تفسير ابن ابي حاتم محققا

٢٤٤٢ ص

٢٤٤٣ ص

٢٤٤٤ ص

٢٤٤٥ ص

٢٤٤٦ ص

٢٤٤٧ ص

٢٤٤٨ ص

٢٤٤٩ ص

٢٤٥٠ ص

٢٤٥١ ص

٢٤٥٢ ص

٢٤٥٣ ص

٢٤٥٤ ص

٢٤٥٥ ص

٢٤٥٦ ص

٢٤٥٧ ص

٢٤٥٨ ص

٢٤٥٩ ص

٢٤٦٠ ص

٢٤٦١ ص

٢٤٦٢ ص

٢٤٦٣ ص

٢٤٦٤ ص

٢٤٦٥ ص

٢٤٦٦ ص

٢٤٦٧ ص

٢٤٦٨ ص

٢٤٦٩ ص

٢٤٧٠ ص

٢٤٧١ ص

٢٤٧٢ ص

٢٤٧٣ ص

٢٤٧٤ ص

٢٤٧٥ ص

٢٤٧٦ ص

٢٤٧٧ ص

٢٤٧٨ ص

٢٤٧٩ ص

٢٤٨٠ ص

٢٤٨١ ص

٢٤٨٢ ص

٢٤٨٣ ص

٢٤٨٤ ص

٢٤٨٥ ص

٢٤٨٦ ص

٢٤٨٧ ص

٢٤٨٨ ص

٢٤٨٩ ص

٢٤٩٠ ص

٢٤٩١ ص

٢٤٩٢ ص

٢٤٩٣ ص

٢٤٩٤ ص

٢٤٩٥ ص

٢٤٩٦ ص

٢٤٩٧ ص

٢٤٩٨ ص

٢٤٩٩ ص

٢٥٠٠ ص

٢٥٠١ ص

٢٥٠٢ ص

٢٥٠٣ ص

٢٥٠٤ ص

٢٥٠٥ ص

٢٥٠٦ ص

٢٥٠٧ ص

٢٥٠٨ ص

٢٥٠٩ ص

٢٥١٠ ص

٢٥١١ ص

٢٥١٢ ص

٢٥١٣ ص

٢٥١٤ ص

٢٥١٥ ص

٢٥١٦ ص

٢٥١٧ ص

٢٥١٨ ص

٢٥١٩ ص

٢٥٢٠ ص

٢٥٢١ ص

٢٥٢٢ ص

٢٥٢٣ ص

٢٥٢٤ ص

٢٥٢٥ ص

٢٥٢٦ ص

٢٥٢٧ ص

٢٥٢٨ ص

٢٥٢٩ ص

٢٥٣٠ ص

٢٥٣١ ص

٢٥٣٢ ص

٢٥٣٣ ص

٢٥٣٤ ص

٢٥٣٥ ص

٢٥٣٦ ص

٢٥٣٧ ص

٢٥٣٨ ص

٢٥٣٩ ص

٢٥٤٠ ص

٢٥٤١ ص

٢٥٤٢ ص

٢٥٤٣ ص

٢٥٤٤ ص

٢٥٤٥ ص

٢٥٤٦ ص

٢٥٤٧ ص

٢٥٤٨ ص

٢٥٤٩ ص

٢٥٥٠ ص

٢٥٥١ ص

٢٥٥٢ ص

٢٥٥٣ ص

٢٥٥٤ ص

٢٥٥٥ ص

٢٥٥٦ ص

٢٥٥٧ ص

٢٥٥٨ ص

٢٥٥٩ ص

٢٥٦٠ ص

٢٥٦١ ص

٢٥٦٢ ص

٢٥٦٣ ص

٢٥٦٤ ص

٢٥٦٥ ص

٢٥٦٦ ص

٢٥٦٧ ص

٢٥٦٨ ص

٢٥٦٩ ص

٢٥٧٠ ص

٢٥٧١ ص

٢٥٧٢ ص

٢٥٧٣ ص

٢٥٧٤ ص

٢٥٧٥ ص

٢٥٧٦ ص

٢٥٧٧ ص

٢٥٧٨ ص

٢٥٧٩ ص

٢٥٨٠ ص

٢٥٨١ ص

٢٥٨٢ ص

٢٥٨٣ ص

٢٥٨٤ ص

٢٥٨٥ ص

٢٥٨٦ ص

٢٥٨٧ ص

٢٥٨٨ ص

٢٥٨٩ ص

٢٥٩٠ ص

٢٥٩١ ص

٢٥٩٢ ص

٢٥٩٣ ص

٢٥٩٤ ص

٢٥٩٥ ص

٢٥٩٦ ص

٢٥٩٧ ص

٢٥٩٨ ص

٢٥٩٩ ص

٢٦٠٠ ص

٢٦٠١ ص

٢٦٠٢ ص

٢٦٠٣ ص

٢٦٠٤ ص

٢٦٠٥ ص

٢٦٠٦ ص

٢٦٠٧ ص

٢٦٠٨ ص

٢٦٠٩ ص

٢٦١٠ ص

٢٦١١ ص

٢٦١٢ ص

٢٦١٣ ص

٢٦١٤ ص

٢٦١٥ ص

٢٦١٦ ص

٢٦١٧ ص

٢٦١٨ ص

٢٦١٩ ص

٢٦٢٠ ص

٢٦٢١ ص

٢٦٢٢ ص

٢٦٢٣ ص

٢٦٢٤ ص

٢٦٢٥ ص

٢٦٢٦ ص

٢٦٢٧ ص

٢٦٢٨ ص

٢٦٢٩ ص

٢٦٣٠ ص

