ترجمه رسالة الطير - اخسيكتى، احمد بن خديو - الصفحة ٦

دو نسخه از نسخ آن را مد نظر قرار داده‌ايم:

١- نسخه كتاب مجلس شوراى اسلامى به شماره ١٩١٩ كه خط آن، نيمى نستعليق و نيم ديگر شكسته نستعليق و تاريخ كتابت آن ١٠٦٥ است‌ [١].

«نسخه اصل در تصحيح».

٢- نسخه كتابخانه سپهسالار به شماره ١٢/ ١٢١٦ بلا تاريخ.

تذكار اوّل: شيخ عطار، رسالة الطير را منظوم ساخته آن را مسمّاة به منطق الطير فرموده است، چنانچه جامى رساله ابسال و سلامان را به نظم آورده در هفت اورنگ، جايگاه رفيعش بخشيد. و رساله حى بن يقظان را ابو منصور بن زيلة [٢] و جوزجانى- تلميذ شيخ الرئيس- شرح نموده‌اند [٣].

تذكار دوّم: اين بنده كمترين را در بدايت تصحيح، قصد بر آن بود تا شرح ساوى همراه با يادداشتهايى هر چند مختصر به طبع رساند و ليك از آن رو كه وى را بر شرح حى بن يقظان- شرح جوزجانى- شرح الشرح نسبتا مفصلى است- بلا طبع- ازين مهم انصراف حاصل نمود. لعل اللّه يحدث بعد ذلك امرا.

د: شرح ثانى بر اين رساله، موجود در كتاب شريف «چهارده رساله» جامع و تأليف آقا سيد محمد باقر سبزوارى است (ط ١٣٤٠) كه آن را براى تكميل اين مجموعه اخذ نموده‌ايم. و تا كنون بر اين بنده (و برخى از محققين) معلوم نگشته است كه جناب سبزوارى، شرح مذكور را از كدامين نسخه مخطوط نقل نموده‌اند؟! و ايضا اين شرح از آن كدام شارح است نيز مجهول است؟! لعل اللّه يحدث بعد ذلك امرا.

[١] - فهرست نسخ خطى كتابخانه مجلس شوراى ملّى ج ٥ ص ٤١٦.

[٢] - الذريعة ط بيروت ج ٧ ص ١٢٨.

[٣] - به مقدمه شرح جوزجانى بر رساله حى بن يقظان شيخ با مقدمه تصحيح هانرى كربن ط مركز نشر دانشگاهى چاپ سوم ١٣٦٦ رجوع شود.