته اند و محتواى ديوان وى را در تغزّل, تشبيبات, شكوائيه ها و مدايح و مناقب انبياء و مراثى امامان ـ ع ـ در جايگاهى بلند نشانده اند. آقاى دكتر نورانى وصال, از پس سالها كوشش و تلاش, چاپى منقح و استوار از ديوان وصال را با مقدمه اى سودمند در شرح حال وى عرضه كرده اند.

٣. ستيز. شهيد بن الهدى صدر. ترجمه لطيف راشدى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٤٧ص, رقعى.
مجموعه اى است از چند داستان با دستمايه معارف قرآن, مترجم با تلخيص و پردازش جديد, آنها را تدوين كرده است.

٤.المدخل الى تعلم المكالمه العربيه لغيرالناطقين بها. على الحيدرى و محمد الحيدرى. (قم, دفتر تبليغات اسلامى, ١٤١٢). ج٣, ٤٠٧ص, وزيرى.
جلد سوم مجموعه اى است گرانقدر و ارزشمند كه مؤلفان براى تدريس در بخش آموزش زبان عربى دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم تدوين كرده اند. مؤلفان كه از استادان برجسته اين رشته اند, پس از سالها تدريس به تدوين اين اثر دست يازيده اند و متن آن را با آيات, روايات, حوادث مهم و پندآموز تاريخى درهم آميخته اند و بدين سان متن آموزشى گرانقدرى فراهم آورده اند. به لحاظ فنّى نيز استادان فن آن را در موضوع خود بهترين اثر دانسته اند.

٥. آئين بلاغت. احمد امين شيرازى. (قم, دفتر تبليغات اسلامى, ١٣٧١). ج٣, ٥٦٠ص, وزيرى.
شرح مفصل و گويايى است از بخش (بيان) كتاب مختصر المعانى.

٦.تلخ خوش. سيدمحمد راستگو. (قم, نشر خرم, ١٣٧٠). ٢٧٠ص, رقعى.
نقد و نظرهايى است در زمينه حافظ پژوهى, كه برخى از آنها پيشتر در نشريات به چاپ رسيده و اكنون يكجا مجال نشر مى يابد. جناب راستگو از طالب علمان سختكوش تيزبين و از حافظ پژوهان نكته ياب و استوارنگار اين ديار است و بى گمان اهل قلم با نقدها و نگارشهاى وى آشنايى دارند. در اين مجموعه وى افزون بر نقد و بررسى و ديدگاههاى حافظ پژوهان درباره (تلخ خوش) در شعر (آن تلخوش كه صوفى ام الخبائثش خواند…), به نقد آثار مهم حافظ پژوهانه اخير, يعنى حافظ نامه بهاءالدين خرمشاهى, شرح غزلهاى حافظ از حسينعلى هروى, آينه جام از زرياب خويى, گلگشتى در انديشه و شعر حافظ از محمدامين رياحى پرداخته است. مقاله داورى ادبى و شرحى بر بيتى از حافظ و گامى در تصحيح غزلهاى حافظ, در كنار مقالات ياد شده بر تنوع و ارزش اين مجموعه افزوده است.

٧.روش نويسندگان بزرگ معاصر. حسين رزمجو. (تهران, انتشارات توس, ١٣٧١). ٢٢٢ص, وزيرى.
قلم, اين هديه الهى و پديده شگفت خلقت كه خداوند به نامش سوگند ياد كرده است, برترين و كاراترين عامل ابلاغ و ابراز تبيين مقصودها و عرضه رازها و رمزهاى انديشه انسان است. چگونه بايد از آن در رساندن پيام بهره گرفت؟ انديشه ها, باورها, نتيجه پژوهشها را در قالب مقاله, كتاب و گزارش, چسان بايد سامان داد و دلها را بدان متوجه ساخت; نوشته از چه مراحلى بايد بگذرد تا ساختمان اصيل و استوار آن شكل گيرد; اينها و جز اينها, سؤالهايى است كه ذهن بسيارى, و حتماً تمام نو نويسان را مشغول مى دارد و مهمترين دلمشغولى كسانى است كه تازه قلم به دست مى گيرند تا نتايج مطالعات, تحقيقات و بررسيهايشان را بنويسند. استاد رزمجو از اديبا ن و محققان خوش قلم و نيك نويس اين ديار در سوّمين چاپ كتاب گرانقدرش ـ كه بازسازى و بازنگرى بنيادينى در آن روا داشته است ـ به اين سؤالها با ارائه نمونه ها و ارزيابى آنها, به دقت پاسخ گفته اند. سياسى
١. انتخابات و مجلس در كلام و پيام امام خمينى. مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خمينى. (تهران, ١٣٧٠). ٢٦٣ص, رقعى.
موضوع بندى و تبويب مجموعه رهنمودها و گفتار حضرت امام ـ رضوان الله عليه ـ است درباره مجلس در ضمن چهار فصل با عناوين كلّى: حاكميت قانون, رفراندوم جمهورى اسلامى, شوراى نگهبان و… در پايان كتاب, فهرست واژه ها و نمايه ها آورده شده است كه بهره ورى از كتاب را سهل الوصول مى سازد.