٢٦٣١ ص

٢٦٣٢ ص

٢٦٣٣ ص

٢٦٣٤ ص

٢٦٣٥ ص

٢٦٣٦ ص

٢٦٣٧ ص

٢٦٣٨ ص

٢٦٣٩ ص

٢٦٤٠ ص

٢٦٤١ ص

٢٦٤٢ ص

٢٦٤٣ ص

٢٦٤٤ ص

٢٦٤٥ ص

٢٦٤٦ ص

٢٦٤٧ ص

٢٦٤٨ ص

٢٦٤٩ ص

٢٦٥٠ ص

٢٦٥١ ص

٢٦٥٢ ص

٢٦٥٣ ص

٢٦٥٤ ص

٢٦٥٥ ص

٢٦٥٦ ص

٢٦٥٧ ص

٢٦٥٨ ص

٢٦٥٩ ص

٢٦٦٠ ص

٢٦٦١ ص

٢٦٦٢ ص

٢٦٦٣ ص

٢٦٦٤ ص

٢٦٦٥ ص

٢٦٦٦ ص

٢٦٦٧ ص

٢٦٦٨ ص

٢٦٦٩ ص

٢٦٧٠ ص

٢٦٧١ ص

٢٦٧٢ ص

٢٦٧٣ ص

٢٦٧٤ ص

٢٦٧٥ ص

٢٦٧٦ ص

٢٦٧٧ ص

٢٦٧٨ ص

٢٦٧٩ ص

٢٦٨٠ ص

٢٦٨١ ص

٢٦٨٢ ص

٢٦٨٣ ص

٢٦٨٤ ص

٢٦٨٥ ص

٢٦٨٦ ص

٢٦٨٧ ص

٢٦٨٨ ص

٢٦٨٩ ص

٢٦٩٠ ص

٢٦٩١ ص

٢٦٩٢ ص

٢٦٩٣ ص

٢٦٩٤ ص

٢٦٩٥ ص

٢٦٩٦ ص

٢٦٩٧ ص

٢٦٩٨ ص

٢٦٩٩ ص

٢٧٠٠ ص

٢٧٠١ ص

٢٧٠٢ ص

٢٧٠٣ ص

٢٧٠٤ ص

٢٧٠٥ ص

٢٧٠٦ ص

٢٧٠٧ ص

٢٧٠٨ ص

٢٧٠٩ ص

٢٧١٠ ص

٢٧١١ ص

٢٧١٢ ص

٢٧١٣ ص

٢٧١٤ ص

٢٧١٥ ص

٢٧١٦ ص

٢٧١٧ ص

٢٧١٨ ص

٢٧١٩ ص

٢٧٢٠ ص

٢٧٢١ ص

٢٧٢٢ ص

٢٧٢٣ ص

٢٧٢٤ ص

٢٧٢٥ ص

٢٧٢٦ ص

٢٧٢٧ ص

٢٧٢٨ ص

٢٧٢٩ ص

٢٧٣٠ ص

٢٧٣١ ص

٢٧٣٢ ص

٢٧٣٣ ص

٢٧٣٤ ص

٢٧٣٥ ص

٢٧٣٦ ص

٢٧٣٧ ص

٢٧٣٨ ص

٢٧٣٩ ص

٢٧٤٠ ص

٢٧٤١ ص

٢٧٤٢ ص

٢٧٤٣ ص

٢٧٤٤ ص

٢٧٤٥ ص

٢٧٤٦ ص

٢٧٤٧ ص

٢٧٤٨ ص

٢٧٤٩ ص

٢٧٥٠ ص

٢٧٥١ ص

٢٧٥٢ ص

٢٧٥٣ ص

٢٧٥٤ ص

٢٧٥٥ ص

٢٧٥٦ ص

٢٧٥٧ ص

٢٧٥٨ ص

٢٧٥٩ ص

٢٧٦٠ ص

٢٧٦١ ص

٢٧٦٢ ص

٢٧٦٣ ص

٢٧٦٤ ص

٢٧٦٥ ص

٢٧٦٦ ص

٢٧٦٧ ص

٢٧٦٨ ص

٢٧٦٩ ص

٢٧٧٠ ص

٢٧٧١ ص

٢٧٧٢ ص

٢٧٧٣ ص

٢٧٧٤ ص

٢٧٧٥ ص

٢٧٧٦ ص

٢٧٧٧ ص

٢٧٧٨ ص

٢٧٧٩ ص

٢٧٨٠ ص

٢٧٨١ ص

٢٧٨٢ ص

٢٧٨٣ ص

٢٧٨٤ ص

٢٧٨٥ ص

٢٧٨٦ ص

٢٧٨٧ ص

٢٧٨٨ ص

٢٧٨٩ ص

٢٧٩٠ ص

٢٧٩١ ص

٢٧٩٢ ص

تفسير ابن ابي حاتم محققا - الرازي، ابن أبي حاتم - الصفحة ٢٤٥٧

قَوْلهُ تَعَالَى: وَنَجَّيْنَاهُ وَلُوطًا إِلَى الأَرْض الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا ...
