اول سعه وقت به اين معنى كه وقت كافى براى رفتن به مكه و بجا آوردن اعمال واجب در آنجا باشد، بنابر اين اگر به دست آمدن مال وقتى باشد كه براى اين اعمال كافى نباشد، يا كافى باشد ولى با مشقت زياد كه عادة تحمل نشود، واجب نخواهد بود و در چنين صورتى واجب است مال را تا سال بعد نگهدارى نمايد، پس اگر استطاعت باقى بود حج در سال بعد واجب خواهد بود و الا واجب نيست.
دوم امنيت و سلامتى به اين معنا كه در رفتن و برگشتن و بودن در آنجا خطرى بر جان و مال و ناموسش نباشد، همچنان مباشرت حج بر شخص مستطيعى كه شخصا نمىتواند به جهت پيرى يا بيمارى يا عذر ديگرى به حج برود واجب نيست، ولى نائب گرفتن بر او واجب است چنانچه خواهد آمد.
مسأله ١٣ - اگر براى حج دو راه باشد يكى مأمون و بى خطر و ديگرى غير مأمون و با خطر وجوب حج ساقط نمىشود، بلكه واجب است از راه بى خطر برود هر چند دور باشد.