٢. تاريخ روابط خارجى ايران: ١ـ دوره اول مشروطه. على اكبر ولايتى. (تهران, دفتر مطالعات سياسى و بين المللى, ١٣٧٠). ص, .
در دوره هفده ساله مشروطه اول (١٢٨٥ ـ ١٣٠٢) ايران با كشورهاى ديگر كمابيش در ارتباط بوده و گاه قراردادهاى گوناگونى بين آنها منعقد شده است. در اين ميان به گفته مؤلف با چهار قرارداد سرنوشت ساز روبرو هستيم: پيمان روسيه تزارى و انگلستان, ايران و آلمان, ايران و انگلستان, و ايران و شوروى. در اين كتاب, نخست به بررسى اين چهار قرارداد و اوضاع سياسى و اجتماعى ايران در آن سالها و شرايط و مقتضياتى كه تنظيم آن قراردادها را ايجاب مى كرده است, پرداخته شده و سپس فهرستى از ديگر قراردادها و مواقفت نامه ها و پروتكلها كه روشنگر روابط خارجى ايران با ديگر كشورها در اين دوره از تاريخ مى باشد, ارائه شده است. مجموعه ها
١. مجموعه رسائل فارسى. (مشهد: بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى, ١٣٧٠). دفتر دوّم, ٢٥٠ص, وزيرى.
دومين دفتر از مجموعه اى ارزشمند و گرانقدر است كه به تصحيح, تحقيق و نشر رساله ها و نگاشته هاى عالمان اسلامى در موضوعات مختلف مى پردازد. پيشتر از اهميت اين گونه آثار و چگونگى دفتر اول سخن گفته ايم. (آينه پژوهش, شماره ١, ص٨٥). اين دفتر داراى هفت رساله است: تهليليه از محقق دوانى, رساله شمع از جلال الدين خوافى, بيان الحقائق از رشيدالدين فضل الله همدانى, سته ضروريّه از محمد قمى, زيبق از ميرفندرسكى, مختصر وحيدى از محمدعلى دوست, و تفسير سوره يس. هر رساله با مقدمه اى كوتاه در معرفيمؤلف و رساله آغاز شده است. از آنجا كه محققان در تحقيق رساله ها متعددند, شيوه واحدى بر تصحيح حاكم نيست.

٢.مجموعه مقالات و پرسشها و پاسخها. علامه سيد محمدحسين طباطبايى. (تهران, دفتر نشر فرهنگ اسلامى, ١٣٧١). ٢ج, ٤٥٣«٣٤٢ص, رقعى.
مجموعه اى است ازمقالات, پژوهشها و پاسخهاى استاد علامه طباطبايى در موضوعات گوناگون اسلامى. مطالب اين مجموعه زير عناوين اسلام شناسى, مسأله امامت و تشيع, مقام و موقعيت زن در اسلام, مسائل فلسفى, مسأله آفرينش و رستاخيز, مسائل اجتماعى اسلام و مسائل گوناگون عرضه شده است. درباره اين مجموعه و مجموعه آثار علامه طباطبايى كه اكنون نشر آن به گونه اى منظم آغاز شده است, مقاله اى داريم كه در همين شماره چاپ شده است.

مجموعه مقالات دوميّن سمينار افغانستان. دفتر مطالعات سياسى و بين المللى. (تهران, ١٣٧٠). ٦٨٦ص, وزيرى.
در مهر ١٣٨٦, دفتر مطالعات سياسى و بين المللى, دومين سمينار افغانستان را برگزار نمود و به مدت سه روز با شركت كارشناسان امور افغانستان, مجاهدان افغانستان و رهبران گروههاى جهادى, به بررسى چگونگى مسائل سياسى و روند مبارزاتى و آينده افغانستان به بحث و بررسى پرداخت. كتاب حاضر شامل سخنرانيهاى ايراد شده در آن سمينار است و عناوين آن عبارت است از: موقعيت استراتژيكى افغانستان, سياست ابرقدرتها در قبال مسأله افغانستان, حكومت آينده, تعليمات الهى وعرفان در افغانستان, بررسى واقعيتهاى موجود در افغانستان, روابط پاكستان و افغانستان و….