١٣٦٨١ - عَنْ قَتَادَة رَضِيَ اللهُ عَنْهُ وَنَجَّيْنَاهُ وَلُوطًا قَالَ: كانا بأرض العراق، فأنجيا إِلَى أرض الشام. وكان يقال: الشام عماد دار الهجرة، وما نقص مِنَ الأَرْض زَيْدٍ في الشام وما نقص مِنَ الشام زَيْدٍ في فلسطين. وكان يقال: هي أرض المحشر والمنشر، وفيها يَنْزِل عِيسَى بن مريم عَلَيْهِ السَّلامُ، وبها يهلك الله شيخ الضلالة الدجال [١] .

قَوْلهُ تَعَالَى: وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ
١٣٦٨٢ - عَنْ مُجَاهِدٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ قَالَ: أعطا.
وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً قَالَ: عطية [٢] .

قَوْلهُ تَعَالَى نَافِلَةً
١٣٦٨٣ - عَنِ الحكم قَالَ: النافلة ابن الابن [٣] .

قَوْلهُ تَعَالَى: وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ ...
١٣٦٨٤ - عَنْ قَتَادَة رَضِيَ اللهُ عَنْهُ فِي قَوْلِهِ: وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ الآية.
قَالَ: جعلهم الله أئمة يقتدى بهم في أمر الله [٤] .

قَوْلهُ تَعَالَى: نَفَشَتْ فِيهِ غَنَمُ الْقَوْمِ
١٣٦٨٥ - حَدَّثَنَا أبى ثنا سَعِيدُ بْنُ سليمان، حَدَّثَنَا خديج عَنِ أبى إسحاق عَنْ مرة عَنْ مسروق قَالَ: الحرث الّذِي نفشت فيه الغنم إنما كَانَ كرمًا نفشت فيه الغنم، فلم تدع فيه ورقة ولا عنقودًا مِنْ عنب إلا أكلته، فأتوا داود فأعطاهم رقابها: فقال سليمان: لا، بل تؤخذ الغنم فيعطاها أَهْل الكرم، فيكون لَهُمْ لبنها ونفعها: ويعطي أَهْل الغنم الكرم فيصلحوه ويعمروه حتى يعود كالذي كَانَ ليلة نفشت فيه الغنم، ثُمَّ يعطي أَهْل الغنم غنمهم وأهل الكرم كرمهم [٥] .

١٣٦٨٦ - عَنِ ابْنِ عباس نفشت قال: رعت [٦] .

[١] الدر ٥/ ٦٤٢- ٦٤٣- ٦٤٤.
[٢] الدر ٥/ ٦٤٢- ٦٤٣- ٦٤٤.
[٣] الدر ٥/ ٦٤٢- ٦٤٣- ٦٤٤.
[٤] الدر ٥/ ٦٤٢- ٦٤٣- ٦٤٤. [.....]
[٥] ابن كثير
[٦] الدر ٥/ ٦٤٧.