٢. دوام و استمرار؛ به اين معنا كه صرفاً به راه و طريق اطلاق نمى‌گردد؛ بلكه در صورتى كه آن راه و طريق در اثر تكرار و استمرار، داراى دوام و بقا گردد به آن سنّت گفته مى‌شود. بر اين اساس، اگر كسى يك يا چند بار محدود و غيرمستمر كار خوب يا بدى را انجام دهد، نمى‌گويند سنّت خوب يا بد او چنين است. از اين جهت تا حدودى مفهوم سنّت با مفهوم عادت نزديك است، هر چند در مفهوم سنّت، آگاهى و اراده نقش فعّال‌ترى دارد.

مفهوم اصطلاحی سنّت اسلامی

در مفهوم اصطلاحى «سنّت» كه به معناى قول و فعل و تقرير پيامبر يا معصومين(علیهم‌السلام) و يا بنابر نظر گروهى از عالمان اهل سنّت، قول، فعل و تقرير صحابه و تابعان است، دو عنصر معنايى پيش‌گفته؛ يعنى، راه و استمرار لحاظ شده است و آنچه كه با عناوين سه‌گانه: قول، فعل و تقرير يا طبق نظر برخى ديگر با افزودن كتابت از آن ياد شده در حقيقت بسترهاى ظهور و تجسّد آن شيوه‌ی مستمر است. از اين جهت، راغب سنّت پيامبر(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) را به‌ معناى «طريقه التى كان يتحّراها»؛ راهى كه پيامبر دنبال مى‌كرد.» (راغب، پیشین) دانسته و گروهى نيز با عنوان «كل ما صدر عن النبى»؛ هر آنچه كه از پيامبر صادر شده (حکیم، پیشین، ص١٢٢.) از آن ياد كرده‌اند. اين سه عنوان در حقيقت، ناظر به سيره‌ی گفتارى و رفتارى پيامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) است؛ چه، تقرير نيز نوعى از رفتار است.

در برخى از تعاريف اصطلاحى سنّت قيد "عدم تصريح در قرآن" به آن افزوده شده است. به‌عنوان مثال؛ شاطبى مى‌گويد: «يطلق لفظ السّنة على ما جاء منقولاً عن النبى على الخصوص، مما ينص عليه فى الكتاب العزيز، بل انما نصّ عليه من جهته كان بياناً لما فى الكتاب اوّلا.»؛ لفظ سنّت بر آنچه كه منحصراً از پيامبر نقل شده، اطلاق مى‌شود. با اين شرط كه در قرآن بر آن تصريح نشده باشد؛ بلكه تنها از ناحيه‌ی پيامبر بدان تصريح شده باشد؛ اعم از آن كه در راستاى تبيين قرآن باشد يا نه. (شاطبی، ١٤٢٣، ص٦٧٢.)

گستره مفهوم اصطلاحی سنّت

درباره‌ی گستره‌ی مفهوم اصطلاحى«سنّت» از این جهت اختلاف شده است که آيا