ترجمه رسالة الطير - اخسيكتى، احمد بن خديو - الصفحة ٤

ج: اما شروح بر رسالة الطير كه مندرج در اين مجموعه است عبارتند از:

١- شرح عمر بن سهلان ساوى (رض) (سده ششم).

شهرزورى در نزهة الارواح و روضة الافراح‌ [١]، در ترجمان وى فرمود: قاضى زين الدين عمر بن سهلان ساوجى، حكمت و شريعت را به يك ترتيب در آورد و ترك قضاى شهر خود نموده عزلت و خلوت اختيار گزيد و عطلت بر شغل اختيار نمود و در نيشابور متوطن گشت و انجام علم آموخت و كتابت نمود و از آن كسب زندگانى مى‌گذرانيد. هر نسخه از كتاب «شفا» را به خط خود به صد دينار مى‌فروخت.

مى‌گويد كه شكلى از مقاله دهم از اقليدس بر من مشكل گشت. پس خوابيدم و در خواب ديدم پيرى را كه گفتند اين اقليدس نجّار است. از آن شكل پرسيدم گفت: به فلان شكل از فلان مقاله رجوع كن. چون بيدار شدم نماز گزاردم و تأمل در آن شكل نمودم و مشكل من منحل گشت.

او را تصانيف بسيار بود كه با كتابخانه‌اى كه در ساوه داشت آتش افتاد و سوخت.

ظهير بيهقى مى‌گويد كه: من به خدمت او آمد شد مى‌نمودم او را درياى پر موج يافتم. به من كتابى نوشت كه از جماعتى [باش‌] كه از پوست نسب و القاب منسلخ شده باشند و بار گناه را از دوش نهاده باشند و رخت احوال خود را از خاك دهر و زمان تكانده باشند و اين عادت كسى است كه نفس خود را تزكيه و پاكيزه نموده باشد و به تحقيق كه زيانكار شد كسى كه نفس را چركين و آلوده گذاشت. و گفت كسى كه از خدا نترسد از همه كس مى‌ترسد و كسى كه از خدا بترسد از هيچ كس نمى‌ترسد. انتهى.

[١] - نزهة الارواح و روضة الافراح، شمس الدين محمد بن محمود شهرزورى- ترجمه مقصود على تبريزى، ط انتشارات علمى و فرهنگى چاپ اول ١٣٦٥ ص ٣٩٩.